Ebola yongeye kwaduka muri DR Congo

Ahavuye isanamu, EPA
- Umwanditsi, Imogen Foulkes
- Igikorwa, BBC News, Geneva
Ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima (OMS/WHO) ritangaza ko ikiza gishya cya Ebola cyadutse muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo.
Nubwo ari umuntu umwe gusa kugeza ubu wemejwe ko bamusanzemo Ebola, hari impungenge ko iki kiza gishobora gukwirakwira, kuko uwo murwayi atatahuwe byihuse kandi ngo ahite ashyirwa mu kato.
Ikiza cya Ebola cyibasiye Afurika y'uburengerazuba hagati y'umwaka wa 2013 na 2016, cyishe abantu batari munsi ya 11,000. Iyi ndwara yica ku kigero kigera kuri 50% cy'abayirwaye.
Iki kiza gishya cya Ebola cyatangiriye mu mujyi wa Mbandaka - kuri kilometero zirenga 500 uvuye mu murwa mukuru Kinshasa - mu ntara ya Équateur mu majyaruguru ashyira uburengerazuba bwa DR Congo.
Uyu mujyi utuwe mu bucucike kandi urimo imihanda ihuwuza na Kinshasa, ndetse n'ingendo z'indege hagati y'iyi mijyi yombi.
Uwo murwaryi w'umugabo yari amaze igihe kirenga icyumweru kimwe arwaye mbere yuko ajya kwivuza, kandi yapfuye ku munsi yashyiriweho mu bitaro.
Fiona Braka, ukuriye ubuvuzi bwihutirwa muri OMS ishami ry'Afurika, yavuze ko uko gutinda kwivuza guteye impungenge.
Yongeyeho ati: "Ni ingenzi cyane ko mu buryo bwihuse dutahura abantu bose bahuye na we kandi ni ngombwa ko hakorwa kwishyira mu kato no kugenzura kugira ngo abantu bose bashobora kuba baranduye batahurwe byihuse kandi dushobore guhagarika ikwirakwira ry'iyi ndwara".
Mu mwaka wa 1976, ni bwo Ebola yagaragaye bwa mbere ku isi, mu cyaro cya Yambuku, mu majyaruguru ashyira uburengerazuba bwa DR Congo.
Ebola yadutse muri icyo gihugu mu kwa munani mu 2018 ikageza mu 2020 ni yo yabaye iya kabiri ikaze cyane ku isi, abantu barenga 3400 barayanduye, naho abarenga 2200 irabica. Iyadutse muri Afurika y'uburengerazuba mu 2013 ni yo ya mbere yahitanye benshi ku isi kugeza ubu.

Ahavuye isanamu, BBC
Iki kiza gishya cya Ebola ni icya gatandatu cyadutse muri DR Congo kuva mu mwaka wa 2018. Abakozi baho bo mu rwego rw'ubuvuzi bafite ubunararibonye mu guhangana na cyo, ndetse iki gihugu gifite n'inkingo nyinshi.
Ubu harimo kuba igikorwa cyagutse cyo gutahura abahuye n'uwo wishwe na Ebola - hamwe n'igikorwa cyo gukingira.
Ubwo Ebola yaherukaga kwaduka muri Congo ntiyageze henshi, yanduwe n'abantu 11, naho batandatu irabica. Hari icyizere ko no kuri iyi nshuro, nubwo habayeho gucyerererwa, ishobora guhagarikwa mu buryo nk'ubwo.
Ebola ni iki?
- Ebola ni virus ibanza gutera umuntu guhinda umuriro vuba, gucika intege bikomeye, kuribwa ingingo no kubabara mu muhogo
- Hakurikiraho kuruka, guhitwa no kuvira imbere n'inyuma
- Abantu bayanduzwa n'amatembabuzi ayo ari yo yose y'umuntu wayanduye
- Abayirwaye kenshi bicwa n'umwuma, n'ingingo z'imbere mu mubiri zangirika ari nyinshi










