New Zealand: Minisitiri w'intebe Ardern yaretse gushyingirwa kubera inkubiri ya Omicron

Minisitiri w'intebe wa New Zealand (Nouvelle-Zélande) Jacinda Ardern yaretse gushyingirwa kwe nyuma yo gutangaza ingamba nshya zo kwirinda Covid.

Byitezwe ko iki gihugu cyose cyinjira mu ngamba za mbere zikaze zo kwirinda Covid zihabaye, nyuma yuko habonetse ubwoko bushya bwa Omicron.

Izo ngamba zirimo nko kutarenza abantu 100 bakingiwe bateraniye ahantu hamwe no kwambara agapfukamunwa mu maduka no mu buryo bwa rusange bwo gutwara abantu.

Kuva iki cyorezo cyatangira, New Zealand imaze gutangaza abantu 15,552 banduye Covid n'abantu 52 bishwe n'iyi virusi.

Ardern yemereye abanyamakuru kuri iki cyumweru ko gushyingiranwa kwe n'umunyamakuru wa televiziyo Clarke Gayford kutakibaye. Basanzwe bariyemeje kubana nk'umugore n'umugabo (ni aba fiancés) ndetse banafitanye umwana w'umukobwa w'imyaka itatu.

Yagize ati: "Nta ho ntandukaniye, reka ntinyuke mbivuge, n'Abanya-New Zealand bandi babarirwa mu bihumbi bahuye n'ingaruka zikaze kurushaho kubera icyorezo, ikaze cyane muri zo ikaba ari ukudashobora kuba hamwe n'umukunzi rimwe na rimwe igihe barwaye barembye".

Yongeyeho ati: "Ibyo bizarenga kure cyane akababaro ako ari ko kose ngira".

Izo ngamba nshya zo kwirinda Covid ziratangira saa sita z'ijoro kuri iki cyumweru ku isaha yaho, ni ukuvuga saa saba z'amanywa (13h) ku isaha yo mu Rwanda no mu Burundi.

Ni nyuma yuko hemejwe itsinda ry'abantu icyenda banduye Omicron.

Umuryango wari watashye ubukwe mu mujyi wa Auckland bawusanzemo Covid nyuma yo gusubira mu rugo ku kirwa (izinga mu Kirundi) cya South Island. Umukozi wita ku bagenzi mu ndege na we yanduye iyi virusi. Abategetsi bavuga ko ikigero cy'ubwandu butazwi aho umuntu yahuriye n'uwanduye (buzwi nka 'community transmission'), butewe n'iryo tsinda, byitezwe ko kiri hejuru.

Ibikorwa byo kwakira abantu mu nzu no mu birori ntibigomba kurenza abantu 100 bakingiwe cyangwa abantu 25 igihe ibyangombwa byuko abantu bakingiwe bitarimo kugenzurwa (gukoreshwa). Ibi biranareba inzu zikorerwamo siporo (gyms) n'ubukwe, nkuko bitangazwa n'ikinyamakuru The New Zealand Herald.

Abanyeshuri barimo n'abiga mu mwaka wa kane w'amashuri abanza no hejuru yawo bazasabwa kwambara agapfukamunwa mu ishuri.

Kuva iki cyorezo cyatangira, New Zealand yabayeho mu ngamba zikaze zo kwirinda Covid, bituma ishobora kugabanya umubare w'abicwa n'iyi virusi. Yabaye mu bihugu bya mbere ku isi byafunze imipaka ndetse ishobora guhashya ubwandu bwabanje yifashishije gahunda za guma mu rugo.

Ariko kuva ubwoko bwa Delta bwakwaduka, Ardern yavuye ku buryo bwo gutuma nta Covid na nkeya igaragara mu gihugu, ahubwo ashyira imbere gutuma abantu benshi bashoboka bakingirwa ndetse no gufata iyi virusi nk'indwara abantu bazabana na yo.

Byibazwa ko abagera hafi kuri 94% by'abaturage b'iki gihugu bafite hejuru y'imyaka 12 bakingiwe byuzuye, naho 56% byabo bakaba bamaze guhabwa doze y'urukingo yo gushimangira.

Mu mwaka ushize, iki gihugu cyatangaje gahunda iri mu byiciro yo kongera gufungura imipaka. Abagenzi bavuye mu mahanga ni bo bari mu itsinda rya nyuma rizemererwa kwinjira mu gihugu, guhera ku itariki ya 30 y'ukwezi kwa kane.