Ubushyamirane bwa Turkey na US bwahosheje nyuma yo gukangisha kwirukana ba ambasaderi 10

Ubushyamirane hagati ya Turukiya n'ibihugu 10 byo mu burengerazuba birimo n'Amerika bwahosheje, nyuma y'iminsi Perezida wa Turukiya akangishije kwirukana ba ambasaderi babyo.

Mu cyumweru gishize, Perezida Recep Tayyip Erdogan yategetse ko abo ba ambasaderi birukanwa kubera ko basabye ko impirimbanyi ifunze irekurwa.

Ariko ku wa mbere, ibyo bihugu byavuze ko bitazivanga mu butegetsi bwa Turukiya.

Umujyanama wa Bwana Erdogan yabwiye BBC ko Perezida yabyishimiye kandi ko ikibazo yari afitanye na byo ari nkaho kiri hafi gucyemuka.

Umunyamakuru wa BBC mu burengerazuba bwo hagati Tom Bateman yavuze ko icyo cyemezo cya Perezida gisa nk'icyahosheje ubushyamirane bushya muri dipolomasi n'ibihugu byo mu burengerazuba birebwa na cyo, nubwo impamvu ikibazo gishingiyeho zo zikiriho.

Ubwo bushyamirane bwari bwabaye nyuma yuko ambasade z'Amerika, Canada, Ubufaransa, Finland, Denmark, Ubudage, Ubuholandi, New Zealand (Nouvelle-Zélande), Norway (Norvège) na Sweden (Suède) zisohoye itangazo mu buryo butamenyerewe zisaba ifungurwa rya Osman Kavala.

Uwo mugabo w'imyaka 64 unakora ibikorwa byo gufasha, amaze imyaka ine afunze atarahamwe n'icyaha, bijyanye n'imyigaragambyo yabayeho mu gihugu mu 2013 ndetse n'igerageza ryo guhirika ubutegetsi ryakozwe n'igisirikare mu 2016.

Bwana Kavala ahakana avuga ko nta kibi yakoze, ndetse abanenga ubutegetsi bwa Erdogan bavuga ko dosiye ye ari urugero rugaragaza kwibasira abatavuga rumwe na bwo kurangwa muri icyo gihugu.

Akanama k'Uburayi - urwego rw'ingenzi rw'Uburayi rugenzura iyubahirizwa ry'uburenganzira bwa muntu - kaburiye Turukiya bwa nyuma ngo ikurikize icyemezo cy'urukiko rw'Uburayi rw'uburenganzira bwa muntu cyo kurekura Bwana Kavala mu gihe ategereje ko urubanza ruba.

Perezida Erdogan yarakajwe bikomeye no kubyinjiramo kw'abo ba ambasaderi.

Ku wa gatandatu, yabwiye imbaga y'abantu ati: "Natanze itegeko rya ngombwa kuri minisitiri wacu w'ububanyi n'amahanga mvuga ikigomba gukorwa. Aba ba ambasaderi 10 bagomba gutangazwa ko batemewe kuba kuri ubu butaka aka kanya".

Mu buryo bwo muri dipolomasi bwa 'persona non grata' - bivuze umuntu udahawe ikaze - abagizwe gutyo bashobora gukurwaho ibyo bemererwa nk'abadipolomate ndetse akenshi birangira birukanwe cyangwa bangiwe guhagararira ibihugu byabo mu gihugu runaka.

Ariko Perezida Erdogan asa nk'uwazibukiriye kuri icyo cyemezo, nyuma yuko ambasade y'Amerika n'izindi zo muri Turukiya zisohoye amatangazo ubwo yari yinjiye mu nama n'abaminisitiri.

Izo ambasade zasubiyemo igice cyo mu masezerano mpuzamahanga kivuga ko ba ambasaderi bafite inshingano yo kutivanga mu bibazo byo mu gihugu bakoreramo.

Kuri Twitter, ambasade y'Amerika yanditse iti: "Leta Zunze Ubumwe [z'Amerika] iramenyesha ko igikurikiza Ingingo ya 41 yo mu Masezerano ya Vienna ku Mubano wa Dipolomasi".