Ethiopia: Minisitiri w'intebe Abiy Ahmed yategetse igisirikare kwihimura ku 'gitero'

Minisitiri w'intebe wa Ethiopia Abiy Ahmed yategetse igisirikare kugaba igitero cyo guhashya umutwe umaze igihe ushaka ubwigenge bwa leta ya Tigray, nyuma y'ikivugwa ko ari igitero wagabye ku kigo cya gisirikare.

Bwana Abiy yashinje ishyaka riri ku butegetsi muri iyo leta rya Tigray People's Liberation Front (TPLF) kuba ari ryo ryagabye icyo gitero.

Mu itangazo yashyize ku mbuga nkoranyambaga, Bwana Abiy yanavuze ko uwo mutwe "wagerageje gusahura" ibikoresho bya gisirikare.

Ibivugwa kuri icyo gitero ntabwo byahise bishoboka ko bigenzurwa ako kanya.

Mu ijambo ryanyuze kuri televiziyo, leta y'akarere ka Tigray yavuze ko ingendo z'imodoka zibujijwe muri iyo leta ndetse ko n'ikirere cyayo cyafunzwe. Leta ya Tigray yanashinje leta ya Ethiopia ubushotoranyi.

Ubushyamirane hagati ya leta ya Ethiopia n'umutwe TPLF bwarushijeho kwiyongera mu mezi macye ashize, buri ruhande rushinja urundi gucura umugambi wo gukoresha imbaraga za gisirikare.

Muri iryo tangazo yashyize ku mapaji ye ya Twitter na Facebook, Bwana Abiy yavuze ko ingabo za Ethiopia "zategetswe gukora akazi kazo mu kurengera igihugu".

Yongeyeho ati: "Icyiciro cya nyuma cy'umurongo utukura cyarenzwe. Imbaraga zirimo gukoreshwa nk'ingamba ya nyuma yo kurengera abaturage n'igihugu".

Debretsion Gebremichael, Perezida w'akarere ka Tigray, ku wa mbere yabwiye abanyamakuru ko leta ya Ethiopia igiye kugaba igitero kuri ako karere, avuga ko ari igihano cyuko kakoresheje amatora yako y'abagize inteko ishingamategeko ya Tigray mu kwezi kwa cyenda.

Ayo matora kayakoresheje karenze ku byemezo bya leta ya Ethiopia n'akanama k'amatora kayo byasabaga ko amatora yose asubikwa.

Leta ya Ethiopia yavuze ko ayo matora "atemewe n'amategeko". Akanama k'igihugu k'amatora nyuma kavuze ko amatora rusange akwiye kuba mu kwezi kwa gatanu cyangwa ukwa gatandatu mu mwaka utaha.

Abo mu bwoko bwa Tigray bari bafite ubutegetsi hafi ya bwose muri Ethiopia kuva mu mwaka wa 1991 kugeza mu 2018, ubwo Bwana Abiy yatorwaga. Kuva icyo gihe ubutegetsi bwabo bwaracyendereye.

Bwana Abiy - watsindiye igihembo cy'amahoro cyitiriwe Nobel cyo mu mwaka wa 2019 - arimo gukomeza kunengwa kurushaho n'impande zitandukanye, bamwe bamushinja gufunga abatavuga rumwe n'ubutegetsi bwe.