George Floyd: Trump yakangishije kohereza abasirikare gusoza imyigaragambyo

Abigaragambya batewe imyuka iryana mu maso ubwo polisi yabatatanyaga hafi y'inyubako y'ibiro bya White House

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Abigaragambya batewe imyuka iryana mu maso ubwo polisi yabatatanyaga hafi y'inyubako y'ibiro bya White House

Perezida Donald Trump wa Leta Zunzwe Ubumwe z'Amerika yakangishije kohereza abasirikare gusoza imyigaragambyo yatewe n'urupfu rw'umwirabura wapfiriye mu maboko ya polisi.

Yavuze ko niba imijyi na za leta binaniwe guhagarika iyo myigaragambyo no "gukingira abahatuye", ahagaba igisirikare "byihuse akabarangiriza ikibazo".

Urupfu rwa George Floyd wari ufite imyaka 46 y'amavuko, wapfiriye mu mujyi wa Minneapolis ku itariki ya 25 y'ukwezi gushize kwa gatanu, rwateje uburakari bwinshi mu gihugu.

Imijyi minini yashyizeho ibihe by'umukwabu mu gihe imyigaragambyo igeze ku munsi wayo wa karindwi.

Mu gihe Perezida Trump yavugiraga ijambo mu nyubako y'ibiro bye White House, polisi yatatanyije abigaragambirizaga ku mbuga iri hafi aho, ikoresheje imyuka iryana mu maso n'amasasu ya plastike.

Nuko Bwana Trump aza kunyura muri iyo mbuga yifotoreza kuri kiliziya yangijwe.

Byatumye anengwa bikomeye n'abamushinje guhutaza abigaragambya mu mahoro ashaka gusa kubona akanya ko kwifotoza.

Ubuyobozi bw'umujyi wa New York bwategetse ko ubuzima buhagarara mu mujyi kugeza saa kumi n'imwe za mu gitondo zo kuri uyu wa kabiri.

Hagati aho ubuyobozi bw'umujyi wa Washington bwo bwongereyeho andi majoro abiri igihe cy'umukwabu muri uwo mujyi.

Ariko byitezwe ko imyigaragambyo ikomeza.

Uwigaragambya yahangaye abashinzwe umutekano ubwo habaga imyigaragambyo hafi y'ibiro bya perezida bya White House

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Uwigaragambya yahangaye abashinzwe umutekano ubwo habaga imyigaragambyo hafi y'ibiro bya perezida bya White House

Yatangiye nyuma yaho amashusho agaragaje Bwana Floyd atabwa muri yombi mu gihe umupolisi w'umuzungu yakomezaga kumutsikamiza ivi ku ijosi rye na nyuma yaho atakambye avuga ko atakibasha guhumeka.

Uwo mupolisi, Derek Chauvin, yarezwe icyaha cy'ubwicanyi cyo mu rwego rwa gatatu ndetse azagezwa mu rukiko mu cyumweru gitaha. Abandi bapolisis batatu birukanwe ku kazi.

Ejo ku wa mbere, iperereza rya leta ku cyateje urupfu rwa Bwana Floyd ryasanze yarishwe.

Ni iki Trump yavuze?

Ejo ku wa mbere nimugoroba, Bwana Trump yavugiye ijambo mu busitani bwa Rose Garden bwo mu nyubako ya White House, ryumvikanyemo urusaku rw'abigaragambirizaga hafi aho bari barimo gutatanywa.

Bwana Trump yavuze ko "Abanyamerika bose bababajwe kandi mu kuri n'urupfu rubabaje rwa George Floyd ndetse bajya mu myigaragambyo".

Ariko yavuze ko kumwibuka bitagomba "gutobwa n'abanyakavuyo b'abarakare".

Polisi yakoresheje imyuka iryana mu maso mu gutatanya abigaragambirizaga hafi ya White House, mbere gato yuko Perezida Trump ahanyura

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Polisi yakoresheje imyuka iryana mu maso mu gutatanya abigaragambirizaga hafi ya White House, mbere gato yuko Perezida Trump ahanyura

Yavuze ko ibikorwa by'ubusahuzi n'urugomo byabaye ku cyumweru mu murwa mukuru Washington "biteye isoni", avuga ko agiye kongerera uwo mujyi ubushobozi bw'ubwirinzi.

Ati: "Ngiye kohereza ibihumbi n'ibihumbi by'abasirikare bitwaje intwaro nyinshi, abakora mu gisirikare n'abashinzwe umutekano ngo bahagarike imyigaragambyo, ubusahuzi no kwangiza ibintu".

Umukuru w'inteko inshingamategeko Nancy Pelosi na senateri Chuck Schumer basohoye itangazo rya rusange bavuga ko abigaragambyaga mu mahoro batewe imyuka iryana mu maso "kugira ngo perezida akunde abashe kwifotoreza hanze ya kiliziya".

Bwana Schumer yanditse kuri Twitter ati: "Uyu perezida azisuzuguza ukuhe kundi kurenze aha?"

Yongeyeho ati: "Ibikorwa bye bihishura kamere ye nyirizina".

Biden yavuze iki?

Bwana Trump yasabye imijyi na za leta kugaba inkeragutabara - abasirikare barangije akazi ubu bari mu kiruhuko bashobora kwitabazwa iyo bibaye ngombwa mu gihugu.

Yasabye ko hagabwa "abahagije kuburyo twigarurira imihanda". Kugeza ubu inkeragutabara zigera hafi ku 16,000 ni zo zimaze kugabwa mu guhosha imyigaragambyo.

Bwana Trump yongeyeho ati:

"Niba umujyi cyangwa leta yanze gukora ibicyenewe... icyo gihe noneho nzohereza abasirikare ba Leta Zunze Ubumwe z'Amerika babacyemurire ikibazo byihuse".

Kugira ngo Perezida Trump akore ibyo, byasaba ko yifashisha itegeko ryo gucubya imyivumbagatanyo rizwi nka 'Insurrection Act'.

Rimwe na rimwe, kugira ngo rikoreshwe bibanza gusaba ko bisabwa ba guverineri ba za leta, noneho perezida akabona akarikoresha.

Riheruka kwitabazwa mu mwaka wa 1992 mu myivumbagatanyo yo mu mujyi wa Los Angeles yakurikiye kugirwa abere kw'abapolisi bane baregwaga guhohotera umumotari w'umwirabura Rodney King.

Ayo magambo yo kuburira ya Bwana Trump yahise anengwa n'abakuru bo mu ishyaka mucyeba ry'abademokarate.

Joe Biden, ufatwa nk'uzahagararira iri shyaka mu matora ya perezida yo mu kwezi kwa cumi na kumwe uyu mwaka, yavuze ko Bwana Trump "ari gukoresha igisirikare cy'Amerika mu kurwanya Abanyamerika".