Ishyaka UDPS ryanze umukandida uhuriweho n'abatavuga rumwe na leta ya Kongo, risaba umukuru waryo Félix Tshisekedi kwiyamamaza

Ishyaka ry'ingenzi mu yatavuga rumwe n'ubutegetsi bwa Repubulika ya Demokarasi ya Kongo ku wa mbere ryamaganye amasezerano umukuru waryo yashyizeho umukono hamwe n'abandi bakuru b'abatavuga rumwe n'ubutegetsi ajyanye n'umukandida umwe bahuriyeho.

Ni amasezerano yashyiriweho umukono i Genève mu Busuwisi ku cyumweru.

Jean-Marc Kabund, umunyamabanga mukuru w'ishyaka UDPS, yabwiye ibiro ntaramakuru AFP ko nyuma yaho abayoboke babarirwa mu magana bakoreye imyigaragambyo, abayoboke b'iri shyaka "bo mu nzego zo hasi bashaka ko Félix Tshisekedi [umukuru wa UDPS] yikura muri ayo masezerano".

Bwana Kabund yavuze ko abo bayoboke bahaye Bwana Tshisekedi amasaha 48 ngo abe yamaze kwikura muri ayo masezerano ajyanye n'umukandida uhuriweho n'abatavuga rumwe n'ubutegetsi.

Ibiro ntaramakuru Reuters byatangaje ko na Vital Kamerhe, umukuru w'ishyaka UNC, na we yikuye muri ayo masezerano y'abakuru b'abatavuga rumwe n'ubutegetsi.

Reuters bitangaza ko Bwana Tshisekedi na Bwana Kamerhe bavuze ko abayoboke b'amashyaka yabo banze ayo masezerano ajyanye n'umukandida-perezida umwe uhuriweho.

Bombi kandi basanzwe baremerewe n'akanama k'amatora ka Kongo kwiyamamaza mu matora ya perezida yimirije.

Ku cyumweru, abakuru barindwi b'amashyaka atavuga rumwe n'ubutegetsi bahisemo Martin Fayulu utazwi cyane, nk'umukandida-perezida bahuriyeho wo kubahagararira mu matora ya perezida ateganyijwe ku itariki ya 23 y'ukwezi kwa cumi na kabiri uyu mwaka.

Igenwa rya Bwana Fayulu uzuzuza imyaka 62 y'amavuko ku itariki ya 21 y'uku kwezi kwa cumi na kumwe wahoze ari umuyobozi muri kompanyi yo muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika icukura ibikomoka kuri peteroli, ryabaye nk'iritunguranye.

Bwana Tshisekedi, umukuru w'ishyaka UDPS rivuga ko rigamije ubumwe, demokarasi n'iterambere ry'abaturage, ni we wabonwaga na benshi nk'uzahagararira abatavuga rumwe na leta nk'umukandida uhuriweho.

Bwana Kabund yavuze ko abayoboke b'ishyaka UDPS bamaganye amasezerano yashyiriweho umukono i Genève kuko "basanga ari we [Tshisekedi] ukwiye kuba umukandida ku mwanya wa perezida".

Amakuru avuga ko Bwana Fayulu azahatana mu matora ya perezida nk'umukuru w'urugaga rushya rw'amashyaka atavuga rumwe n'ubutegetsi rwiswe Lamuka, bishatse kuvuga "kanguka" mu rurimi rw'Ilingala.

Isimburana ku butegetsi rikozwe mu mahoro

Byitezwe ko azaba ahanganye na Emmanuel Ramazani Shadary, umukandida w'urugaga rw'amashyaka ari ku butegetsi muri Kongo wahoze ari minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu.

Aya matora ya perezida ateganyijwe mu kwezi kwa cumi na kabiri uyu mwaka, ni ingenzi ku gihugu nka Kongo cyahoze gikolonizwa n'Ububiligi kitarigera kigira isimburana ku butegetsi rikozwe mu mahoro kuva cyabona ubwigenge mu mwaka wa 1960.

Bwana Tshisekedi, ufite urugo mu Bubiligi, ntabwo arasubira muri Kongo.