واکنش کاربران افغان شبکههای اجتماعی به کشتهشدن علی خامنهای؛ از ابراز شادی تا اعلام سوگواری
منبع تصویر، Getty Images
پس از انتشار خبر کشتهشدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، شبکههای اجتماعی در افغانستان شاهد موجی از واکنشهای متفاوت بوده است، از ابراز سوگواری و نگرانی تا اعلام شادی و مسرت.
شماری از کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار خبر کشتهشدن علی خامنهای ابراز خوشحالی کرده و ویدیوهایی از رقص و پایکوبی ایرانیان مقیم خارج از کشور را بازنشر کردهاند.
این گروه از کاربران با اشاره به آنچه «نقش جمهوری اسلامی در بیثباتی افغانستان» میخوانند، از جمله آنچه حمایت از برخی گروههای مسلح در دو دهه گذشته عنوان میکنند، این رویداد را «پایان یک دوره مداخله» توصیف کردهاند و گفتهاند که به باور آنان حافظه تاریخی افغانها نباید کوتاه باشد.
در میان واکنشها، بشیر فاتحی، یکی از کاربران فیسبوک، نوشت: ایران بعد از خامنهای، دستکم در کوتاهمدت، بیشتر به سمت خلأ کنترلشده میرود تا فروپاشی فوری. یعنی نظام اول تلاش میکند خیلی سریع نشان بدهد که زنجیره قدرت قطع نشده و تداوم برقرار است. سابقه و ساختار حقوقی جمهوری اسلامی هم دقیقاً برای همین طراحی شده که در لحظه جانشینی، پیام «ثبات» بدهد نه «بینظمی».
حسیب ولوالجی، یکی دیگر از کاربران فیسبوک، نوشت: «خامنهای بعد از چهلسال ماجراجویی در پرآشوبترین بخش جهان، یعنی خاورمیانه کشته شد. مطمئن نیستم، ولی فکر میکنم هیچ رهبر زنده دیگر جهان مثل او در زمینههای مختلف کتاب نخوانده بود. اما این خوانشهای مختلف هیچگاه از او توهمزدایی نکرد. او فرضیههای خود را حقیقت مطلق میدانست. دقیقا مثل دیگر مسلمانان متعصب.»
مسعود فرهمند، کاربر دیگر در فیسبوک نوشت: «نگران وطن خود باشیم. خامنهای و دار و دستهاش در ۲۰ سال جمهوریت، سلاح رایگان توزیع میکردند که اردوی ملیتان را بکشید، مکتب، سرک و پلتان را تخریب کنید. میلیونها انسان را آواره کردند، مهاجرینتان را تا دم آخر اجازه مکتب رفتن ندادند. خلاصه، پیش خامنهای همه "افغانی کثافت" بودند. حافظه تاریخی نباید اینقدر کوتاه باشد».
منبع تصویر، Getty Images
در مقابل، گروهی دیگر ابراز شادی و تجلیل از مرگ خامنهای را «بیاحترامی» دانستهاند. برخی از این کاربران او را رهبری توصیف کردهاند که به باورشان در دفاع از منافع کشورش نقش داشته و مرگ او را «شهادت» خواندهاند. به گفته آنان، شادی در برابر مرگ یک رهبر سیاسی، نشانهای از افراط در داوریهای سیاسی است.
شریفه میرزایی، یکی از کاربران فیسبوک، نوشت: «واقعا ناراحتکننده است که بخاطر شهید شدن چنین گوهری و مرد بزرگی که به قیمت جان خود از مردم و خاک خود دفاع کرد بعضی نادانان جشن و پایکوبی راه انداختند و اما اینکه واقعا آزادی آنها کی بوده و کی به قید گرفتار شدند فهمیدنش طول نمیکشد ولی برای پشیمان شدن خیلی دیر است!»
بهرام محسنی٬ یک کاربر دیگر فیسبوک نوشت: «برای همسایههای گرامی آینده روشن و زندگی بهتر خواهانم. من به مرگ هیچ آدمی، تکرار میکنم هیچ آدمی خوشحال نمیشوم. اما این آدم به مثابه یک رهبر موقف خود را میشناخت. نترس در میدان مبارزه جنگید و از پا فتاد. لعنت به جنگ.»
از سوی دیگر، احمد سعیدی، کارشناس امور سیاسی این رویداد را از منظر ژئوپولیتیکی بررسی کرده و معتقد است «کشتهشدن خامنهای میتواند معادلات اسلام سیاسی در منطقه را دچار لرزش کند».
او نوشت: «کشتهشدن علی خامنهای جمهوری اسلامی ایران را وارد مرحلهای از بازتعریف قدرت کرده است؛ مرحلهای که میتواند به بازتولید نظام در قالبی تازه یا به آغاز یک گذار بنیادین منجر شود. آنچه مسلم است، پیامدهای این تحول محدود به مرزهای جمهوری اسلامی ایران نخواهد ماند و افغانستان، به دلیل پیوندهای عمیق اقتصادی و ژئوپولیتیکی، از نخستین کشورهایی خواهد بود که اثرات آن را با گوشت و پوست خود احساس خواهد کرد.»
ایران و افغانستان بهدلیل روابط اقتصادی، حضور گسترده مهاجران افغان در ایران و تعاملات سیاسی و امنیتی، پیوندهای نزدیکی دارند. از همین رو، برخی کاربران افغان نوشتهاند که پیامدهای این تحول میتواند فراتر از مرزهای ایران باشد و بر وضعیت افغانستان نیز تأثیر بگذارد.
واکنشها در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که این خبر برای بسیاری از کاربران افغان صرفا یک رویداد خارجی تلقی نمیشود، بلکه موضوعی است که با تحولات منطقه و آینده افغانستان نیز پیوند خورده است.
