درگیری افغانستان و پاکستان؛ آیا میانجیای پا پیش گذاشته است؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, فرهاد محمدی
- شغل, بیبیسی
- زمان مطالعه: ۲ دقیقه
با محدود بودن تماسهای دیپلماتیک میان کابل و اسلامآباد تمام چشمها به میانجیگران خارجی برای فرو نشاندن آتش درگیریها میان افغانستان و پاکستان دوخته شده است.
مسکو خواستار توقف فوری درگیریها و دستیابی به یک راهکار دیپلماتیک برای حل این منازعه شده است. ضمیر کابلوف، فرستاده ویژه رئیس جمهور روسیه برای افغانستان، به خبرگزاری ریا نووستی گفت: مسکو در صورت درخواست طرفین، «میانجیگری بین دو کشور را بررسی خواهد کرد.»
در همین حال، بیجنگ اعلام کرد که از طریق کانالهای خود در حال رایزنی است. سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: «عمیقا نگرانیم» و تأکید کرد که بیجنگ برای پایان دادن به برخوردها با هر دو طرف در تماس است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با اشاره به ماه رمضان، از دو طرف خواست خویشتنداری کنند و اعلام کرد: «تهران آماده تسهیل گفتوگو میان دو کشور است.»
وزارت خارجه قطرکه روابط نزدیک با طالبان دارد، اعلام کرده است که محمد بن عبدالعزیز بن صالح الخلیفی، وزیر دولت در امور خارجه، تماس تلفونی از امیرخان متقی وزیر خارجه حکومت طالبان دریافت کرد که طی آن طرفین در بارهٔ راههای کاهش تنش «میان افغانستان و جمهوری اسلامی پاکستان برای تقویت امنیت و ثبات منطقه» تبادل نظر کردند.
آقای خلیفی تأکید کرده که قطر از «تمامی تلاشها برای حلوفصل منازعات از راههای مسالمتآمیز و تحکیم بنیانهای صلح و ثبات در سطوح منطقهای و بینالمللی حمایت میکند.»
محمد اسحاقدار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، در گفتوگوهای جداگانه با همتایان سعودی و ترکی خود، در مورد درگیری نظامی با افغانستان صحبت تلفونی کرده است.
اما هنوز گزارشی در دست نیست که کشوری رسما برای میانجیگیری بین کابل و اسلامآباد عملا وارد میدان شده باشد.
درگیریهای جدید میان دو کشور موجی از نگرانیهای بینالمللی را به همراه داشته است.
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، با ابراز نگرانی عمیق خواستار تنشزدایی فوری و بازگشت به میز گفتوگو شد تا از آسیب بیشتر به غیرنظامیان جلوگیری شود.
دان براون، شارژدافیر مأموریت امریکا برای افغانستان، اعلام کرد: «ما از آغاز درگیریها آگاهیم و وضعیت را بهطور دقیق زیر نظر داریم.»
آنتونیو گوترش از هر دو طرف خواست که طبق قوانین بینالمللی «از غیرنظامیان محافظت کنند.»
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزیا، گفته است: «اینکه این خشونتها در ماه رمضان رخ میدهد، آن را دردناکتر میکند.» وی افزود که حاکمیت افغانستان و نیازهای امنیتی پاکستان «تنها پشت میز مذاکره» قابل جمع هستند.
ناظران معتقدند ورود گسترده هواپیماهای جنگی پاکستان به فضای افغانستان و استفاده حکومت طالبان -ظاهرا برای اولین بار- از پهپادهای انتحاری در خاک پاکستان، نشاندهنده آن است که درگیریها از برخوردهای مرزی گذشته و وارد «تقابل نظامی منظمتر» شده است.
به باور کارشناسان، تنها عاملی که در حال حاضر میتواند به این درگیریها پایان دهد، پا پیش گذاشتن میانجیگران خارجی است.
ماه اکتوبر ۲۰۲۵ و پس از اولین درگیری گسترده میان پاکستان و نیروهای مرزی طالبان، دو طرف پس از مذاکرات صلح با میانجیگری قطر و ترکیه در دوحه، با آتشبس فوری موافقت کردند که البته بعدتر با درگیریهای پراکنده به نحوی نقض شد.
در مجموع سه دور مذاکرات میان افغانستان و پاکستان با میانجیگری قطر، ترکیه و عربستان سعودی در دوحه، استانبول و ریاض برگزار شد که هیچ کدام از این مذاکرات نتایج ملموسی به دنبال نداشت.
تنگشدن مجرای دیپلماتیک سبب شد که احتمال درگیری نظامی تازهای میان دو طرف بیشتر شود که بالاخره به تحقق پیوست.
