واکنش چهرههای حکومت پیشین به درگیری کابل و اسلامآباد؛ از محکومیت پاکستان تا انتقاد از طالبان
درگیری میان نیروهای پاکستانی و حکومت طالبان بحث بزرگی را در میان سیاستمداران حکومتهای دوره جمهوریت افغانستان بهراه انداخته است. برخی حملات پاکستان را محکوم کرده و از دفاع وطن گفتهاند، برخی هم بر عملکرد حکومت طالبان تاخته و آنها را ملامت کردهاند.
«میهنپرستی فراتر از نظام مستبد»
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین، با اشاره به بمباران کابل، قندهار و پکتیا از نیروهای هوایی پاکستان گفته است: «افغانها در هر شرایطی با اتحاد کامل از میهن خود دفاع میکنند و پاسخ زور را با مردانگی خواهند داد.» وی از اسلامآباد خواست به جای خشونت، سیاست خود را تغییر دهد.
عبد رب الرسول سیاف، از رهبرای جهادی مطرح نوشته است که با وجود مخالفت صریح با حکومت طالبان، وطن برای او خط قرمز است: «هیچ نوع تجاوزی بر میهن و ملت برایم پذیرفتنی نیست و آن را با صراحت محکوم میکنم.»
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه پیشین، هم ضمن محکومیت شدید این حملات، تاکید کرد: «دفاع از جان هموطن ملکی [غیرنظامی] و سرزمین ما وجیبهای میهنی است و این موضع به معنای همسویی با طالبان و نظام مستبد آنها نیست.»
منبع تصویر، Getty Images
انتقاد از «ماجراجویی» طالبان و قربانی شدن مردم
برخی دیگر از چهرهها، ریشه این درگیریها را در سیاستهای طالبان و «میزبانی از گروههای تروریستی» میبینند:
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، طالبان را مسئول آغاز درگیریها خوانده و گفته است: «این جنگ مردم افغانستان با پاکستان نیست، بلکه میان پاکستان و رژیم تروریستپرور حاکم بر کابل است. طالبان بار دیگر فاجعه آفریدند.» او هشدار داد که این سیاستها آرامش منطقه را به هم زده است.
فوزیه کوفی، معاون پارلمان سابق، هشدار داد که طالبان مردم را قربانی گروههای نیابتی کردهاند: «یکبار مردم را قربانی القاعده کردند و حالا قربانی گروههای دیگر. این دور تسلسل باطل تا زمان تحکیم یک نظام مشروع ادامه خواهد داشت.»
نصیر اندیشه، نماینده دولت پیشین افغانستان در ژنو، معتقد است طالبان با «عدم تعقل»، کشور را وارد یک منازعه بزرگ منطقهای کردهاند که «مردم عادی هیچ نقشی در این بازیهای خونین ندارند.»
پیام به اسلامآباد؛ «شکست سیاست عمق استراتژیک»
شماری از مقامات امنیتی و سیاسی پیشین، این حملات را نشانه ناکامی دههها سیاست پاکستان در افغانستان دانستند:
رحمتالله نبيل، رئیس سابق امنیت ملی، در پیامی کوتاه و تند نوشت: «پاکستان پا به افغانستان گذاشته و در همان تلهای افتاد که دههها برای دیگران هموار کرده بود. پیامد سیاستهای غلط همیشه بازمیگردد.»
امرالله صالح، معاون سابق ریاستجمهوری، با لحنی تند، هم طالبان و هم پاکستان را هدف قرار داده و گفته است ما پیش از ظهور «شورای کویته» میدانستیم جریان چیست. او تأکید کرد: «ما دشمن خارجی و تهدید علیه منافع ملی، و دشمن داخلی و تهدید علیه هستی مادی و معنوی خود را از دیرباز بهدرستی شناسایی کردهایم؛ برای حراست از منافع خود، به هیچ فرمول طالبانی نیاز نداریم.»
نجیبالله علیخیل، سفیر پیشین در پاکستان، معتقد است این حملات نشان داد که سیاست «عمق استراتژیک» پاکستان با شکست مواجه شده است. او گفت: «حملات ثابت کرد که دست افغانها به گلوی آنها [پاکستانیها] میرسد.»
منبع تصویر، gov.af
درخواست برای مداخله بینالمللی
حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین، حملات پاکستان به اهداف غیرنظامی را «اقدامی بزدلانه» خواند و از شورای امنیت ملل متحد خواست بیدرنگ برای برقراری آتشبس و ایجاد یک «میکانیزم بیطرف نظارتی» اقدام کند.
جعفر مهدوی، فعال سیاسی و نماینده پیشین پارلمان هم ضمن تاکید بر اینکه افغانها در برابر تجاوز خارجی «برادرانه در کنار هم میایستند»، از علمای دینی و شخصیتهای متنفذ پاکستان خواست تا «پیش از آنکه دیر شود» برای تغییر سیاستهای ارتش کشورشان اقدام کنند.
