Gofyn am ymchwiliad i fwriad perchnogion y Gweilch i brynu Caerdydd

Mae Cyngor Abertawe wedi gofyn i'r Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd (CMA) gynnal ymchwiliad i gynllun perchnogion y Gweilch i gymryd rheolaeth o Rygbi Caerdydd.

Daw hyn yn sgil pryderon y gallai rygbi proffesiynol yn Abertawe ddod i ben, ar ôl i Undeb Rygbi Cymru gadarnhau mai grŵp Y11 oedd eu dewis i brynu rhanbarth Caerdydd.

Mae Undeb Rygbi Cymru eisiau torri nifer y timau proffesiynol dynion yng Nghymru o bedwar i dri.

Fe allai hynny gael ei gyflawni trwy ddileu'r Gweilch fel tîm lefel uchaf.

Mae llythyr sydd wedi cael ei anfon at y CMA gan Capital Law - ar ran Cyngor Abertawe - yn dweud y gallai Y11 ddod yn berchnogion ar Rygbi Caerdydd "cyn gynted â dydd Gwener 20 Chwefror".

Dywedodd Undeb Rygbi Cymru (URC) eu bod yn ymwybodol fod y cyngor wedi codi pryderon gyda'r CMA, ond na fyddai'n "fyddai'n briodol gwneud sylwadau manwl ar hyn o bryd".

Dywedodd y CMA eu bod wedi derbyn llythyr gan Gyngor Abertawe, ond nad ydyn nhw'n gwneud sylw ar ohebiaeth breifat nac ar ba achosion y gallen nhw ymchwilio iddyn nhw ai peidio.

Mae Y11 a'r Gweilch wedi cael cais am sylw.

Yn gynharach fis yma dywedodd y cyngor eu bod wedi cael gwybod mewn cyfarfod gydag URC a'r Gweilch na fydd rygbi rhanbarthol yn Abertawe yn bodoli y tu hwnt i ddiwedd y tymor nesaf, pe bai perchnogion y Gweilch, Y11 Sport & Media, yn llwyddo i brynu Rygbi Caerdydd.

Dywedodd URC fod datganiad y cyngor yn anghywir, ond cadarnhaon nhw eu bod wedi derbyn llythyr cyn-weithredu gan y cyngor, a oedd yn rhybuddio am gamau cyfreithiol yn seiliedig ar gyfraith cystadleuaeth y DU pe na bai'r cynllun i ailstrwythuro rygbi proffesiynol yng Nghymru yn cael ei ohirio.

Dywedodd y Gweilch ar y pryd nad oedd unrhyw benderfyniadau wedi'u gwneud ynghylch dyfodol y rhanbarth ar ôl tymor 2026-27.

Mae ansicrwydd parhaus wedi bod ynghylch beth fydd yn digwydd gyda datblygiad £5m maes Sain Helen yn Abertawe, a oedd i fod yn gartref newydd i'r Gweilch o ddechrau'r tymor nesaf.

Mewn datganiad ddydd Mawrth, dywedodd Cyngor Abertawe fod eu "pryderon yn canolbwyntio ar y cynlluniau i ostwng nifer y timau proffesiynol o bedwar i dri, y broses ar gyfer dyrannu trwyddedau, a'r potensial i un grŵp perchnogaeth reoli dau glwb Cymreig".

Dywedon nhw eu bod "yn credu bod y cynigion mewn perygl o gyfyngu'n annheg ar gystadleuaeth, lleihau dewis i gefnogwyr, a niweidio economi Abertawe".

"Mae'r cyngor yn annog y CMA i ymchwilio ar frys ac ystyried mesurau dros dro i oedi'r cytundeb arfaethedig."

Dywedodd yr arweinydd, y Cynghorydd Rob Stewart, y byddai'r cynigion "yn ergyd enfawr i'n dinas - yn economaidd, yn ddiwylliannol ac yn emosiynol".

"Mae chwaraewyr, cefnogwyr, trigolion, clybiau cymunedol a busnesau lleol i gyd yn haeddu proses deg a thryloyw gan Undeb Rygbi Cymru," meddai.

"Ni allwn dderbyn sefyllfa lle mae penderfyniadau'n cael eu gwneud y tu ôl i ddrysau caeedig i gael gwared ag un o bedwar tîm proffesiynol Cymru a gadael Abertawe heb rygbi lefel uchaf.

"Rydym yn gofyn i'r CMA ymyrryd ar frys i amddiffyn cystadleuaeth a rhoi'r driniaeth deg y mae ein dinas a'n rhanbarth yn ei haeddu."

Dywedodd URC eu bod yn "ymwybodol bod Cyngor Abertawe wedi codi pryderon yn ymwneud â rygbi Cymru gyda'r CMA".

"Byddwn yn ystyried yn ofalus unrhyw gwestiynau sy'n cael eu gofyn i ni gan y CMA ac yn cymryd ein cyngor ein hunain," meddai llefarydd.

"Tu hwnt i hynny, ni fyddai'n briodol gwneud sylwadau manwl ar hyn o bryd.

"Mae bwrdd URC wedi gweithio'n ddidwyll dros y ddwy flynedd ddiwethaf i greu ffordd gynaliadwy ymlaen i rygbi Cymru yn wyneb yr heriau sylweddol yn ariannol, ac o ran perfformiad, yr ydym i gyd yn eu hwynebu.

"Rydym yn sylweddoli bod y rhain yn faterion anodd ac weithiau'n emosiynol i bawb sy'n gysylltiedig, ond ein ffocws o hyd yw iechyd hirdymor y gêm gyfan yng Nghymru, a pharhau i weithio'n adeiladol gyda'n holl randdeiliaid, gan gynnwys Cyngor Abertawe."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.