နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ နှစ်ပတ်လည် - စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို လက်မခံကြောင်း နိုင်ငံတကာ ထပ်လောင်း ပြောကြား
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, G#
မြန်မာ စစ်တပ်ရဲ့ တကျော့ပြန် အာဏာသိမ်းခဲ့တာရဲ့ အဓိက အကြောင်းပြချက် ဖြစ်တဲ့ ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ တစ်နှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည် အချိန်မှာ၊ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်တွေဟာ မြန်မာပြည်သူ အများရဲ့ သဘောဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြု နေတာကို အသိအမှတ် ပြုကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နဲ့ အီးယူတို့ အသီးသီး ထပ်လောင်း ပြောဆို လာကြပါတယ်။
၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမျှတာ လွတ်လပ်တဲ့ အကြောင်း ပြည်တွင်းပြည်ပ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ တညီတညွတ်တည်း ပြောဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်တယ်လို့ ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတားရက်စ်ရဲ့ ပြောခွင့်ရ စတယ်ဖန် ဒူဂျာရစ်က ဆိုပါတယ်။
"မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို လေးစားဖို့၊ တိုင်းပြည်ကို ဒီမိုကရေစီ ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှု လမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်တင်ဖို့ မြန်မာ စစ်တပ်ကို ထပ်လောင်း တောင်းဆိုလိုက်တယ်" ဆိုပြီး မစ္စတာ ဒူဂျာရစ်က ပြောဆိုပါတယ်။
ဒီမိုကရေစီကို မြန်မာပြည်သူတွေ ဘယ်လောက် လိုလားတဲ့ကြောင်း ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲက ပြသနေတယ် ဆိုပြီး အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အန်ထော်နီ ဘလင်ကင်၊ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး လစ်ဇ် ထရပ်စ်နဲ့ အီးယူ ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးနဲ့ လုံခြုံရေး မူဝါဒပိုင်း ဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ ဂျိုးဆက်ဖ် ဘိုရဲလ် တို့ကလည်း ချိန်ကိုက် ထုတ်ပြန် ကြပါတယ်။
ဗြိတိန်၊ အမေရိကန်နဲ့ အီးယူတို့ ထောက်ခံမှု ထပ်လောင်းပေးတဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ
အာဆီယံ ခရီးစဥ် လက်ရှိ ထွက်နေတဲ့ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မစ္စထရပ်စ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ ဆိုရင် ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ အတွင်း မဲမသမာမှုတွေ ရှိခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေဟာ အင်မတန် အခြေအမြစ် မရှိဘူး လို့ ဆိုထားပြီး၊ ဗြိတိန် အနေနဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင် ရှုတ်ချကြောင်း ပြောထားပါတယ်။
မြန်မာ စစ်တပ် အနေနဲ့ အကြမ်းဖက် ပြုမူနေတာတွေ အားလုံး ရပ်တန့်ပြီး၊ နိုင်ငံရေး အကျဥ်းသားတွေ အားလုံးကို ချက်ခြင်း ပြန်လွှတ်ဖို့ မစ္စ ထရပ်စ်က မြန်မာ ရွေးကောက်ပွဲ နှစ်ပတ်လည် ကြေညာချက်ထဲ တောင်းဆို ထားသလို၊ ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်သွားနိုင်ဖို့ ရာ ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းတာတွေ ပြုလုပ်ပါလို့လည်း မြန်မာ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ကို တောင်းဆိုထားပါတယ်။
အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မစ္စတာ ဘလင်ကင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာလည်း ဒီမိုကရေစီကို လိုလာကြောင်း မြန်မာပြည်သူတွေ ပြသခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်တွေ အပါ် အမေရိကန် အစိုးရလည်းပဲ လေးစားပြီး မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။
စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ မြန်မာပြည်သူ ၁၃၀၀ ကျော် ရ ပေးဆပ်ခဲ့တဲ့ အသက်တွေကိုလည်း လေးစားဂုဏ်ပြုတဲ့ အကြောင်း မစ္စတာ ဘလင်ကင်က ထည့်သွင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။
တခါ၊ အီးယူ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး မစ္စတာ ဘိုရဲလ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကြည့်ရင်လည်း ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဟာ အရပ်သား အစိုးရကို တရားမဝင် ဖြုတ်ချခဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်လို့ ပြောထားပြီး၊ အိမ်စောင့်အစိုးရ အသွင် ရယူထားတဲ့ စစ်အစိုးကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မထောက်ခံနိုင်ဘူး လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
လုံခြုံရေးကောင်စီမှာလည်း တံခါးပိတ် အစည်းအဝေး ချိန်ကိုက်လုပ်ဆောင်
အခုလို နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ နှစ်ပတ်လည်ချိန် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အသိအမှတ် မပြုကြောင်း ထပ်လောင်း ကြေညာချက်တွေ ထုတ်ပြန်ချိန်မှာပဲ အချိန်ကိုက်ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့် အခွင့်အာဏာ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ လုံခြုံရေး ကောင်စီမှာလည်း မြန်မာအရေး ကြားနာပွဲကို တံခါးပိတ် ခေါ်ယူ ကျင်းပပါတယ်။
လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံ ထဲ ပါဝင်တဲ့ ဗြိတိန်က ကမကထလုပ် ခေါ်ယူ ကျင်းပတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို ခေါ်ယူရတဲ့ အဓိက အကြောင်းတစ်ခုက မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဘက် ဒေသတွေမှာ မြန်မာစစ်တပ်က စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုတွေ တိုးမြှင့် လုပ်ဆောင် နေလို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဗြိတိန်ရဲ့ ကုလဆိုင်ရာ လက်ထောက် သံအမတ် ဂျိမ်းစ် ကာရီအူကီက သတင်းထောက်တွေကို ပြောပါတယ်။
အဲဒီ တံခါးပိတ် အစည်းအဝေးမှာ ကုလရဲ့ အာရှ ပစိဖိတ်ရေးရာ နိုင်ငံရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှု အပိုင်းက ညွှန်ကြားရေးမှူး ပီတာဒျူးနဲ့ အာဆီယံရဲ့ မြန်မာအရေး အထူးသံတမန် ဒါတို အီရာဝန် ယူဆွဖ်တို့ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေတွေ အကြောင်း လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေကို ရှင်းပြကြမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ကနဦး သတင်းတွေက ဆိုပါတယ်။
ချင်း၊ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးထဲက နေရာအနှံ့မှာ ဒေသကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေကို စစ်ရေးအရ ကိုင်တွယ်ဖို့ မြန်မာ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်က စစ်ဆင်ရေး စီမံကိန်းချပြီး အကြီးအကျယ် ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ စစ်ရေး အကဲခတ်တွေက သတိပေးနေကြပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တွေတုန်းက ရခိုင်ဒေသမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်မှုတွေ အတိုင်း အခုလည်းပဲ ပြုမူလာမှာကို စိုးရိမ်ရတဲ့ အတွက် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး ခေါ်ယူရတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဗြိတိန် လက်ထောက် သံအမတ် မစ္စတာ ကာရီအူကီက ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, UN in Myanmar
လူ ၃ သန်းကို အရေးတကြီး ကူညီဖို့ လိုအပ်နေ
စာနာမှု ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့မှုတွေ၊ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးတွေ ဆောင်ရွက်တဲ့ ကုလအဖွဲ့အစည်း အိုချာကနေ အခုရက်ပိုင်းမှာပဲ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာ အရ ချင်းမြေကာကွယ်ရေး CDF တပ်ဖွဲ့တွေ၊ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးထဲက ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး PDF အဖွဲ့တွေနဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီရဲ့ တပ်တွေကြား တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုပြီး အရှိန်မြှင့် ပြင်းထန်လာနေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာကို သတိပေး ထားပါတယ်။
လက်ရှိ အိုချာအဖွဲ့ရဲ့ အကြီးအကဲဟာလည်း ဗြိတိသျှ ဝါရင့် သံတမန်တစ်ဦး ဖြစ်တဲ့ မာတင် ဂရစ်ဖစ် ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံထဲက အခြေအနေတွေဟာ အင်မတန် ယိုယွင်းနေပြီလို့ မစ္စတာ ဂရစ်ဖစ်က သတိပေးနေပါတယ်။
လတ်တလောမှာကို နောက်ထပ် လူပေါင်း ၃ သောင်း ၇ ထောင်ကျော် အိုးအိမ်တွေ စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတယ်လို့ မစ္စတာ ဂရစ်ဖစ်က ပြောပါတယ်။ အရပ်သားတွေ၊ အရပ်သားတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ နေရာထိုင်ခင်း အဆောက်အဦးတွေ၊ ကူညီရေး လုပ်သားတွေနဲ့ သူတို့ ရှိတဲ့ နေရာတွေကို တိုက်ခိုက်တာဟာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်တာဖြစ်ပြီး ချက်ခြင်း အဆုံးသတ်ဖို့ လိုတယ်လို့ မစ္စတာ ဂရစ်ဖ်က လုံခြုံရေး ကောင်စီ တံခါးပိတ် အစည်းအဝေး အကြိုမှာ ထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံထဲ လူပေါင်း ၃ သန်းလောက် စာနာနားလည်မှု ဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့တွေ အရေးတကြီး လိုအပ်နေတယ်လို့ မစ္စတာဂရစ်ဖစ်က နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းကို အသိပေးထားပါတယ်။
