Tư liệu về April 2010

Gần đây người nước ta hay gọi nước đông dân nhất thế giới là "nước lạ".

Sáng nay đọc trên LinkHay nguyên câu: "Máy bay hiện đại nhất nước lạ tự sản xuất, rơi trên đất lạ, dân lạ cười phớ lớ :))".

Không chỉ diễn đàn mạng mà cả truyền thông chính thống cũng có cách nói về đất nước "4000 ngàn năm lịch sử" khá lạ.

Một bản tin của Việt Nam mới đây nói có thủy lôi nước ngoài trên vỏ có chữ tượng hình.

Rồi thỉnh thoảng lại có chuyện 'tàu lạ' va chạm tàu thuyền của dân đánh cá trong vùng biển Việt Nam.

'Nước lạ, nước quen'

Đang chuẩn bị cho chuyến đi nhân 'Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thượng Hải', tôi có dịp qua cơ sở làm visa của đại sứ quán 'nước lạ'.

Ấn tượng đầu tiên là choáng.

Một căn phòng rộng rãi, thoáng mát, có ghế ngồi đàng hoàng lịch sự, có cả buồng chụp ảnh, máy photocopy, máy tính và máy in để người xin visa có thể tùy nghi sử dụng.

Dĩ nhiên cái gì cũng có giá của nó. Bốn cái ảnh chụp tại chỗ sẽ mất năm bảng (khoảng 150.000 đồng), một tờ copy giá khoảng 6.000 đồng.

Mỗi người đến xin visa đều cần hẹn trước qua mạng internet. Tới nơi sẽ được phát cho một phiếu xếp hàng.

Với 15 quầy phục vụ, người ta thường không phải chờ lâu.

Trong lúc chờ, những người quan tâm tới nơi mình đến có thể đọc các loại sách về sự phát triển "hài hòa", về chuyện tại sao "hòa bình là cội nguồn của các giá trị và truyền thống văn hóa của người Trung Quốc", xem tranh của nông dân họ, đọc về các sáng kiến môi trường của nước họ.

Cuối cùng tôi được cấp visa với những chữ tượng hình với giá 65 bảng Anh cho một lần vào và ở không quá 12 ngày.

Cả quá trình xin được vào làm việc báo chí và visa mất khoảng gần bốn tuần.

Hóa ra nước lạ có vẻ 'quý' tôi hơn cả nước ta.

Lần cuối cùng tôi xin về làm việc tại Việt Nam để tìm hiểu sự phát triển của internet hồi cuối năm ngoái, câu trả lời là không và cũng không có sự giải thích chính thức nào.

Dĩ nhiên có nhiều đồng nghiệp ban tiếng Trung BBC có thể kể câu chuyện tương tự.

Họ đi ra nước ngoài thì dễ, về Trung Quốc lại khó. Ai bảo họ là người Trung.

Khi tôi xin visa vào Trung Quốc, cô trưởng văn phòng BBC ở Bắc Kinh cũng nói phía TQ hỏi tôi có phải là người Hoa sinh ra ở London không.

Có thể họ muốn kiểm tra xem gốc gác của tôi, nếu có, ở Trung Quốc ra sao, đã từng "nói xấu" TQ bao giờ chưa.

Và kết luận cuối cùng của họ có vẻ là tôi vô hại.

Đồng chí, đồng minh

Lần này tôi sẽ tới nơi Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập và cũng là trung tâm kinh tế lớn nhất ở TQ.

Trên thế giới chẳng còn mấy nước mà khi gặp gỡ các quan chức Việt Nam vẫn còn gọi nhau là "đồng chí".

Nhưng đồng chí trong thế kỷ 21 này có ý nghĩa gì?

Có người Việt mỉa mai bảo quan hệ Việt Trung "môi hở, răng lạnh" là vì "môi thỉnh thoảng bị răng cắn cho một cái mà chẳng làm gì được".

Nhưng có một điều phải thừa nhận là 'răng' đang ngày một lớn ra và khôn lên.

Người ta đang bàn luận khi nào Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ, ít nhất là về độ lớn của nền kinh tế.

Và chẳng có lý do gì nghi ngờ khả năng một ngày không quá xa, chỉ riêng một tỉnh của Trung Quốc đã có thể lọt vào danh sách 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Thượng Hải chắc chắn là ứng viên cho vị trí này.

Báo 'nước lạ' nói GDP của Thượng Hải trong năm ngoái đã là gần 220 tỷ đô la, vượt qua Hồng Kông, và hơn gấp đôi Việt Nam.

Tôi sẽ kể cùng quý vị những gì mắt thấy tai nghe ở Thượng Hải khi tới thành phố cảng này trong tháng Năm.

Nếu quý vị từng thăm Thượng Hải hay Trung Quốc nói chung, tôi sẽ rất vui được nghe những trải nghiệm của quý vị.

• Đánh dấu bằng
• del.icio.us |
• Digg |
• Google |
• Facebook |
• MySpace
• - Cái này là gì?

Tôi cảm ơn các bạn đọc trang Diễn đàn đã đóng góp nhiều cho cuộc tranh luận liên quan đến bài của tác giả Đỗ Ngọc Bích và các bài cùng chủ đề.

Chúng tôi coi bài đăng hôm 17/04 của tác giả Đỗ Ngọc Bích là một dạng quan điểm riêng, không phải công trình nghiên cứu, tiểu luận khoa học.

Trên nguyên tắc, BBC chấp nhận để các quan điểm, dù là thiểu số (minority view), hoặc có thể gây tranh cãi (controversial), hoặc luận điểm rất khác nhau xuất hiện trên các diễn đàn của mình, chẳng hạn như tranh luận về nguồn gốc loài người hay nguyên nhân của Biến đổi Khí hậu.

Bài thứ nhì (20/04) xuất hiện vì BBC áp dụng quy tắc cho tác giả Đỗ Ngọc Bích quyền được phản hồi sau khi có nhiều bình luận gửi về bài đầu.

Một ý kiến thêm của tác giả 'nói một lời xin lỗi chân thành nhất đối với các độc giả' được đăng trong mục Diễn đàn cho bài này, ở trang thứ 4 lúc 22 giờ 14 phút cùng ngày.

Các ý kiến ngắn phê phán hay ủng hộ tác giả đã được đăng ở phần Gửi ý kiến của bạn. Ngoài ra, một số bài viết bất đồng với luận điểm của tác giả Đỗ Ngọc Bích cũng được đưa lên trang Diễn đàn.

Về sự chính xác trong cách giới thiệu tác giả, nhóm biên tập làm việc cuối tuần đã có sai sót vì khi đọc tiểu sử tác giả gửi cho, người đăng bài hiểu lầm học vị của bà là tiến sĩ.

Ngay sau khi tác giả báo lại về điều này, chúng tôi đã cho sửa ngay và cáo lỗi về sự thiếu chính xác này trong phần bổ sung in đậm vào bài số một của tác giả.

Việc đính chính và xin lỗi được thực hiện theo các tiêu chuẩn trong Cẩm nang Hướng dẫn Biên tập của BBC (BBC's Editorial Guidelines).

Ban biên tập không có ý 'câu khách' hay tìm cách đả phá, làm tổn thương tình cảm của bất cứ ai trong tinh thần tôn trọng quý độc giả và thân hữu của BBC bất kể chính kiến khác nhau.

Chúng tôi luôn quan niệm rằng tranh luận công khai, thẳng thắn, cởi mở trong tinh thần tôn trọng dân chủ là cách tốt nhất để đề cập đến các chủ đề mọi người cùng quan tâm.

Thay mặt BBC Tiếng Việt, tôi rất mong nhận được thêm các ý kiến nhằm đóng góp để có thể việc biên tập của BBC luôn được tốt hơn.

• Đánh dấu bằng
• del.icio.us |
• Digg |
• Google |
• Facebook |
• MySpace
• - Cái này là gì?

Chỉ còn 20 ngày trước ngày bầu cử nghị viện Anh. Đêm 15/04/2010 vừa qua, đã có ít nhất 9,4 triệu người ở Anh xem cuộc tranh luận thứ nhất được truyền hình trực tiếp giữa 3 lãnh đạo các đảng tranh cử: ông Gordon Brown thuộc đảng Lao động, ông David Cameron thuộc đảng Bảo thủ, và ông Nick Clegg thuộc đảng Dân chủ Tự do.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nghị viện Anh vốn bắt nguồn từ thế kỷ thứ 8, các ứng viên tranh chức Thủ tướng tranh luận và trả lời câu hỏi của cử tri về các vấn đề đối nội, đối ngoại và kinh tế nước Anh trước ống kính truyền hình trực tiếp.

Một trong những đề tài hóc búa được đề cập ngay từ đầu buổi tranh luận liên quan đến chính sách nhập cư. Tuy khác nhau về cách thực hiện nhưng lãnh đạo của cả 3 đảng đều cùng chung một quan điểm phải chấn chỉnh, tăng cường kiểm soát người nhập cư, nhằm ngăn chặn làn sóng người nhập cư bất hợp pháp vào Anh vì lý do kinh tế từ các nước ngoài khối Liên minh Châu Âu.

Tôi phần nào hiểu được nỗi lo của người dân Anh về vấn đề này khi liên hệ trực tiếp tới thủ đô London, nơi tôi đang công tác và cộng đồng người Việt ở Anh mà tôi đã có dịp tiếp xúc.

Xét riêng về khía cạnh văn hóa mà thôi, có lẽ London là thành phố đa sắc tộc, đa ngôn ngữ nhất Châu Âu. Tôi thật sự có cảm giác mình đang sống giữa một 'ngôi làng toàn cầu', hợp thành bởi nhiều 'xóm' nhỏ các cộng đồng sắc tộc khác nhau. Đây là phố Tàu, kia là xóm Ấn, Nhật, Hàn, Thổ, Do Thái, Đức, Ý, v.v. Mỗi cộng đồng sắc tộc thiểu số đó đều mang theo và giữ lại nhiều tập quán văn hóa riêng của họ khi nhập cư vào nước Anh. Làm thế nào các cộng đồng sắc tộc thiểu số khác nhau sống hài hòa với nền văn hóa bản địa, và gìn giữ được trật tự kỷ cương đô thị là cả một vấn đề lớn.

Riêng về cộng đồng Việt Nam ở Anh, tôi biết có khá nhiều người Việt nhập cư vào nước Anh vẫn sống nhờ vào tiền trợ cấp chính phủ hàng tháng trong những ngôi nhà do chính quyền địa phương cung cấp, qua đó vô hình chung tạo ra áp lực lên ngân sách an sinh xã hội của chính phủ Anh, đồng thời cũng gây ra nhiều bất bình so bì giữa người nhập cư và người bản xứ trước việc hưởng lợi ích an sinh xã hội này. Đó là chưa kể đến việc một số đông người Việt Nam nhập cư bất hợp pháp vào Anh đang sống ngoài lề pháp luật và trồng 'cỏ' (một loại cần sa) trong nhà, bôi nhọ uy tín của cả cộng đồng người Việt tại Anh.

Nhưng bên cạnh đó, người Việt ở Anh còn có những thành phần khác, di cư sang Anh bằng những con đường khác nhau. Thế hệ nhập cư đầu tiên là những thuyền nhân đến đây từ giữa những năm 70. Tiếp đó là những người Việt thuộc thế hệ thứ hai, sinh ra và lớn lên ở quốc gia này. Ngoài ra, họ có thể là những người Việt di cư từ các nước Tây & Đông Âu sang. Và gần đây nhất là một lớp thế hệ sinh viên Việt Nam đi du học và ở lại làm việc tại đây.

Trong bầu không khí bình luận về bầu cử đang diễn ra sôi nổi trên các phương tiện thông tin đại chúng, tôi muốn nghe tiếng nói của người Việt tại Anh trong mùa bầu cử. Họ là ai? Họ quan tâm hay thờ ơ với chính trị và bầu cử Anh? Họ hội nhập đến mức độ nào về mặt chính trị ở Anh?

Trong 20 ngày tới, tôi sẽ gặp gỡ và phỏng vấn một số người Việt ở Anh về mối quan tâm chính sách cũng như sự tham gia của họ vào đời sống chính trị nước này.

Xin mời các bạn đón theo dõi và tham gia đóng góp ý kiến, nhất là các bạn sinh viên Việt Nam đang du học tại Anh.

• Đánh dấu bằng
• del.icio.us |
• Digg |
• Google |
• Facebook |
• MySpace
• - Cái này là gì?

Những ngày này cư dân mạng bàn tán nhiều về bức thư của một tiến sỹ, cựu chiến binh, đóng góp ý kiến cho Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thư của Tiến sỹ Đỗ Xuân Thọ được lan truyền rộng rãi ít ngày sau khi đích thân Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thúc giục người dân "tích cực đóng góp ý kiến thẳng thắn và tâm huyết vào các văn kiện của Đảng."

Tiến sỹ Thọ nói với BBC ông đã cố gắng gửi thư điện tử tới website của Đảng Cộng sản, Đài Tiếng nói Việt Nam và Báo Nhân Dân, cơ quan ngôn luận của Đảng.

Tuy nhiên thư dài bốn trang của ông đã bị gửi trả lại vì bị nghi là thư rác.

Nhưng kể cả trường hợp lá thư dài bốn trang của ông tới được những địa chỉ trên, ít có khả năng nó sẽ được công bố.

Lý do là ông đòi "loại bỏ Chủ nghĩa Mác-Lênin ra khỏi nền tảng tư tưởng của Đảng."

Ông viết: "Chính vì chúng ta 'phản bội' lại CN Mác-lênin mà đất nước mới được như bây giờ."

Mù mờ

Ông Thọ nói với BBC sự 'u u minh minh' của định hướng xã hội chủ nghĩa và sự "mù mờ" của hệ tư tưởng hiện nay là nguyên nhân của tham nhũng và "bịt miệng".

Nhưng vị tiến sỹ cầu đường, người cũng từng bốn năm làm lính pháo binh những năm cuối Cuộc chiến Việt Nam, nói ông vẫn tin Đảng Cộng sản Việt Nam có thể thay đổi và không ủng hộ đa nguyên đa đảng.

Ngay cả như vậy lá thư của ông cũng không có chỗ trên truyền thông chính thống: Truyền hình, truyền thanh, báo chí, hệ thống loa phóng thanh phường... mà chỉ tồn tại trong không gian ảo.

Điều này cho thấy sự chật vật mà các ý kiến "trái chiều" của Việt Nam phải trải qua để được đọc, nghe và bàn luận.

Một mặt các quan chức cao cấp về mặt chính thức khuyến khích người dân đóng góp ý kiến xây dựng.

Mặt khác tất cả các ý kiến của người dân đều phải trải qua những bộ lọc của hệ thống thông tin "lề phải" mà người dân không sở hữu và không có ảnh hưởng tới bất kỳ đài báo nào.

Điều này làm cho những ý kiến thẳng thắn và nhạy cảm chỉ còn cách dựa vào không gian ảo.

Nhưng cũng không có gì đảm bảo không gian ảo là nơi hạ cánh an toàn cho các ý kiến trái chiều.

Vụ trang Bauxite phải ngừng hoạt động và những lời than phiền của người dùng Facebook Việt Nam trong thời gian gần đây cho thấy sự ngột ngạt lan rộng.

Sợ

Nếu nhìn vào các phản hồi cho các bài báo trên trang mạng VietnamNethôm 13/4 có thể thấy, độc giả hoặc tránh né, hoặc ít quan tâm tới các đề tài chính trị.

Mặc dù vậy Đảng Cộng sản vẫn tỏ ra bất an trước những ý kiến đóng góp của một thiểu số.

Trong phỏng vấn được đăng ngày hôm nay (13/4) trên VietnamNet, Tiến sỹ Lê Kiên Thành, con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, cũng đặt câu hỏi tại sao Đảng Cộng sản lại sợ một số ý kiến đóng góp.

Ông được trích lời nói:

"Hồi xưa, chúng ta đi tuyên truyền mới chỉ là truyền đơn, mới chỉ nói vào tai người ta thôi, nhưng chính sự hy sinh của những người làm cách mạng đã làm cho quần chúng hiểu được chính nghĩa của mình.

"Chẳng lẽ bây giờ chúng ta lại sợ một vài người nói trái chiều?

"Chúng ta chỉ sợ khi không đủ tự tin, không có đủ lý lẽ để thuyết phục."

'Cơm ăn, áo mặc'

Nhưng cũng có thể điều Tiến sỹ Lê Kiên Thành nói là đúng.

Đảng Cộng sản có lẽ vừa không đủ tự tin và lý lẽ của Đảng cũng không thuyết phục nổi các đảng viên như Tiến sỹ Đỗ Xuân Thọ chứ chưa nói tới công chúng.

Người dân thường không muốn gì hơn là có 'cơm ăn, áo mặc', con cái họ được học hành, bộ máy cai trị và hành chính không lấy việc 'hành là chính', tiếng nói của họ được tôn trọng và tiền thuế họ đóng nuôi nhà nước và nuôi Đảng không bị bòn rút.

Nếu Đảng Cộng sản Việt Nam làm được như vậy, họ không có lý do gì phải sợ và có thể lấy hành động thay lý lẽ nhằm thuyết phục người dân.

Bằng không nhân 1000 năm Thăng Long, có lẽ Đảng Cộng sản nên bố trí 1000 cái trống trên khắp mọi miền đất nước và cử 1000 quan liêm chính (nếu có đủ) tới coi sóc và tiếp người dân tới kêu oan.

Và người dân thì có thể đánh trống bỏ dùi, nhưng các quan nếu thực sự vì dân thì không thể.

• Đánh dấu bằng
• del.icio.us |
• Digg |
• Google |
• Facebook |
• MySpace
• - Cái này là gì?

Tuần vừa rồi đánh dấu một số chỉ dấu tích cực, nếu chưa thể gọi là thành công, dành cho những người Việt quan tâm và vận động cho chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông.

Chỉ dấu thứ nhất, là khi Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ (National Geographic) sau khi bị người Việt phản đối, đã chịu chỉnh sửa trên một số loại bản đồ bị chú đặt phía dưới quần đảo Hoàng Sa.

Từ Xisha (Tây Sa - theo tiếng Trung Quốc) sang Paracels (tên quốc tế của Hoàng Sa) và bỏ chữ China, sự sửa đổi này đã phản ánh trung thực tình trạng tranh chấp hiện thời đối với Hoàng Sa, cho dù Bắc Kinh đã chiếm hoàn toàn quần đảo này từ năm 1974.

Tất nhiên đây chỉ là một niềm vui có giới hạn, vì Hội Địa lý chỉ là một tổ chức nghề nghiệp, tuyên bố của họ không có giá trị pháp lý và cũng không đại diện cho quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ; thêm nữa hội này cũng chưa chỉnh sửa tất cả các loại bản đồ của họ.

Thế nhưng chỉ dấu thứ hai, rõ ràng và mạnh dạn từ chính ông Chủ tịch nước Việt Nam, đã cho thấy phần nào nhận thức của nhà chức trách Việt Nam về đòi hỏi của người Việt trong và ngoài nước trong vấn đề tuyên bố chủ quyền Biển Đông; và hơn thế nữa, trong việc chuẩn bị sẵn sàng bảo vệ chủ quyền ấy.

Một số báo trích lời ông Nguyễn Minh Triết nói khi thăm trung đoàn hải quân 953 trên đảo Bạch Long Vĩ và tại buổi làm việc với Bộ tư lệnh hải quân ở Hải Phòng: "Không để bất cứ ai xâm lấn bờ cõi của mình, biển đảo của mình...Chúng ta không tham của ai, nhưng một tấc đất quê hương chúng ta cũng không nhân nhượng".

Những báo này không hiểu vô tình hay hữu ý lược đi một câu khác cũng của ông Triết, nói trong chuyến thăm, được báo Quân đội Nhân dân ghi lại: "Việt Nam cũng nhất quán với chủ trương: Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ chủ quyền của Tổ quốc trong mọi tình huống".

Tôi không cho đây là câu nói "quen miệng" của lãnh đạo một đất nước đã trải qua nhiều cuộc chiến.

Cùng ngày ông Triết thăm hải quân Việt Nam, Trung Quốc làm lễ tiễn hai tàu ngư chính thuộc loại lớn nhất và nhanh nhất của họ tới Trường Sa.

Thời điểm để Bắc Kinh đưa ra quyết định này là hoàn toàn có chủ ý.

Tháng Tư sóng yên biển lặng, hoạt động giữa đất liền và biển đảo của Việt Nam có xu hướng nhộn nhịp hơn các quãng thời gian khác trong năm.

Tháng Tư cũng là tháng trước khi Trung Quốc bắt đầu lệnh cấm đánh bắt trong vùng biển mà nước này tuyên bố chủ quyền, tức cả khu vực khoanh bởi đường "lưỡi bò", thọc sâu xuống phía Nam. Còn nhớ, đợt cấm đánh bắt năm ngoái, hàng nghìn thuyền cá của Việt Nam nằm ngửa bụng lên trời vì ngư dân sợ bị bắt và phạt vạ.

Thêm nữa, chỉ một tuần sau khi hai tàu ngư chính thẳng tiến Trường Sa, Hội nghị Thượng đỉnh Asean sẽ mở màn tại Hà Nội.

Thách thức lớn

Lẽ dĩ nhiên ông Chủ tịch Việt Nam không cầu chiến.

Giới quan sát gần như đồng thuận, rằng khả năng xảy ra chiến sự tại Biển Đông là chuyện hãn hữu, gần như không thể xảy ra.

Nhưng họ cũng gần như đồng thuận, rằng Trung Quốc gần đây đã không dấu diếm sự mạnh bạo của mình tại khu vực.

Bắc Kinh đã khá thành công trong việc dùng sức mạnh và ảnh hưởng ngăn cản các nước khác hưởng lợi trong các khu vực còn tranh chấp.

Đe dọa của Trung Quốc đã làm các công ty nước ngoài muốn làm ăn với Việt Nam, Philippines tại vùng tranh chấp phải ngại ngùng. Và cũng dưới áp lực của Trung Quốc, chủ đề tranh chấp lãnh thổ Biển Đông thậm chí còn không được mang ra bàn ở Hội nghị Thượng đỉnh Asean ở Thái Lan hồi cuối năm ngoái.

Tại Hội nghị 16 ở Hà Nội lần này, vấn đề Biển Đông sẽ là phép thử ý chí của lãnh đạo Việt Nam.

Chính quyền Hà Nội không phải một lần công khai nguyện vọng "quốc tế hóa, đa phương hóa và nhân bản hóa" tranh chấp Biển Đông. Từ tháng 11 năm ngoái, một số hội thảo học thuật quốc tế đã được tổ chức để bàn về chủ đề này.

Nhưng lần này là một hội nghị thượng đỉnh của khu vực.

Mang được chủ đề gai góc nhưng thiết thực này ra bàn luận, Việt Nam sẽ tận dụng được vị thế chủ nhà chục năm mới có một lần. Sang năm chiếc ghế chủ tịch Asean sang tay Brunei, thảo luận thực chất về Biển Đông sẽ trở thành không tưởng.

Tôi không nghĩ có nước nào tham gia hội nghị trông đợi một sự đột phá, thậm chí Tuyên bố chung của Hội nghị 16 có thể cũng sẽ không có gì đáng nói về Biển Đông.

Nhưng Chính phủ Việt Nam biết, nỗ lực của họ đang được triệu con mắt Việt trông vào.

Đối ngoại, thực ra cũng là đối nội. Năm trước Đại hội Đảng, trong các bước đi chính trị, không vị lãnh đạo nào có thể bỏ qua không tính tới sức nóng ngùn ngụt của ngọn lửa dân tộc chủ nghĩa đang lan tỏa trong dân.

Quý vị nghĩ sao về chủ đề Biển Đông, Trung Quốc và Asean 16? Hãy chia sẻ với Hồng Nga bằng cách bấm vào chữ Bình luận ở góc trên tay phải.

• Đánh dấu bằng
• del.icio.us |
• Digg |
• Google |
• Facebook |
• MySpace
• - Cái này là gì?