Help / Cymorth
« Blaenorol|Hafan|Nesaf »

Llên y bêl

Glyn Griffiths|11:23, Dydd Iau, 26 Awst 2010

Mae yna nifer o gymariaethau mewn llenyddiaeth Cymraeg a all wneud i gefnogwyr pêl-droed feddwl mai am y gêm, neu ryw chwaraewr, mae nifer o drysorfa'r iaith yn anelu tuag atynt.

Meddyliwch am ddisgrifiad Elis Wynne o'r 'cimwch o gythraul mawr' - a gallwch ddychmygu John Terry ar ei orau ( neu waethaf) yn (ac i ddyfynnu Elis Wynne eto) 'rhuthro ac yn anrheithio' ei ffordd drwy unrhyw flaenwr sydd yn bygwth sgorio!

Neu, fe allwn droi at y rheolwyr ac er waethaf doethinebau Arsene Wenger ( rheolwr Arsenal ) ac 'fe geir gwall ar y callaf weithiau', yn enwedig os ydi un o'i chwaraewyr wedi dioddef trosedd gan' hen lencyn o Gymro nwydwyllt, ffwdanllyd' sydd yn ymddwyn fel 'rhyw darw cynddeiriog o ŵr bonheddig' - a dyna ni Robbie Savage wedi cyrraedd i ganol gweledigaethau'r bardd cwsg.

Cafwyd disgrifiad, yn llyfr y Tri Bob (Robin Williams) am Bob Owen Croesor gynt, gan gyfeirio ato fel 'un tanbaid ei lef hefyd, a'i dymer boeth dania'r byd' - ond a oedd Robin Williams yn gwybod y byddai'r disgrifiad yma hefyd yn portreadu Syr Alex Ferguson pan fo pethau yn mynd yn chwithig?

'Da fyd im yw dyfod Mai' medd Dafydd ap Gwilym - ffeinal cwpan Ceredigion ar ddiwedd tymor efallai? Neu beth am hon gan Jose Mourinho (diolch eto i Mr ap Gwilym) am bron pawb sydd yn ei groesi:-

' Boed iddo yn ei law lwyth
O faw diawl; ef a'i dylwyth'

Ar y llaw arall, diolch i Dafydd Iwan, bydd Sheikh Mansour bin Zayed al Nahyan yn llawn gobaith am y dyfodol yn Manchester City wrth iddo sylweddoli y :-

'Daw llanw wedi'r trai
Daw enfys wedi' glaw
Ac wedi'r nos mi wn y wawr a ddaw'

a hynny am nad yw gwyrthiau'r Arglwydd wedi cael eu cyflawni ers dros ddeng mlynedd ar hugain ar lannau'r City dlawd cyn ymddangosiad a chyfraniad ariannol y Sheik!

Rwy'n arwain y blog yr wythnos yma trwy gyfeirio at gymariaethau llenyddol gan fy mod, yr wythnos yma, wedi derbyn llyfr o gynganeddion - 'Pentwr o 100' o englynion Moi - sef englynion wedi eu cyfansoddi gan Moi Parri o Garmel, Treffynnon, ac sydd yn cynnwys un i'r gêm bêl-droed yn gyffredinol:-

'Hon yw crefydd y cryfion - gan na fu
Ac ni fydd gyfeillion,
Ddaeargred na fydd hirgron
I bybl grym y bêl gron.'

Ceir hefyd ddwy arall ar yr un thema - ond yn benodol i raglen 'Ar y Marc':-

'Daw arnaf yn Sadyrnol rhyw wendid
I wrando'n foreuol
Ar griw rhad DYLANwadol
A'u di-leit mewn siarad lol'.
'Byd y bêl, ei holl helynt a'i gynnwrf A gawn yn siŵr ganddynt; Yn frwd, rhai difyr ydynt; Yn eu maes chwip o dîm ŷnt.'

A dyna ni, gwyliwch y cynganeddion, ag os am gyfrannu, yna cysylltwch â ni, a chawn gynnwys eich cynnyrch llenyddol yma ar y Blog. Gallwch chwydu fel chwilen, neu lamu dros y lleuad, cynnig cic hosan ,neu ddangos mai pen wy sydd gennych - ond bydd llond trol o englynion yn siŵr o gadw pawb ar flaenau'u traed ac mewn pedair llinell o ddwy hanner, yn profi eich bod ar y marc gyda'r awen.

'Go for it my son!'

SylwadauAnfon sylw

  • 1. Am 19:27 ar 1 Medi 2010, Dan Din ysgrifennodd:

    Diolch am hwn - wnes i fwynhau ei ddarllen. Mae llyfr difyr tebyg - canu clod i'r campau neu rhwybeth tebyg - teidi!

BBC © 2014Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.