Meiosis
Mae angen dau riant ar gyfer Ffurfio organeb newydd drwy gyfuno deunydd genetig dwy organeb.. Yn ystod y broses hon bydd cnewyllyn Cell rhyw (sberm mewn gwryw, ofa (wyau) mewn benyw). gwryw yn ymasu â chnewyllyn gamet benyw, gan gynhyrchu cell newydd a elwir yn Wy wedi'i ffrwythloni, o ganlyniad i uno dau gamet..
Mewn bodau dynol, mae pob gamet yn cynnwys 23 Yr adeiledd sydd wedi ei wneud o DNA sy’n codio ar gyfer holl nodweddion organeb., hanner y nifer a geir yng nghelloedd eraill y corff. Pan fydd y gametau gwryw a benyw’n ymasu, maent yn troi’n sygot, sydd yn ei dro’n troi’n Organeb yng nghyfnodau cynnar ei ddatblygiad. newydd yn cynnwys y set lawn o 46 cromosom – hanner gan y tad a hanner gan y fam.
Ffrwythloni yw’r term am yr ymasiad gametau yma.
Caiff gametau eu ffurfio trwy fath o gellraniad, sef meiosis. Mewn anifeiliaid, sberm ac wyau yw’r gametau.
Mewn planhigion blodeuol, paill ac wyau yw’r gametau.
Mewn meiosis:
- gwneir copïau o’r wybodaeth enetig
- mae’r gell yn rhannu ddwywaith i ffurfio pedwar gamet, pob un ag un set o gromosomau a elwir yn gelloedd haploid
- mae pob gamet yn wahanol i’w gilydd yn enetig. Maen nhw'n dangos amrywiad
Cymharu mitosis a meiosis
| Mitosis | Meiosis |
| Cynhyrchir epilgelloedd â genynnau union yr un fath | Cynhyrchir epilgelloedd â genynnau sy’n amrywio |
| Mae set lawn o gromosomau gan yr epilgelloedd | Hanner set o gromosomau sydd gan yr epilgelloedd |
| Cynhyrchir dwy epilgell | Cynhyrchir pedair epilgell |
| Mae’n digwydd er mwyn tyfu, adnewyddu celloedd sydd wedi treulio, ac atgyweirio celloedd sydd wedi’u niweidio | Mae’n digwydd er mwyn ffurfio gametau mewn atgenhedlu rhywiol |
| Mitosis | Cynhyrchir epilgelloedd â genynnau union yr un fath |
|---|---|
| Meiosis | Cynhyrchir epilgelloedd â genynnau sy’n amrywio |
| Mitosis | Mae set lawn o gromosomau gan yr epilgelloedd |
|---|---|
| Meiosis | Hanner set o gromosomau sydd gan yr epilgelloedd |
| Mitosis | Cynhyrchir dwy epilgell |
|---|---|
| Meiosis | Cynhyrchir pedair epilgell |
| Mitosis | Mae’n digwydd er mwyn tyfu, adnewyddu celloedd sydd wedi treulio, ac atgyweirio celloedd sydd wedi’u niweidio |
|---|---|
| Meiosis | Mae’n digwydd er mwyn ffurfio gametau mewn atgenhedlu rhywiol |
