Swyddogaeth yr aren mewn homeostasisClefyd yr arennau

Mae hi’n hawdd rhoi diagnosis o rai clefydau drwy brofi troeth.

Mae glwcos yn y troeth yn dynodi bod yr unigolyn yn dioddef o ddiabetes. Mae’r lefelau glwcos yn y gwaed mor uchel, dydy’r aren ddim yn gallu ei adamsugno ac mae’n gadael y corff mewn troeth.

Mae protein yn y troeth yn dynodi niwed yn yr aren, oherwydd fel rheol mae proteinau yn y gwaed yn rhy fawr i fynd i diwbyn y neffron.

Dialysis

Er mwyn cael gwared ar wrea gwenwynig, a chadw cydbwysedd cywir halwynau a dŵr yn y corff, mae angen i glaf ag arennau sydd ddim yn gweithio’n iawn ei gysylltu ei hun â pheiriant dialysis am lawer o oriau yr wythnos.

Manteision

• Mae’n gallu cadw claf yn fyw wrth iddo aros i ddod o hyd i roddwr addas.
• Does dim angen llawdriniaeth fawr.

Anfanteision

• Mae angen i gleifion reoli eu deiet yn ofalus.
• Mae angen i gleifion eu cysylltu eu hunain â pheiriant dialysis am lawer o oriau bob wythnos.
• Mae peiriannau dialysis yn ddrud iawn.
• Dim ond am gyfnod penodol fydd dialysis yn llwyddiannus.

Trawsblannu arennau

Os yw arennau rhywun yn methu, efallai y caiff drawsblaniad aren. Mae hyn yn golygu cymryd aren iach o roddwr i’w rhoi yn lle’r aren sydd wedi methu. Mae aren y rhoddwr yn cael ei chysylltu’n agos at bledren y claf.

Un o’r prif broblemau â thrawsblannu yw gwrthodiad. Mae hyn yn golygu bod system imiwnedd y claf sy’n cael yr aren yn adnabod y trawsblaniad fel peth estron ac yn ei ddinistrio, felly mae hi’n hanfodol bod unrhyw aren sy’n cael ei thrawsblannu mor debyg â phosibl i fath o feinwe y claf.

Aelodau teulu sydd fwyaf tebygol o fod â math o feinwe tebyg, ac yn yr achosion hyn mae trawsblaniad byw yn gallu digwydd. Fodd bynnag, bydd rhaid i’r claf ddal i gymryd cyffuriau atal imiwnedd am weddill ei fywyd.

Manteision

• Ar ôl i’r trawsblaniad ddigwydd, does dim cyfyngiadau ar ddeiet y claf.
• Does dim angen dal i dreulio cyfnodau hir yn cael dialysis.
• Er nad yw’n gwella’r claf am oes, fel rheol bydd trawsblaniad aren yn caniatáu i’r claf fyw bywyd mwy llawn am gyfnod hirach na chlaf ar ddialysis.

Anfanteision

• Mae hi’n anodd dod o hyd i organ rhoddwr â math o feinwe sy’n cyfateb i fath y claf.
• Y risg o wrthod yr organ.
• Gorfod cymryd cyffuriau sy’n atal y system imiwnedd ac yn golygu bod y claf yn dueddol o ddal clefydau eraill.
• Apwyntiadau rheolaidd â meddyg i ganfod arwyddion o wrthod yr organ.
• Mae angen llawdriniaeth fawr.