Cyhoeddwyd yr erthygl hon ar 4 Ebrill 2022.
Mae arholiadau ac adolygu’n gallu bod yn heriol mewn pob math o ffyrdd gwahanol - ond paid â phoeni, mae tîm Meddwl ar Waith yma i dy helpu! Yn y bennod hon, mae’r tîm a’r Criw Cynghori yn rhannu eu cyngor am sut i aros yn bositif yn ystod cyfnod adolygu ac arholiadau.
Fideo: Aros yn bositif
MARI: Cofia fod bywyd tu hwnt i arholiadau. Yn y pen draw, fydd gradd ar bapur ddim yn eich diffinio chi na’ch potensial.
JONA: Weithiau, ti’n edrych ar dy lyfrau TGAU i gyd, a ti’n meddwl ‘sut yn y byd ydw i fod cofio hyn y gyd?’
NEL: Pan mae ‘na gymaint o waith o’n blaen ni, mae’n gallu bod yn anodd iawn aros yn bositif. Ond dwi’n meddwl bod hi’n bwysig iawn ein bod ni’n aros y bositif, er mwyn gallu parhau i weithio’n effeithiol. Ar ddiwedd y dydd, dim ond cyfnod byr ydy o.
MARI: Mae cadw’n bositif, yn enwedig yn ystod cyfnod arholiadau, yn gallu bod yn anodd. Ond mae mor bwysig atgoffa’ch hun bod pawb yn yr un cwch, ac erbyn cyfnod yr haf, bydd cael canlyniadau da’n meddwl bod y stress i gyd wedi mynd.
ANGHARAD: Gwna rywbeth sy’n gwneud i ti deimlo’n hapus. Mae hyn wastad yn help wrth aros yn bositif.
NEL: Un ffordd dwi’n aros yn bositif ydy creu targedau wythnosol i fi fy hun, fel ‘mod i’n gallu teimlo ‘mod i wedi cyflawni rhywbeth erbyn diwedd yr wythnos.
SARA: Mae rhywle taclus i weithio’n gallu gwneud byd o wahaniaeth. Bywyd taclus, meddwl taclus – iawn?
JACK: Does neb yn hoffi cael marciau isel mewn prawf, dydy o ddim yn neis o gwbl. Ond y peth pwysig ydy, peidio sbio ar y marc isel, ffocysu ar yr adborth mae’r athro neu athrawes wedi’i roi i chi. Hynny sy’n bwysig.
JONA: Os dwi’n cael marc gwael, mae’n rîli gallu effeithio ar fy hyder, a hyd yn oed fy nghymhelliant. Ond beth dwi’n ceisio gwneud yw meddwl ‘OK, nawr yw’r amser i fi droi’r negyddol yn bositif, gan ddangos pa mor dda gall fy ngwaith i fod.’
ELUNED: Mae’n bwysig gwneud dy orau a cheisio gwneud yn dda, ond mae gallu academaidd pawb a iechyd meddwl pawb yn wahanol, felly gwna beth fedri di.
SARA: Os nad yw pethau’n mynd yn dda, paid â’i ddal i mewn. Gad yr emosiwn allan ac yna coda dy hun eto.
JAC: Mae pethau’n mynd o’i le’n gallu bod yn broblem, ond mae gyda chi ddigon o amser yn eich bywyd i wneud pethau’n berffaith, felly canolbwyntiwch ar hyn o bryd ar fod yn hapus a gwneud beth chi’n mwynhau.
MARI: Pan roedd rhaid i fi ailsefyll mathemateg am y trydydd tro eleni, o’n i ddim yn teimlo’n grêt am y peth. Ond gyda help yr athrawon a cefnogaeth fy ffrindiau, o’n i a nhw’n bositif ‘mod i am basio.
MABLI: Gyda fy dyslecsia mae llawer o setbacks, ac mae’n anodd cadw’n bositif. Ond mae’n dda cofio bod setbacks yn gallu arwain at lwyddiant. Er enghraifft, dwi’n ffeindio hi’n anodd sillafu geiriau newydd. Ond unwaith dwi’n gallu gweld patrwm yn y gair, dwi’n gallu ei ddysgu, ac mae’n deimlad da iawn.
ANGHARAD: Paid â chymharu dy hun ag eraill. Mae’n hawdd gofyn i’ch ffrindiau am eu hatebion i ryw gwestiwn anodd, ond ceisiwch osgoi hyn. Does dim modd i chi droi ‘nôl nawr, felly dim ond edrych ymlaen.
JACK: I gadw’n bositif, mae gen i reminder sy’n mynd off am 9 bob nos Sul ar fy ffôn. A’r unig beth dwi angen ei wneud yw sgwennu nodyn cyflym, a rhestr ar fy ffôn hefyd. Un peth positif sydd wedi digwydd yr wythnos yna. Dydy o ddim yn gorfod bod yn rhywbeth mawr, jyst rhywbeth wedi’i sgwennu i lawr. Ac wedyn, os dwi’n teimlo’n isel, dwi’n gallu sbio ‘nôl a gweld y pethau i gyd dwi wedi mwynhau yn ystod yr wythnosau diwethaf.
MARI: Pan ti’n teimlo’n fflat, mae mor bwysig atgoffa’ch hun bod ‘na bethau i edrych ymlaen atyn nhw. Rhywbeth bach fel mynd mas ar y penwythnos gyda ffrindiau, gwneud rhywbeth mwy fel prom neu’r gwyliau haf. Mae mor bwysig edrych ymlaen ac nid ‘nôl.
Tips y tîm ar aros yn bositif
Jac “Cofia, does neb yn gallu bod yn 100% llwyddiannus. Y prif beth yw dy hapusrwydd."
Manon “Mae fy ffrindiau’n fy helpu i aros yn bositif. Ni gyd yn yr un cwch, felly mae siarad gyda phobl eraill yn helpu rhoi persbectif mwy positif i fi.”
Angharad “Gwna rywbeth sy’n gwneud i ti deimlo’n hapus. Mae hyn wastad yn help wrth aros yn bositif."
Nel “Un ffordd dwi’n aros yn bositif ydy creu targedau wythnosol i fi fy hun, fel ‘mod i’n gallu teimlo ‘mod i wedi cyflawni rhywbeth erbyn diwedd yr wythnos.”
Sara “Mae’n bwysig gwneud dy orau a cheisio gwneud yn dda, ond mae gallu academaidd pawb a iechyd meddwl pawb yn wahanol, felly gwna beth fedri di.”
Jack “Does neb yn hoffi cael marciau isel mewn prawf, dydy o ddim yn neis o gwbl. Ond y peth pwysig ydy, peidio sbïo ar y marc isel. Ffocysu ar yr adborth mae’r athro neu athrawes wedi’i roi i ti - hynny sy’n bwysig”.
Mabli “Gyda fy dyslecsia mae llawer o setbacks, ac mae’n anodd cadw’n bositif. Ond mae’n dda cofio bod setbacks yn gallu arwain at lwyddiant. Er enghraifft, dwi’n ffeindio hi’n anodd sillafu geiriau newydd. Ond unwaith dwi’n gallu gweld patrwm yn y gair, dwi’n gallu ei ddysgu, ac mae’n deimlad da iawn.”
Mari “Pan ti’n teimlo’n fflat, mae mor bwysig atgoffa dy hun bod ‘na bethau i edrych ymlaen atyn nhw. Rhywbeth bach fel mynd mas ar y penwythnos gyda ffrindiau, gwneud rhywbeth mwy fel prom neu’r gwyliau haf. Mae mor bwysig edrych ymlaen ac nid ‘nôl.”
Beth yw Meddwl ar Waith?
Cyfres o ffilmiau i dy gefnogi di yn ystod cyfnod dy arholiadau TGAU yw Meddwl ar Waith. Mae’r bobl ifanc sy’n cyfrannu at y ffilmiau naill ai - fel ti - ar fin sefyll eu harholiadau neu wedi eu sefyll nhw’n barod. Mae’r tîm yn dod o bob rhan o Gymru ac er bod profiad pawb yn wahanol, mae un peth ganddyn nhw’n gyffredin - llwyth o gyngor da, tips a phrofiadau defnyddiol i’w rhannu gyda ti.
Yn y gyfres hon, byddwn hefyd yn clywed gan arbenigwyr, fel yr arbenigwr cof, Dr Rob Hughes fydd yn rhannu tips ar sut i gofio pethau. Bydd Dr Rob a gweddill y Criw Cynghori’n rhannu llwyth o gyngor gwych, gan gynnwys eu tips adolygu a chyngor ar sut i aros yn bositif.
Os wyt ti angen cefnogaeth
Os wyt ti’n poeni am bethau, cofia ddweud wrth rywun. Siarada gyda ffrind, rhiant, gwarchodwr, athro neu oedolyn rwyt ti’n ymddiried ynddyn nhw. Os yw dy iechyd meddwl yn dioddef, mae mynd i weld dy feddyg teulu’n le da i ddechrau. Gall dy feddyg ddweud wrthot ti pa gefnogaeth sydd ar gael, rhoi cyngor ar driniaethau gwahanol a chynnig apwyntiadau rheolaidd i weld sut mae pethau’n mynd.
Os wyt ti angen cefnogaeth yn y fan a’r lle, cysyllta gyda Childline, ble cei di siarad gyda chwnselydd. Mae’r llinellau ffôn ar agor 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos.
Mae rhagor o wybodaeth ddefnyddiol ar BBC Action Line (Cynnwys Saesneg).
Rhagor o gynnwys
Adolygu: Gadael pethau’n rhy hwyr
Tips, cyngor a syniadau ar sut i wneud y gorau o amser adolygu prin.
Adolygu: Tips adolygu gwych
Cyngor call gan bobl ifanc sy’n gwybod beth yw beth.
Adolygu: Sut i gofio pethau
Cyngor gan bobl ifanc ar sut i gofio a phrosesu gwybodaeth.
