ቀጥታ, ፕሬዝደንት ትራምፕ "ጊዜው እየሄደ ነው" ሲሉ ኢራን የኒውክሌር ስምምነት እንድትፈፅም አስጠነቀቁ

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 17 ደቂቃዎች በፊትተጨማሪ የአሜሪካ ጦር መርከብ ወደ ባሕረ ሰላጤው ደረሰ

   የአሜሪካ የጦር መርከቦች ቡድን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ መሰማራታቸውን ተከትሎ አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት ትፈጽማለች የሚል ስጋት በበረታበት በአሁኑ ወቅት ተጨማሪ የጦር መርከብ ወደ ሥፍራው ደርሷል።

   ዘመናዊው የጦር አውሮፕላን እና መርከቦችን እንዲሁም ሚሳዔሎችን ማውደም የሚችለው ዩኤስኤስ ዴልበርት ዲ ብላክ የተባለው በሱዩዝ ካናል በኩል በማቋረጥ ወደ ባሕረ ሰላጤው አካባቢ ሲያመራ ረቡዕ መታየቱን የባሕር ላይ እንቅስቃሴን የሚከታተለው ‘ማሪን ትራፊክ’ የተባለው ድረ ገጽ አመልክቷል።

   ግዙፉ የጦር አውሮፕላኖች ተሸካሚ መርከብ አብርሃም ሊንከንን ጨምሮ በአሁኑ ጊዜ ቢያንስ 10 የአሜሪካ የጦር መርከቦች በመካከለኛው ምሥራቅ አካባቢ እንደሚገኙ ይታመናል።

   ማክሰኞ ዕለት አንድ የአሜሪካ ባለሥልጣን ግዙፉ መርከብ ወደ አካባቢው እንደደረሰ ለቢቢሲ ቢያረጋግጡም በመርከቦች እንቅስቃሴ መከታተያ ላይ ግን ከሳምንት በላይ ሳይታይ ቆይቷል።

   የቢቢሲ መረጃ ማጣሪያ (ቢቢሲ ቬሪፋይ) ዛሬ ጠዋት እንዳረጋገጠው ኦስፕሬይ የተባሉት ወደ ተለያዩ አቅጣጫዎች በቀላሉ መብረር የሚችሉት የአሜሪካ ባሕር ኃይል ወታደራዊ አውሮፕላኖች በባሕረ ሰላጤው አካባቢ ወደ ኦማን ሲበር ተመልክቷል። ይህም ግዙፉ አውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ ወደ አካባቢው መድረሱን የሚያመለክት ነው።

   በተጨማሪም አቡ ዳቢ ውስጥ ከሚገኘው ጦር ሰፈር የተነሳ የአሜሪካ ባሕር ኃይል ቃኚ ድሮን በኢራን የባሕር ዳርቻ አቅራቢያ ቅኝት እያደረጉ መሆኑ ተዘግቧል።

   ቢቢሲ ቬሪፋይ ከሳተላይት ምሥሎች እንዳጣራው ኢራን ከዳርቻዋ ጋር በሚዋሰነው ሆርሙዝ ሰርጥ ድሮን ተሸመሚ መርከቧን አሰማርታለች። መርከቧ የአየር ጥቃት መከከላያ ሥርዓት ያለት ሲሆን፣ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸውን ድሮኖች እና ሄሊኮፕተሮችን የምትይዝ ናት።

2. ከ 2 ሰአት በፊትኢራን ለተባበሩት መንግሥታት ዋና ፀሐፊ ደብዳቤ ጻፈች

   ኢራን ወደ ድርድር የማትመጣ ከሆነ አሜሪካ እርምጃ የምትወስድበት ጊዜ መቃረቡን ፕሬዝዳንት ትራምፕ በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ማስጠንቀቃቸውን ተከትሎ ኢራን ለተባበሩት መንግሥታት የአቤቱታ ደብዳቤ አቀረበች።

   በተባበሩት መንግሥታት አምባሳደር እና ቋሚ መልዕክተኛዋ አሚር ሳኢድ በኩል የኢራን ለድርጅቱ ዋና ፀሐፊ ባስገባቸው ደብዳቤ ዛቻው የመንግሥታቱ ድርጅትን “ቻርተር በግልጽ የሚጥስ” በመሆኑ የፀጥታው ምክር ቤት በማውገዝ ምላሽ እንዲሰጥ ጠይቀዋል።

   የትራምፕ መልዕክት “የኃይል እርምጃ ለመውሰድ ግልጽ እና የማያሻማ” ዛቻ በመሆኑ የዓለም አቀፍ ሕግን የሚቃረን እና የተባበሩት መንግሥታትን ቻርተር የሚጥስ ነው በማለት ድርጅቱ እርምጃ እንዲወስድ የኢራን አምባሳደር እና ቋሚ መልዕክተኛ ጠይቀዋል።

   ኢራን ለመንግሥታቱ ድርጅት በጻፈችው ደብዳቤ "እንዲህ ዓይነቱ ባህሪ ቀጣናዊ ውጥረትን የሚያባብስ፣ ያልታሰበባቸው ክስተቶች እንዲፈጠሩ የሚያደርግ እንዲሁም ለዓለም አቀፍ ሰላም እና ደኅንነት ቀጥተኛ አደጋ ነው” ብላለች።

   ደብዳቤው ጨምሮም "የትኛውም ዓይነት ጠብ አጫሪነት ወይም ወታደራዊ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ፣ ኢራን ሉዓላዊነቷን፣ የግዛት አንድነቷን እና ሕዝቧን ለመከላከል ሁሉንም አስፈላጊ እርምጃዎች ትወስዳለች” በማለት አስጠንቅቋል።

   ይህንንም ተከትሎ ለሚከሰት የትኛውም ዓይንት ከቁጥጥር ውጪ የሚሆን ቀውስ “ዩናይትድ ስቴትስ ሙሉ ተጠያቂ ትሆናለች” ስትል ኢራን እራሷን ለመከላከል እርምጃ እንደምትወስድ ለተባበሩት መንግሥታት በጻፈችው ደብዳቤ ገልጻለች።

3. ከ 3 ሰአት በፊት"አሜሪካ ሐቀኛ ከሆነች ለመደራደር ዝግጁ ነን" የኢራን አፈ-ጉባዔ

   ኢራን ጥቃት ልትሰነዝርባት እየዛተች ካለችው አሜሪካ ጋር ሐቀኛ ድርድር ለማድረግ ፍላጎት እንዳላት አንድ ከፍተኛ ባለሥልጣኗ ተናገሩ።

   የኢራን ፓርላማ አፈ-ጉባዔ ሞሐመድ ባቀር ቃሊባፍ እንዳሉት "አሜሪካ ሐቀኛ ከሆነች ለመደራደር ዝግጁ ነኝ" ማለታቸው ተሰምቷል።

   አፈ-ጉባዔው ከሲኤንኤን ጋር በነበራቸው ቆይታ "ቴህራን ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር ለመደራደር ዝግጁ ናት። ነገር ግን ይህ የሚሆነው ንግግሩ ሐቀኛ እና እውነተኛ ከሆነ ብቻ ነው" ብለዋል።

   አፈ-ጉባዔው ሀገራቸው ለድርድር ዝግጁ መሆኗን ቢጠቅሱም የአሜሪካው ፕሬዝደንት ግን "ፈቃዳቸውን ለማስፈፀም" እንጂ ለሐቀኛ ወይይት ዝግጁ አይደሉም ሲሉ ወቅሰዋል።

   ሞሐመድ በቅርቡ በኢራን ለተከሰተው ሕዝባዊ ተቃውሞ "የውጭ ኃይሎች" ያሏቸውን አካላት ተጠያቂ አድርገዋል።

   ባለሥልጣኑ በተቃውሞው የሞቱ ሰዎችን ቁጥር ይፋ ባያደርጉም በአመፁ ምክንያት "የተሰዉ 300 የፀጥታ አባላትን ደም" መንግሥታቸው "እንደሚበቀል" ተናግረዋል።

   የሰብአዊ መብት ተቆርቋሪዎች እንደሚሉት ለሦስት ሳምንታት ያህል በቆየው ተቃውሞ ከስድስት ሺህ በላይ ሰዎች በኢራን መንግሥት የፀጥታ ኃይሎች ተገድለዋል።

   በተያያዘ ዜና የኢራኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ ከአሜሪካ ጋር ስላለው ውጥረት ለማውራት አርብ ወደ ቱርክ እንደሚያቀኑ ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘግቧል።

   የአሜሪካው ፕሬዝደንት ረቡዕ ባስተላለፉት መልዕክት ኢራን የኒውክሌር ስምምነት እንድትፈፅም አስጠንቅቀው ይህ ካልሆነ ቴህራን ላይ ከባድ ቅጣት እንደሚጥሉ ዝተዋል።

   ትራምፕ ግዙፉን ዩኤስኤስ አብርሀም ሊንከንን ጨምሮ የተለያዩ የጦር መርከቦችን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ መላካቸውን ተነግሯል።

   ከጥቂት ሳምንታት በፊት ከኢራን አብዮት በኋላ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ለተቀሰቀሰው ሕዝባዊ አመፅ የአሊ ኻሜኒ መንግሥት እስራኤል እና ዩናይትድ ስቴትስን ተጠያቂ ያደርጋል።

4. ከ 4 ሰአት በፊትካፍ የሴኔጋል አሠልጣኝ እና ተጫዋቾች ላይ ቅጣት አስተላለፈ

   የአፍሪካ እግር ኳስ ፌዴሬሽኖች ማኅበር (ካፍ) የሴኔጋሉ አሠልጣኝ ፓፔ ቲያው ለአምስት ጨዋታዎች ከሜዳ እንዲርቁ ቅጣት አስተላልፏል።

   በተጨማሪም አሠልጣኙ “ስፖርታዊ ጨዋነት የጎደለው ተግባር” በመፈፀማቸው 100 ሺህ ዶላር እንዲከፍሉ ታዘዋል።

   ቲያው ሞሮኮ ባዘጋጀችው የአፍሪካ ዋንጫ ፍፃሜ ላይ የመሐል ዳኛውን ውሳኔ በመቃወም ተጫዋቾቹ ሜዳ ለቀው እንዲወጡ ሲያበረታቱ ታይተዋል።

   ካፍ ከአሠልጣኙ በተጨማሪ የሴኔጋል እግር ኳስ ፌዴሬሽን ላይ የ615 ሺህ ዶላር ቅጣት አስተላልፏል።

   የሴኔጋል ተጫዋቾች የሆኑት ኢሊማን ንዲያዬ እና ኢስማይላ ሳር ዳኛው ላይ ባሳዩት ያልተገባ ባህሪ ለሁለት ጨዋታዎች እንዳይሰለፉ ተቀጥተዋል።

   ሞሮኮ የሴኔጋል ተጫዋቾች በፍፃሜው ጨዋታ ከሜዳ ለቀው በመውጣታቸው ውጤቱ ሊቀለበስ ይገባል በሚል ያስገባችውን ጥያቄ የካፍ የዲሲፕሊን ኮሚቲ ውድቅ አድርጎታል።

   ካፍ ሞሮኮ ላይም ቅጣት ያስተላለፈ ሲሆን፣ የዋንጫው አዘጋጅ ሀገር 315 ሺህ ዶላር እንድትከፍል ታዛለች።

   ካፍ ሞሮኮ ላይ ቅጣት የጣለው የኳስ አቀባይ ታዳጊዎች ያልተገባ ተግባር በማሳየታቸው፣ የተጫዋቾች እና አሠልጣኞች ባህሪ እንዲሁም ደጋፊዎች የሚያብለጨለጭ ጨረር በመልቀቃቸው ነው።

   አምበሉ አሽራፍ ሐኪሚ ሁለት ጨዋታዎች፣ ሌላኛው የሞሮኮ ተጫዋች ሳይባሪ ደግሞ የሴኔጋሉ በረኛ ኤድዋርድ ሜንዲን ፎጣ ለመውሰድ በመሞከር ሦስት ጨዋታዎች ተቀጥተዋል።

   በጭማሪ ደቂቃ ሴኔጋል ያስቆጠረችውን ግብ ዳኛው መሻራቸው፤ ከጥቂት ደቂቃ በኋላ ደግሞ ለሞሮኮ ፍፁም ቅጣት ምት መስጠታቸውን ተከትሎ ፓፔ ቲያው ተጫዋቾቻቸው ከሜዳ እንዲወጡ አድርገው ነበረ።

   ጨዋታው ከ17 ደቂቃ መቋረጥ በኋላ የቀጠለ ሲሆን፣ ፓፔ ጌዬ ባስቆጠራት ግል ሴኔጋል የአፍሪካ ዋንጫ ባለቤት መሆን ችላለች።

5. ከ 6 ሰአት በፊትቻይና በምያንማር የነበሩ 11 የአንድ የወንጀል ቡድን አባላትን በሞት ቀጣች

   ቻይና በምያንማር የማጭበርበሪያ ካምፖችን የሚመራ የማፍያ ቡድን አስራ አንድ አባላትን በሞት መቅጣቷ ተዘገበ።

   የዢጂያንግ ግዛት ፍርድ ቤት ግድያ፣ ሕገ ወጥ እስር ፣ ማጭበርበር እና ቁማርን ጨምሮ በፈፀሟቸው ወንጀሎች ሚንግ በተባለው የማፍያ ቡድን አባላት ላይ የሞት ቅጣቱን ያስተላለፈው ባለፈው መስከረም ወር ላይ ነበር።

   ሚንግ የተባለው ቡድን በቻይና ድንበር አቅራቢያ ላይ የምትገኘውን የምያንማሯን ላውኬንግ ከተማን ከሚያስተዳድሩ በርካታ ቡድኖች መካከል አንደኛው ነው።

   የወንጀል ቡድኑ ከዓለም ተነጥላ በድኅነት አረንቋ ውስጥ የምትገኘውን ከተማ የቁማር እና የወሲብ ንግድ ማዕከል አድርጓታል።

   የዚህ ቡድን አባላት በቁጥጥር ሥር ውለው ለቻይና ተላልፈው የተሰጡት እንደ አውሮፓውያኑ 2023 የአካባቢው ታጣቂዎች በእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ ያለችውን ከተማ ከተቆጣጠሩ በኋላ ነበር።

   በምያንማር በሚካሄደው የማጭበርበር ወንጀል በሺዎች የሚቆጠሩ ቻይናዊያን ሠራተኞች ወጥመድ ውስጥ ገብተዋል።

   እነዚህ ዜጎች ከመላው ዓለም ተታለው ወደ ማጭበርበሪያ ካምፖች እንዲገቡ ከተደረጉ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች መካከል ናቸው።

   ባለፈው ዓመትም ለትወና ሥራ ወደ ታይላንድ ካመራ በኋላ ወደ ምያንማር የማጭበርበሪያ ካምፕ የተወሰደው ቻይናዊ የፊልም ተዋናይ በቻይና ኢንተርኔት ሲፈለግ ነበር።

   እንዲህ ዓይነት ታሪኮች ስጋት ውስጥ የከተታት ቤይጂንግም የምያንማር ወታደሮች አጭበርባሪ ወንበዴዎችን እንዲቆጣጠሩ ስትጠይቅ ነበር።

   ይህንንም ተከትሎ የምያንማር ወታደሮች ከታጣቂዎች ጋር ግጭት ውስጥ ከገባ በኋላ ከተማዋ በድጋሚ በቡድኑታጣቂዎች እጅ ገብታለች።

   እንደ ቻይና ከፍተኛ ፍርድ ቤት ከሆነ የሚንግ የወንጀል ቡድን በማጭበርበር እና በቁማር ከ2015 እስከ 2023 ባሉት ዓመታት ውስጥ ከ1.4 ቢሊዮን ዶላር በላይ ገንዘብ አግኝቷል።

   ከዚህም በተጨማሪ በፈፀሙት ወንጀል ምክንያት ለ14 የቻይና ዜጎች ሞት እንዲሁም በሌሎች በርካታ ሰዎች ላይ ጉዳት ማድረሱን ፍርድ ቤቱ ገልጿል።

6. ከ 6 ሰአት በፊትየአውሮፓ ኅብረት የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን ሽብርተኛ ቡድን ሲል ሊፈርጅ ነው

   የአውሮፓ ኅብረት የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን ሽብርተኛ ቡድን ብሎ ሊፈርጅ እንደሆነ ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘገበ።

   ፈረንሳይ ይህንን እርምጃ እንደምትደግፍ መግለጿን ተከትሎ ነው ኅብረቱ ዘቡን በሽብርተኝነት እንደሚፈርጅ የተነገረው።

   የኅብረቱ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ሐሙስ ብራሰልስ ተገኝተው ኢራን ላይ ማዕቀቦችን ይጥላሉ ተብሎ ይጠበቃል።

   ከጥቂት ሳምንታት በፊት በኢራን በተነሳው ሕዝባዊ አመፅ ምክንያት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች መገደላቸው እና በርካቶች መታሰራቸው ተዘግቧል።

   የፈረንሳዩ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዣን-ኖዌል ባረት በኤክስ ገፃቸው "የአውሮፓ ኅብረት የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን ሽብርተኛ ቡድን ብሎ ለመፈረጅ መወሰኑን ፈረንሳይ ትደግፋለች" ሲሉ ፅፈዋል።

   ከፈረንሳይ በተጨማሪ ጣሊያን እና ጀመርን ድጋፋቸውን ማሳየታቸውን ተከትሎ ሐሙስ በሚደረገው ስብሰባ ኅብረቱ ውሳኔውን ሊያሳልፍ እንደሚችል ይጠበቃል።

   በአውሮፓውያኑ 1979 የተካሄደውን የኢራን እስላማዊ አብዮትን ተከትሎ የተቋቋመው አብዮታዊው ዘብ በአሜሪካ እና በካናዳ ሽብርተኛ ቡድን ተብሎ የተፈረጀ ሲሆን፣ ፈረንሳይ ይህን ውሳኔ ለማሳለፍ ስታመነታ ቆይታለች።

   የአገሪቱን እስላማዊ ሥርዓት ለመጠበቅ እንዲሁም መደበኛ ጦር ሠራዊቱን ለመደገፍ በሚል ከ40 ዓመታት በፊት የተቋቋመው ዘብ በተለያዩ “የሽብር እና የመብት ጥሰት ተግባራት ውስጥ ተሳትፏል” የሚል ወቀሳ ይቀርብበታል።

   የኢራን አብዮታዊ ዘብ ከ190 ሺህ በላይ ወታደሮች እንዳሉት የሚገመት ሲሆን የራሱ የምድር፣ የባሕር እና የአየር ኃይል አሉት። ወሳኝ የሚባሉትን የኢራንን ስልታዊ የጦር መሣሪያዎችንም የሚቆጣጠረው ይኸው ኃይል ነው።

7. ከ 7 ሰአት በፊትዩኤስኤስ አብርሀም ሊንከን፡ ወደ ኢራን እየተጠጋ ያለው ግዙፉ የአሜሪካ የጦር መርከብ ምን ይዟል?

   የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ በኤክስ ገፁ ዩኤስኤስ አብርሀም የጥቃት ቡድን "በአሁኑ ወቅት ቀጣናዊ ፀጥታ እና ደኅንነት ለማስጠበቅ መካከለኛው ምስራቅ ይገኛል" ሲል ፅፏል።

   ዩኤስኤስ አብርሀም ሊንከን የኒውክሌር የጦር መሣሪያ ከያዙ የአሜሪካ የጦር መርከቦች አንዱ ሲሆን የአሜሪካ ባሕር ኃይል "የዓለማችን ትልቁ የጦር መከርብ" ሲል ይጠራዋል።

   ሌሎች ሦስት የጦር መርከቦችም ወደ መካከለኛው ምስራቅ ቢሰማሩም ዩኤስኤስ አብርሀም ግዙፉ ነው። ለመሆኑ ይህ የጦር መርከብ ምን ይዟል?

   ዝርዝር ዘገባ፡ ዩኤስኤስ አብርሀም ሊንከን፡ ወደ ኢራን እየተጠጋ ያለው ግዙፉ የአሜሪካ የጦር መርከብ ምን ይዟል?

8. 28 ጥር 2026ኢራን በፍጥነት ወደ ድርድር ካልመጣች “ከባድ ጥቃት” እንደሚጠብቃት ትራምፕ አስጠነቀቁ

   ኢራን ከአሜሪካ ጋር በአስቸኳይ ስምምነት ላይ ካልደረሰች ከአሜሪካ የሚገጥማት ቀጣዩ ጥቃት ከዚህ በፊት ከነበረው “በጣም የከፋ ይሆናል” ሲሉ ፕሬዝዳንት ትራምፕ አስጠነቀቁ።

   ፕሬዝዳንቱ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ማስጠንቀቂያ ወደ ባሕረ ሰላጤው ያሰማሩትን ግዙፍ የጦር አውሮፕላን ጫኝ መርከብን እና ሌሎችንም በመጥቀስ፣ አስፈላጊ ሲሆን “በፍጥነት እና በአደገኛ ሁኔታ” የሚሰጣቸውን ተልዕኮ ለመፈጸ ምዝግጁ መሆናቸውን ተቁመዋል።

   በቬንዙዌላ ላይ የወሰዱትን እርምጃ ያነሱት ትራምፕ፤ ኢራን ጊዜው እየሄደባት እንደሆነ እና የኒውክሌር መረሃ ግብሯን በተመለከተ በፍጥነት “ወደ ድርድር ጠረጴዛ” ትመጣለች ብለው ተስፋ እንደሚያደርጉ አመልክተዋል።

   ቀደም ሲል “ወደ ድርድር መጥተው ከስምምነት እንዲደርሱ ነግሬያቸው ነበር፤ ነገር ግን አልመጡም” በማለት ባለፈው ሰኔ ወር ላይ የተፈጸመው የአየር ጥቃት መከተሉን ገልጸዋል።

   የኢራኑ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ለአገራቸው መገናኛ ብዙኃን ምንም ዓይነት ንግግር አንዳልተጀመረ፤ ነገር ግን ከአቀራራቢ አገራት ጋር ግንኙነት መጀመሩን ጠቁመዋል።

   ይህ የትራምፕ ማስጠንቀቂያ የተሰማው አብርሃም ሊንከን የተባለው ግዙፍ የጦር መርከብ እና በርካታ ተዋጊ መርከቦች ከተለያዩ አቅጣጫዎች ባለፈው ሳምንት ተነስተው ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ከደረሱ በኋላ ነው።

   ኢራን ውስጥ ከተከሰተው ተቃውሞ ጋር በተያያዘ የፀጥታ ኃይሎች ተቃዋሚዎችን መግደላቸውን የሚቀጥሉ ከሆነ ከባድ ጥቃት እንደሚፈጽሙ ትራምፕ ሲዝቱ ቆይተው ተቃውሞው ጋብ ብሏል።

   አሁን ደግሞ የኢራን ባለሥልጣናት በተደጋጋሚ ያስተባበሉትን እና ለሰላማዊ አገልግሎት ብቻ ነው የሚውል ነው የሚሉትን የኒውክሌር ግንባታቸውን በተመለከተ በፍጥነት ወደ ድርድር ቀርበው ካተልስማሙ እርምጃ እንደሚወስዱ ዝተዋል።

   አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት ምትፈጽም ከሆነ በምትሰጠው የአጸፋ ምላሽ ቀጣናዊ ግጭት ሊከሰት ይችላል የሚል ስጋት በባሕረ ሰላጤው አገራት ዘንድ ተጠናክሯል። በዚህ ሳቢያም የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ታይቶበታል።

9. 28 ጥር 2026ኢኳዶር የአይስ ፖሊስ ወደ ቆንስላ ጽ/ቤቷ ለመግባት መሞከሩን አስታወቀች

   የኢኳዶር መንግሥት የአሜሪካ የፌዴራል ስደተኞች ቁጥጥር ፖሊስ ሚኒያፖሊስ ወደ ሚገኘው ቆንስላ ለመግባት ሞክሯል በሚል ወቀሳውን አሰማ።

   ፖሊሱ "ቆንስላው ውስጥ ያሉ ኢኳዶራዊያንን ደኅንነት ለመጠበቅ ሲባል" ወደ ውስጥ ዘልቆ እንዳይገባ መከልከሉን የኢኳዶር ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው አስታውቋል።

   ፕሬዝደንቷ የትራምፕ ወዳጅ የሆኑት ኢኳዶር ይፋዊ ቅሬታዋን አቅርባለች።

   ከቀናት በፊት አሌክስ ፕሬቲ የተባለ አሜሪካዊ ዜጋ በአይስ ፖሊሶች መገደሉን ተከትሎ በሚኒያፖሊስ ከተማ አመፅ በተነሳበት ወቅት ነው ይህ የተሰማው።

   የኢኳዶር ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው የአሜሪካ የስደተኞች እና የጉምሩክ አስፈፃሚ ኤጀንሲ (አይስ) ፖሊስ ማክሰኞ በአካባቢው ሰዓት አቆጣጠር ጥዋት 5፡00 "ወደ ቆንስላው ለመግባት ሞክሯል" ብሏል።

   በአውሮፓውያኑ 1963 በፀደቀው በቪየና ኮንቬንሽን የቆንስላ ግንኙነት መመሪያ መሠረት ቆንስላ ጽ/ቤቶች "የማይጣሱ" ናቸው።

   መመሪያው እንደሚለው ቆንስላው ያለበት ሀገር ባለሥልጣናት "ከቆንስላው ኃላፊ ፈቃድ ካልተሰጣቸው በቀር" ወደ ቅጥር ግቢው "መግባት አይችሉም።"

   በኢኳዶር መገናኛ ብዙኃን የተዘዋወረ ቢቢሲ በግሉ ያላጣራው ቪድዮ የአይስ ፖሊስ ወደ ቆንስላው ለመግባት ሲሞክር እና የቆንስላው ሠራተኛ "ይህ ቆንስላ ነው መግባት አትችልም" ሲለው ያሳያል።

   የአይስ ፖሊስ የሆነው ግለሰብ የቆንስላውን ሠራተኛ "ከነካኸኝ እይዝሀለሁ" ሲለው ይሰማል።

   የቆንስላው ባልደረባ "እዚህ መግባት አትችልም፤ ይህ ቆንስላ ነው፤ የውጭ መንግሥት ቢሮ ነው" ብሎ በሩን ይዘጋበታል።

   የኢኳዶር ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ይፋዊ የተቃውሞ ደብዳቤ በዋና ከተማዋ ኩዊቶ ለሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ማስገባቱን ገልጿል።

   ከሁለት ወራት በፊት የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ እና የኢኳዶሩ አቻቸው ዳንኤል ኖቦዋ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ግንኙነት ለማጠናከር ቃል መግባታቸው ይታወሳል።

10. 28 ጥር 2026ጋና ለታዋቂው ዩቲዩበር አይሾውስፒድ ፓስፖርት እንደምትሰጥ አስታወቀች

    ጋና ለታዋቂው አሜሪካዊ ዩቲዩበር እና ስትሪመር አይሾውስፒድ ፖስፖርት እንደምትሰጥ አስታወቀች።

    የአያቶቹ ሀገር የሆነችው ጋና በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በኩል ባወጣቸው መግለጫ "አይሾውስፒድ ከጋና ጋር ያለው ግነኙነት መጣራቱን ተከትሎ" ፓስፖርት እንደሚሰጠው አስታውቃለች።

    የ21 ዓመቱ ታዋቂ ዩቲዩበር በአህጉረ አፍሪካ ለ28 ቀናት የሚቆይ ጉብኝት እያደረገ ሲሆን ኢትዮጵያን ጨምሮ ናይጄሪያ፣ ደቡበብ አፍሪካ እና ሞሮኮ ከጎበኛቸው ሀገራት መካከል ናቸው።

    በመዝገብ ስሙ ዳረን ዋትኪንስ ጁኒየር በመባል የሚታወቀው ዩቲዩበር "ስፒድ በአፍሪካ" በተሰኘው ጉብኝቱ በርካታ አድናቂዎቹ በተሰበሰቡበት የየሀገራቱን ባሕል እና የቱሪስት መዳረሻዎች ጎብኝቷል።

    ሰኞ ወደ ጋና ያቀናው ስፒድ "ወደ ቤቴ መጥቻለሁ" ሲል ደስታውን የገለፀ ሲሆን፣ ታዋቂ ሥፍራዎችንም እየተዘዋወረ ተመልክቷል።

    በዩቲዩብ ገፁ ከ50 ሚሊዮን በላይ ተከታዮች ያሉት ስፒድ ወደ ምሥራቃዊ ጋና አቅንቶ በባሕላዊ መንገድ "ባሪማ ኮፊ አኩፎ" የተባለ ስም ወጥቶለታል።

    የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሳሙኤል ኦኩዜቶ አብላክዋ ጋናዊው ታዋቂ ዩቲዩበር ዎዴ ማያን ጨምረው አድንቀው "ጋና ሁለታችሁንም ታከብራለች። የኛ አምባሳደሮች ናችሁ" ሲሉ ማያን እና ስፒድን አወድሰዋል።

    ጋናዊው ዩቲዩበር ዎዴ ማያ፤ አይሾውስፒድ አዲስ አበባን ከመጎብኘቱ ከጥቂት ወራት በፊት ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ የተለያዩ ስፍራዎችን የሚያስጎበኝ ይዘት በዩቲዩብ ገፁ መልቀቁ ይታወሳል።

    ጋና ከአውሮፓውያኑ ኅዳር 2024 ጀምሮ ለ500 አፍሪካዊያን ዳያስፖራዎች ፓስፖርት የሰጠች ሲሆን፣ አብዛኞቹ አፍሪካዊያን አሜሪካዊያን ናቸው።

11. 28 ጥር 2026ኢራን ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር ጥያቄ አላቀረብኩም አለች

    የኢራኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራቅቺ ከአሜሪካ ጋር ግንኙነት አለመጀመራቸውን ተናገሩ።

    የኢራን መንግሥት መገናኛ ብዙኃን እንደዘገበው አባስ ከአሜሪካው ልዩ መልዕክተኛ ስቲቭ ዊትኮፍ ጋርም አልተገናኙም።

    የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ረቡዕ ሌሎች ግዙፍ የጦር መርከቦች ወደ ኢራን እየተጠጉ እንደሆነ ተናግረው፤ ቴህራን ከዋሺንግተን ጋር ስምምነት እንደምትፈፅም ተስፋቸውን ገልፀዋል።

    ከጥቂት ሳምንታት በፊት ከአውሮፓውያኑ 1979 እስላማዊው አብዮት በኋላ ደም አፋሳሽ የተባለለት ተቃውሞ በኢራን መቀስቀሱን ተከትሎ አሜሪካ ወደ ባሕረ ሰላጤው አካባቢ ተጨማሪ ወታደራዊ መርከቦችን አሰማርታለች።

    "በእኔ እና ዊትኮፍ መካከል ባለፉት ቀናት የተደረገ ምንም ግንኙነት የለም። እኛ ለድርድር ጥያቄም አላቀረብንም" ሲሉ አራቅቺ መናገራቸውን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘግቧል።

    ነገር ግን የተለያዩ አደራዳሪዎች "ምክክር እያደረጉ እና ከኢራን ጋር ግንኙነት እያደረጉ መሆኑን" መናገራቸውን የሮይተርስ ዜና ወኪል ዘገባ ያሳያል።

    "አቋማችን ግልፅ ነው። ድርድር ከማስፈራራት ጋር አብሮ አይሄድም። ንግግር ሊኖር የሚችለው እብደት እና ከአቅም በላይ የሆኑ ቅድመ ሁኔታዎች ከሌሉ ነው" ብለዋል።

    የኢራኑ ፕሬዝደንት ማሱድ ፔዜሽኪያን ማክሰኞ ቴህራን ዓለም አቀፍ ሕግን የተከተለ እንዲሁም ጦርነትን ማራቅ የሚችል የትኛውም ዓይነት ሒደትን ትቀበላለች ሲሉ ለሳዑዲው ልዑል አልጋ ወራሽ ሞሐመድ ቢን ሰልማን እንደተናገሩ ሮይተርስ ዘግቧል።

12. 28 ጥር 2026በኢልሃን ኦማር ላይ ምንነቱ ያልታወቀ ፈሳሽ የረጨው ግለሰብ በጥቃት ወንጀል ተከሰሰ

    የሚኒሶታ ግዛት የኮንግረስ ተወካይ በሆነችው የኢልሃን ኦማር ላይ ምንነቱ ያልታወቀ ፈሳሽ በመርጨት ጥቃት የፈጸመው ግለሰብ በቁጥጥር ሥር መዋሉን የአካባቢው የፖሊስ ኃላፊዎች አስታወቁ። ግለሰቡ ድርጊቱን የፈጸመው ኢልሃን በከተማ አዳራሽ ውስጥ ንግግር እያደረገች ባለበት ሰዓት ነው።

    ግለሰቡ በድንገት ተነስቶ በመርፌ ስሪንጅ የያዘውን ፈሳሽ ረጭቶባታል። ስፍራው ላይ የነበረው የቢቢሲ ዘጋቢ፤ ፈሳሹ የሚሰነፍጥ ሽታ ያለው ኬሚካል መሰል ነገር እንደሆነ ገልጿል።

    ፖሊስ ይፋ ያደረገው መረጃ እንደሚያመለክተው አንቶኒ ጄምስ ካዝሚርቻክ የተባለው ይህ ግለሰብ 55 ዓመቱ ነው። ግለሰቡ ወዲያውኑ በቁጥጥር ስር ውሎ ስፍራው ላይ የፎረንሲክ ምርመራ እየተካሄደ መሆኑን ፖሊስ ገልጿል። በሦስተኛ ደረጃ የጥቃት ወንጀል መከሰሱንም ፖሊስ ይፋ አድርጓል።

13. 28 ጥር 2026ኢራን ለእስራኤል ‘ሲሰልል’ ነበር የተባለ ግለሰብን በሞት ቀጣች

    ለእስራኤል የስለላ ተቋም ሞሳድ ኢራን ውስጥ ሲሰልል ከወራት በፊት ተይዟል ተብሎ በቁጥጥር ሥር የነበረ አንድ ግለሰብ በሞት መቀጣቱን የኢራን መንግሥት አስታወቀ።

    ‘ሚዛን’ የተባለው የኢራን የፍትሕ ተቋማት የዜና ምንጭ እንደዘገበው ሃሚድሬዛ ሳቤት ኢስማኤልፑር የተባለው ግለሰብ ባለፈው ዓመት ግንቦት ላይ ነበር በስለላ ተከስሶ የተያዘው።

    የኢራን ፍትሕ ተቋም እንዳለው ግለሰቡ እስራኤል በአገሪቱ የመከላከያ ሚኒስቴር የሚሳዔል ማዕከላት ላይ አሻጥር እንድትፈጽም ምሥጢራዊ ሰነዶችን እና መረጃዎችን ማስተላለፍ ውስጥ ተሳትፏል የሚል ክስ ቀርቦበታል።

    በወጣው ዜና ላይ እንደተጠቀሰው የኢራን ጠቅላይ ፍርድ ቤት በግለሰቡ ላይ ያሳለፈው የቅጣት ውሳኔ ከተገመገመ በኋላ ግለሰቡ በስቅላት ተቀጥቷል።

    አሁን የሞት ቅጣቱ የተፈጸመበት ሃሚድ ሬዛ ሳቤት ኢስማኤልፑር ለእስራኤል በመሰለል በሚል ክስ በዚህ ወር በሞት የተቀጣ ሁለተኛው ሰው ነው።

    ባለፈው ዓመት ሰኔ ላይ እስራኤል እና ኢራን ቀጥተኛ ግጭት ውስጥ መግባታቸውን ተከትሎ ለእስራኤል ሲሰልሉ ነበር በሚል ተከስሰው በሞት የተቀጡ ኢራናውያን ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ ጨምሯል።

14. 28 ጥር 2026ስፔን ለግማሽ ሚሊዮን ሰነድ አልባ ስደተኞች ሕጋዊ ዕውቅና ልትሰጥ ነው

    የስፔን መንግሥት ሕጋዊ ሰነድ ለሌላቸው ስደተኞች ሕጋዊ ዕውቅና የመስጠት ዕቅድ እንዳለው አስታወቀ። የአገሪቱ መንግሥት ይፋ ያደረገው ይህ እርምጃ ቢያንስ ግማሽ ሚሊዮን ሰዎችን ተጠቃሚ ያደርጋል ተብሎ ይጠበቃል።

    ሕጋዊ ዕውቅና የሚሰጠው የወንጀል ሪከርድ ለሌለባቸው እና ከአውሮፓውያኑ ታኅሣሥ 31 ቀን 2025 በፊት ባሉት ጊዜያት ውስጥ ቢያንስ ለአምስት ወራት በስፔን መኖራቸውን ማረጋገጥ ለሚችሉ የውጭ አገር ዜጎች እንደሆነ ተገልጿል።

    የስፔን የማካተት፣ ማኅበራዊ ዋስትና እና ፍልሰት ሚኒስትር የሆኑት ኤልማ ሳይዝ፤ "ይህ ለአገራችን ታሪካዊ ቀን ነው" ብለዋል።

    በአገሪቱ መንግሥት ዕቅድ መሠረት፤ የእርምጃው ተጠቃሚ የሚሆኑ ስደተኞች በመጀመሪያ ለአንድ ዓመት የሚቆይ የመኖሪያ ፈቃድ የሚሰጣቸው ሲሆን ጊዜው ሲጠናቀቅ ሊራዘምላቸው ይችላል።

    መንግሥት፤ በዚህ ማዕቀፍ ውስጥ ለመግባት የሚቀርቡ ጥያቄዎችን መቀበል የሚጀምረው ከሚያዝያ አንስቶ እንደሆነ ተገልጿል። እስከ ሰኔ መጨረሻ ድረስም ክፍት ሆኖ እንደሚቆይ ይጠበቃል።

    ስፔን ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በዋነኛነት ከላቲን አሜሪካ የሚመጡ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ስደተኞችን እያስተናገደች ትገኛለች።

    'ፉንካስ' (Funcas) የተባለው የወግ አጥባቂ የቲንክ ታንክ ተቋም መረጃ እንደሚያመለክተው፤ በአውሮፓውያኑ 2017 ስፔን የሚገኙ ሕጋዊ ሰነድ የሌላቸው ስደተኞች ቁጥር 107,409 ነበር። በተጠናቀቀው 2025 ይህ ቁጥር የስምንት እጥፍ ጭማሪ በማሳየት ወደ 837,938 ከፍ ብሏል።

    ስፔን ውስጥ ከሚገኙት ሕጋዊ ሰነድ የሌላቸው ስደተኞች መካከል ከፍተኛውን ቁጥር የሚይዙት ከኮሎምቢያ፣ ፔሩ እና ሆንዱራስ የሄዱ ሰዎች እንደሆኑ ይታመናል።

    በሶሻሊስት ፓርቲ የሚመራው የስፔን ጥምር መንግሥት በዚህ ጉዳይ ላይ የያዘው አቋም ከትልልቅ የአውሮፓ አገራት ፖሊሲ የተለየ ነው። የአገሪቱ መንግሥት ስደተኞች ለስፔን ኢኮኖሚ ላላቸው ጠቀሜታ አጽንኦት ይሰጣል።

    ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ስፔን ከሌሎች ዋና ዋና የአውሮፓ ኅብረት አባል አገራት የተሻለ የኢኮኖሚ አፈጻጸም እያስመዘገበች ነው። የስፔን ኢኮኖሚ የረዥም ጊዜ ተግዳሮት የነበረው ሥራ አጥነት ከ2008 ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ ከ10% በታች እንደወረደ ማክሰኞ ዕለት የወጡ መረጃዎች አሳይተዋል።

15. 28 ጥር 2026በኢራን ተቃውሞ የተገደሉ ሰዎች ቁጥር ከስድስት ሺህ መብለጡ ተነገረ

    የኢራን የሰብአዊ መብቶች ዜና ተቋም አዲስ ባወጣው ሪፖርት ባለፉት ሳምንታት በአገሪቱ ውስጥ በተካሄዱ ተቃውሞዎች የተገደሉ ሰዎች ቁጥር ከስድስት ሺህ በላይ መሆኑን ገለጸ።

    መቀመጫውን አሜሪካ ያደረገው የመብት ተቆርቋሪ ቡድኑ እያሰባሰበ ባለው መረጃ እስካሁን 6,126 ሰዎች መገደላቸውን እንደደረሰበት አስታውቋል። ከሟቾቹ መካከል ዕድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ 86 ታዳጊዎች እንደሚገኙበት እና 214 የመንግሥት የፀጥታ አባላትም መገደላቸውን አመልክቷል።

    የሟቾች ቁጥር ከዚህም በላይ ሊጨምር እንደሚችል በመጥቀስ ከተቃውሞው ጋር በተያያዘ የሞቱ ሊሆኑ ይችላሉ በሚባሉ ወደ 17 ሺህ በሚደርሱ ሰዎች ሞት ላይ ተቋሙ ምርመራ እያካሄደ ነው።

    ለሦስት ሳምንታት በዘለቀው ሕዝባዊ ተቃውሞ ከሦስት ሺህ በላይ ሰዎች መገደላቸውን የኢራን ባለሥልጣናት ባለፈው ሳምንት አረጋግጠዋል።

    ከተገደሉት በተጨማሪም 11,009 ሰዎች በከባድ ሁኔታ ጉዳት እንደደረሰባቸው እና 41,880 የሚሆኑ ደግሞ በመንግሥት ኃይሎች ተይዘው በእስር ላይ እንደሚገኙ ተገልጿል።

    የሰብአዊ መብት ተከራካሪዎች መንግሥት በኮሚዩኒኬሽን አገልግሎቶች ላይ የመንግሥት ቁጥጥር መቀጠሉን፣ ሰዎች በስፋት በፀጥታ ኃይሎች እየተያዙ መሆናቸውን እና ጉዳት የደረሰባቸው ሰዎች ሕክምና የማግኘት ሁኔታ በጣም አሳሳቢ መሆኑን እያመለከቱ ነው።

    የተባበሩት መንግሥታት ተወካይ የሆኑት ማያ ሳቶ የቆሰሉ ሰዎች ከሕክምና ማዕከላት ወደ እስር ቤቶች እየተዘዋወሩ መሆናቸውን የሚያመለክቱ ሪፖርቶች እንደደረሷቸው ቢገልጹም የኢራን የእስር ቤት ባለሥልጣናት ግን አስተባብለዋል።

    ከተቃውሞው ጋር ተያይዞ የኢንተርኔት እና ሌሎች የግንኙነት መስመሮች መዘጋታቸው ትክክለኛውን የተገደሉ፣ ጉዳት የደረሰባቸው እና የታሰሩ ሰዎችን አሃዝ ማግኘት አዳጋች እንዳደረገው የመብት ድርጅቶች ይናገራሉ።

    በቅርቡ የተከሰተው ተቃውሞ የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ መንግሥት ሥልጣናት ላይ በቆየባቸው ባለፉት 47 ዓመታት ውስጥ ከተካሄዱት ከፍተኛው እና በአጭር ጊዜ ውስጥ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የተገደሉበት እንደሆነ ይነገራል።

16. 28 ጥር 2026ኢልሃን ኦማር ‘ምንነቱ ባልታወቀ ፈሳሽ’ ጥቃት ደረሰባቸው

    የሚኒሶታ የኮንግረስ አባል የሆኑት ኢልሃን ኦማር በማዘጋጃ ቤት ሳሉ ‘ምንነቱ ባልታወቀ ፈሳሽ’ ጥቃት እንደተፈጸመባቸው የግዛቱ ፖሊስ አስታወቀ።

    ከታዳሚዎች አንደኛው ስሪንጅ በመጠቀም ምንነቱ ያልታወቀውን ፈሳሽ ኤልሃን ኦማር ላይ እንደረጨ ተገልጿል።

    ኢልሃን ኦማር ጉዳት ሳይደርስባቸው “ወደፊት እንቀጥላለን. . . የሚኒሶታ ነዋሪዎች ጠንካራ ነን” በማለት ንግግር ማድረጋቸውን ሲቀጥሉ፤ ግለሰቡን ፖሊሶች ከማዘጋጃ ቤቱ አስወጥተዋል።

    ኢልሃን በኤክስ ገጻቸው “ደኅና ነኝ። ብርቱ ሰው ስለሆንኩ እንዲህ ያለ ትንሽ ነገር አያናውጠኝም፤ ሥራዬንም አያሰናክለኝም። ጉልበተኞች እንዲያሸንፍ አልፈቅድም” ብለዋል።

    ኢልሃን ላይ ጥቃት የሰነዘረው ግለሰብ ከማዘጋጃ ቤቱ ሲወጣ “እርስ በራሳችን እያጣላችን ነው” ሲል ተደምጧል።

    በክፍሉ ውስጥ የነበረ የቢቢሲ ዘጋቢ እንደታዘበው በኤልሀን ላይ የተረጨው ፈሳሽ ጠንካራ ሽታ ያለው ኬሚካል ነው።

    የሚኒሶታ ከንቲባ “በሚኒያፖሊስ ጥቃት እና ማስፈራራት ቦታ የላቸውም። ሰዎችን ሳንጎዳ የተለያየ ሐሳብ ማራመድ እንችላለን” ሲሉ ድርጊቱን አውግዘዋል።

    የስደተኞች ጉዳይ መሥሪያ ቤት የፀጥታ ባልደረቦች በሚኒሶታ እየወሰዱ ባለው እርምጃ ምክንያት ከፍተኛ ሕዝባዊ ተቃውሞ ተነስቷል።

    ሁለት አሜሪካውያን መገደላቸውን ተከትሎ በሚኒሶታ ግዛት የሚወሰደው እርምጃ "በጥቂቱ ረገብ እንደሚል" ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ተናግረዋል።

    በማዘጋጃ ቤቱ ውስጥ የነበረው ጃኩሊን ጎስሊንግ “ከኤልሃን ረዳቶች አንዱ የሆነ ሰው ማስታወሻ ሊያቀብላት ነበር የመሰለኝ” ብሏል።

    ሌላ በክፍሉ የነበረ ታዳሚ አልፍሬድ ፍላወርስ ጁንየር “በማዘጋጃ ቤቱ ንግግሯን በመቀጠሏ ጀግንነቷን አደንቃለሁ” ብሏል።

    እአአ በ2019 ኢልሃን የመጀመሪያዋ ሶማልያዊ-አሜሪካዊት፣ የመጀመሪያዋ አፍሪካ የተወለዱ አሜሪካዊት እና የመጀመሪያዋ ሙስሊም አሜሪካዊት የኮንግረስ አባል ሆነው ተመርጠዋል።

    ኢልሃን ጥቃት የደረሰባቸው ወደ 100 ሰዎች በተገኙበት የማዘጋጃ ቤት ስብሰባ ላይ ነው።

    በሚኒሶታ ታኅሣሥ መግቢያ ላይ ረኔ ጉድ የተባለችው የ37 ዓመት ሴት በስደተኞች ጉዳይ መሥሪያ ቤት የፀጥታ ባልደረቦች ስትገደል ባለፈው ሳምንት ደግሞ አሌክስ ፕሬቲ የተባለው ግለሰብ መገደሉ ከፍተኛ ቁጣ አስነስቷል።

    ሕዝባዊ ተቃውሞ ያስነሳው የአሌክስ ግድያ ዴሞክራቶች እና ሪፐብሊካኖችም ጭምር አስቆጥቷል።

    የትራምፕ አስተዳደር የሚወስደውን እርምጃ ለማርገብ የወሰነውም ለዚህ ነው።

    ሰኞ ዕለት የአገር ውስጥ ደኅንነት መሥሪያ ቤት በሚኒሶታ የሚወሰደውን እርምጃ የሚመሩት የድንበር ጥበቃ ኃላፊ ግሪጎሪ ቦቪኖ ከግዛቱ ለቅቀው እንዲወጡ ወስኗል።

    የትራምፕ የድንበር ጉዳዮች ሹመኛ ቶም ሆማን ግሪጎሪ ቢቪኖን ተክተው ወደ ሚኒሶታ አቅንተዋል።

    ኤልሃን በማዘጋጃ ቤት ባደረጉት ንግግር የስደተኞች እና ጉምሩክ ክፍል “ከሥራ መታገድ አለበት” ብለዋል። የአገር ውስጥ ደኅንነት ጸሐፊ ክርስቲ ኖም “ከሥራ ተባረው በሕግ ይጠየቁ” ሲሉም አክለዋል።

    “መናገራችንን እንቀጥላለን። እኔን አድምጡኝ። ትርክቱን እንዲቆጣጠሩ አትፍቀዱላቸው” በማለት ኤልሃን ተናግረዋል።

    ትራምፕ እና ኤልሃን ለረዥም ጊዜ የቆየ ቁርሾ አላቸው። ትራምፕ በሚኒሶታ እርምጃ እየወሰዱ ያሉት ለኤልሃን ካላቸው ጥላቻ ተነስተው ነው የሚሉም አሉ።

    ትራምፕ “ኤልሃን መታሰር አለባት። ወደ ሶማሊያ ትመለስ። ከዓለም የከፋው አገር ነው። ሶማሊያ ሄዳ አገሯን ታላቅ ታድርግ” ማለታቸው ይታወሳል።

    ሚኒሶታ አብዛኞቹ የሶማሊያ ስደተኞች የሚኖሩባት ግዛት ናት።

    ትራምፕ በሚኒሶታ ግዛት ያሰማሯቸውን 3,000 የስደተኞች ኦፊሰሮች እንዲያስወጡ ጫናው በርትቷል።

    ትራምፕ ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ በሚኒሶታ ያሰማሩትን ኃይል ተከላክለዋል።

    "በሺዎች የሚቆጠሩ ወንጀለኞችን ከግዛቱ አስወጥተናል። የወንጀል ቁጥሩ ከፍተኛ ነበር። ቶም ሆማን በቦታው ይገኛል። የሚወሰደውም እርምጃ ይረግባል" ሲሉም ምላሽ ሰጥተዋል።

17. 27 ጥር 2026አሜሪካ ኢራንን ካጠቃች ሔዝቦላህ እና ሌሎች ቡድኖች ከኢራን ጎን እንደሚቆሙ ገለጹ

    ባለፉት ሳምንታት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሲዝቱ እንደነበረው አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት ከፈጸመች ኢራንን እንደሚደግፉ ሔዝቦላህ እና በኢራቅ የሚገኙ ታጣቂ ቡድኖች አስታወቁ።

    በአሜሪካ እና በኢራን መከካል ያለው ውጥረት ዳግም እየበረታ ባለበት በአሁኑ ጊዜ የአሜሪካ የጦር መርከቦች ወደ ቀጣናው መድረሳቸው ተዘግቧል።

    ይህንንም ተከትሎ አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት ልትሰነዝር ትችላለች የሚል ስጋት የተፈጠረ ሲሆን፣ የሊባኖሱ ሔዝቦላህን ጨምሮ በመካከለኛው ምሥራቅ ያሉ በኢራን የሚደገፉ ቡድኖች ጥቃት ከተፈጸመባት ከኢራን ጎን እንደሚቆሙ እየገለጹ ነው።

    የሔዝቦላህ ዋና ፀሐፊ ናይም ቃሲም በኢራን ላይ የሚፈጸም ጥቃት በእነሱም ላይ እንደተፈጸመ የሚቆጠር ገልጸው፤ የአዲስ ጦርነት ነበልባል አጠቃላይ ቀጣናውን የሚለበልብ ይሆናል ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

    የቡድኑ መሪ በተጨማሪም በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ ላይ የመግደል ሙከራ “በመካከለኛው ምሥራቅ እና በዓለም መረጋጋት ላይ የሚፈጸም የሽብር ጥቃት” ይሆናል ብለዋል።

    ይህ በእንዲህ እንዳለ በኢራን የሚደገፉ ኢራቅ ውስጥ የሚገኙ ታጣቂ ቡድኖች በተመሳሳይ በኢራን ላይ ከአሜሪካ እና ከእስራኤል ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ ከኢራን ጎን ለመሰለፍ ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል።

    የሊባኖሱ ሔዝቦላህ በቅርቡ ከእስራኤል ጋር ገጥሞ በነበረው ጦርነት መሪዎቹን ጨምሮ በርካታ አባላቱ ተገድለውበት ክፉኛ ተዳክሟል። አሁንም ድረስ እስራኤል ወደ ሊባኖስ ዘልቃ በመግባት ቡድኑ ላይ ጥቃት ትፈጽማለች።

    ኢራን የፍልስጤሙን ሐማስ እና የየመኑን ሁቲ ጨምሮ በመካከለኛው ምሥራቅ ውስጥ ፀረ አሜሪካ እና እስራኤል የሆኑ ታጣቂ ቡድኖችን በመደገፍ ትታወቃለች።

18. 27 ጥር 2026የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ እና ጦር ከፍተኛ ባለሥልጣናት በኢትዮጵያ አየር ኃይል

    ኢትዮጵያን ጨምሮ ወደተለያዩ አገራት እየተጓዙ ያሉት የአሜሪካ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክርስቶፎር ላንዳው እና የአሜሪካ ሠራዊት የአፍሪካ ዕዝ አዛዥ ጄነራል ዳግቪን አንደርሰን የኢትዮጵያ አየር ኃይል ያዘጋጀውን ዓለም አቀፍ የአቪየሽን ኤክስፖ ጎበኙ።

    ኢትዮጵያ አየር ኃይል የተመሠረተበትን 90ኛ ዓመት እያከበረ ያለ ሲሆን፣ ባለፉት ቀናት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይን ጨምሮ ከፍተኛ ባለሥልጣናት የተገኙባቸው ዝግጀቶች እና አየር ኃይሉ የታጠቃቸው ዘመናዊ አውሮፕላች እንዲሁም ተቋማዊ ብቃቱን የሚያሳዩ ትዕይንቶች ቀርበዋል።

    የኢትዮጵያ መከከላያ ሠራዊት እንደገለጸው የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት እና የጦር ሠራዊት ባለሥልጣናት በአየር ኃይሉ ዝግጅት ላይ ተገኝተው ገብኝት አድርገዋል።

    የአሜሪካ ምክትል የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክርስቶፎር ላንዳው ወደ ኢትዮጵያ የመጡት ከአገሪቱ ከፍተኛ ባለሥልጣናት ጋር ለመወያየት ሲሆን በግብፅ፣ በኬንያ እና በጂቡቲም ጉብኝቱ እንደሚያደርጉ መሥሪያ ቤታቸው ባለፈው ሳምንት አስታውቋል።

    ላንዳው በኋላ ለተደረገላቸው አቀበባል ማመስገናቸው እና “በኢትዮጵያ እና በአሜሪካ መካከል ያለው ግንኙነት ተጠናክሮ እንደሚቀጠል” መናገራቸውም ተዘግቧል።

    የአሜሪካ ሠራዊት የአፍሪካ ዕዝ አዛዥ ጄነራል ዳግቪን አንደርሰን “ለቀጣናው ሰላም በተለይም እንደ አልሸባብ እና አይኤስኤስ ያሉ ሽብረተኞችን ለመከላከል እና ለመደምሰስ በጋራ እንሠራለን” ብለዋል።

    ኤክስፖው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት አካል በሆኑት አየር ኃይል፣ የመከላከያ ኢንጅነሪንግ ኢንዱስትሪ ግሩፕ፣ የመከላከያ ሠራዊት ፋውንዴሽን፣ የመከላከያ ዩኒቨርስቲ እና በሌሎችም ዓለም አቀፍ ደርጅቶች ተሳታፊነት የቀረበ መሆኑ ተገልጿል።

19. 27 ጥር 2026ግዙፉ አውሮፕላን ተሸካሚ የአሜሪካ የጦር መርከብ መካከለኛው ምሥራቅ ደረሰ

    የባሕር ላይ ተዋጊ መርከቦችን ያስከተለው ግዙፉ የአሜሪካ ተዋጊ አውሮፕላኖች ጫኝ የጦር መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ መድረሱን ሁለት የአሜሪካ ባለሥልጣናት ለሮይተርስ የዜና ወኪል አስታወቁ።

    ለሳምንታት በኢራን የተካሄደውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ በኢራን ላይ እርምጃ እንደሚወስዱ ሲናገሩ የነበሩት ፕሬዝዳንት ትራምፕ መርከቦቹ ወደ አካባቢው መላካቸውን ባለፈው ሳምንት አሳውቀው ነበረ።

    ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በቀጣናው ያላቸውን ወታደራዊ ኃይል ከመጠናከሩ ባሻገር ኢራን ላይ እርምጃ ሊወሰዱ እንደሚችልም ተጠቁሟል።

    ተዋጊ አውሮፕላኖችን የጫነው መርከብ ዩኤስኤስ አብርሃም ሊንከን እንዲሁም ሌሎች የሚሳዔል መሣሪያዎች ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ያቀኑት በአሜሪካ መከላከያ ማዕካለዊ ዕዝ ትዕዛዝ መሆኑ ተዘግቧል።

    ባለፈው ሳምንት ትራምፕ የአሜሪካ የጦር መሣሪያ ወደ ኢራን አቅራቢያ እንደሚላክ ሲገልጹ “አንጠቀምበትም ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ” ብለው ነበር።

    በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ያለው ውጥረት ከመባባሱ ጋር በተያያዘ የጦር መሣሪያዎቹ ከዚህ ወር መጀመሪያ አንስቶ ከእስያ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ማቅናት ጀምረዋል።

    ከጦር መርከብ በተጨማሪ አሜሪካ ተዋጊ ጀቶችንም ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ማስጠጋቷን ፔንታጎን አስታውቋል።

    በኢራን የተነሳውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ የአገሪቱ መንግሥት ተቃዋሚዎችን መግደል የሚቀጥል ከሆነ አሜሪካ ጣልቃ እንደምትገባ ትራምፕ መናገራቸው ይታወሳል።

    ከዚህ ቀደምም በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው ውጥረት ሲባባስ አሜሪካ የጦር መርከቦችን ወደ ቀጣናው ታስጠጋ እንደነበር አይዘነጋም።

20. 27 ጥር 2026ሕንድ እና የአውሮፓ ኅብረት "ታሪካዊ" የተባለ የንግድ ስምምነት ተፈራረሙ

    ከአሜሪካ ጋር ያላቸው ግንኙነት የተወሳሰበው የአውሮፓ ኅብረት እና ሕንድ ታሪካዊ የሚባል የንግድ ስምምነት መፈረማቸውን ይፋ አድርገዋል።

    “የስምምነቶች እናት የሆነ ስምምነት ላይ ደርሰናል” ሲሉ የአውሮፓ ኅብረት ኮሚሽን ፕሬዝደንት ኧርስላ ቮን ደር ላየን በኤክስ ገፃቸው ፅፈዋል።

    ፕሬዝደንቷ ወደ ደልሒ ተጉዘው ከሕንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጋር የተገናኙ ሲሆን ሞዲ ስምምነቱን “ታሪካዊ” ብለውታል።

    27 አባል ሀገራት ባሉት የአውሮፓ ኅብረት እና በሕንድ መካከል በተፈረው ስምምነት መሠረት ምርቶች በነፃ ይጓጓዛሉ። ከ2 ቢሊዮን በላይ ሕዝብ ያላቸው ኅብረቱ እና ሕንድ በጋራ ከዓለም ንግድ 25 በመቶውን ድርሻ ይይዛሉ።

    ስምምነቱ ታሪፍን በከፍተኛው ደረጃ እንደሚቀንስ እና ለሁለቱም የተሻለ ገበያ እንደሚፈጥር ታምኖበታል።

    የአውሮፓ ኅብረት እንዳለው ስምምነቱ በኬሚካል፣ በማሽኖች እና የኤሌክትሪክ ዕቃዎች ላይ የተጣለውን ታሪፍ ዝቅ ለማድረግ ይጠቅማል። ወደ ሕንድ የሚሄዱ ምርቶችን ዋጋም ዝቅ እንደሚያደርገው ይታመናል።

    የአውሮፓ ኅብረት እና ሕንድ ከዩናይትድ ስቴትስ የምጣኔ ሀብት እንዲሁም ጂኦፖለቲካዊ ጫና እየደረሰባቸው ነው።

    ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ዓመት ሕንድ ላይ 50 በመቶ ታሪፍ መጣላቸው ይታወሳል።

    ባለፈው ሳምንት ደግሞ አሜሪካ ግንሪንላንድን ለመቆጣጠር ያመጣችውን ሐሳብ የተቃወሙ የአውሮፓ ሀገራት ላይ ታሪፍ ለመጣል ዝተው እንደነበር ይታወሳል።