Ṣíṣe àkọ́ọ́lẹ̀ àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó kẹ́sẹ járí ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ láàárín àádọ́rìn-in ọdún

Ṣíṣẹ́yọ lọ́tun

Àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó kẹ́sẹ járí mẹ́jọ ló wáyé láàárín ọdún mẹ́ta nílẹ̀ Adúláwọ̀. Ìdìtẹ̀gbàjọba ọ̀tun tó ń wáyé látọwọ́ àwọn ológun lásìkò yìí ló tún bẹ̀rẹ̀ nígbà tó ti ń wawọ́ bolẹ̀ ní ọdún 2020 lẹ́yìn tó ti peléke ní ọdún 1970.

Iṣẹ́ ayérayé

Ọ̀pọ̀ àwọn olórí tó fipá gbàjọba ni wọ́n lo ọ̀pọ̀ ọdún lórí ipò nígbà tí wọ́n gbàjọba lọ́wọ́ àwọn míì láàárín ọjọ́ díẹ̀ tí wọ́n gbàjọba.

Bí ìdìtẹ̀gbàjọba ṣe lọ

Ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀ èdè ní ẹkùn yìí ni àwọn ológun ti gbàjọba níbẹ̀ rí. Àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó wáyé ní ẹkùn ní kò pẹ́ yìí ló wáyé ní Niger àti Gabon ní 2023.

Ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀gá nílé iṣẹ́ ológun ni wọ́n gbàjọba ní Mali lọ́dún 2020 àti 2021, ní Chad, Guinea àti Sudan lọ́dún 2021. Ìdìtẹ̀gbàjọba méjì ló wáyé ní Burkina Faso lọ́dún 2022. Gbogbo àwọn orílẹ̀ èdè yìí ló jẹ́ orílẹ̀ èdè tílẹ̀ Faransé músìn yàtọ̀ sí Sudan nìkan.

Láti ọdún 2000, ìdá mẹ́ta (mọ́kàndínlógún nínú mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n) nínú àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó wáyé nílẹ̀ Adúláwọ̀ ló ti wáyé ní àwọn orílẹ̀ èdè táwọn Faransé músìn. Èyí ló ń fa ìbéèrè pé ṣe ipá Faransé ní nǹkan ṣe pẹ̀lú àwọn nǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ nílẹ̀ Adúláwọ̀.

Ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀ èdè ní ìwọ̀ oòrùn àti ààrin gbùngbùn Áfíríkà ni ìdìtẹ̀gbàjọba ti wáyé níbẹ̀ lọ́pọ̀ ìgbà. Ìdajì orílẹ̀ èdè mẹ́tàdínlógún tí ó kéré tán ìdìtẹ̀gbàjọba mẹ́rin kẹ́sẹ járí níbẹ̀ ló wà ní ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà.

Burkina Faso ní ìdìtẹ̀gbàjọba tó kẹ́sẹ járí jùlọ nílẹ̀ Adúláwọ̀ ti wáyé pẹ̀lú ìdìtẹ̀gbàjọba mẹ́jọ, Sierra Leone àti Uganda ló tẹ̀le pẹ̀lú méje méje.

Ìdá kan nínú ìdá mẹ́ta àwọn orílẹ̀ èdè Áfíríkà, pàápàá ní ìlà oòrùn àti gúúsù Áfíríkà ni ìdìtẹ̀gbàjọba kò kẹ́sẹ járí níbẹ̀.

Lẹ́ni ọdún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n lọ́dún 2024, Ibrahim Traoré ni ààrẹ tó ń ṣèjọba lọ́wọ́ tí ọjọ́ orí rẹ̀ kéré jùlọ ní àgbáyé. Ó di olórí orílẹ̀ èdè Burkina Faso lẹ́yìn ìdìtẹ̀gbàjọba tó wáyé ní ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù Kẹsàn-án ọdún 2022 nígbà tí wọ́n gbàjọba lọ́wọ́ Paul-Henri Sandaogo Damiba.

Ìgbàjọba látọwọ́ àwọn ológun

Bíi ìdá àádọ́rùn-ún àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó wáyé ló jẹ́ látọwọ́ àwọn ológun, àwọn ajaguntà ló tẹ̀lé pẹ̀lú ìdá mẹ́rin. Irú àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba míì wáyé látọwọ́ ìwọ́de aráàlú, agbára àwọn amúnisín, àwọn ọmọ ogun ọlọ́tẹ̀ àti ìdìtẹ̀gbàjọba ààfin.

Gbé nípa idà, kú nípa idà

Ọ̀pọ̀ àwọn olórí orílẹ̀ èdè tí wọ́n gbàjọba nípa ìdìtẹ̀gbàjọba ni wọ́n máa ń yọ kúrò nípò tàbí kí wọ́n pawọ́n.