Stephen Miller: Kiến trúc sư phía sau các chính sách gây tranh cãi nhất của ông Trump

Trong nhiều năm qua, ông Stephen Miller là một nhân vật bảo thủ nổi tiếng với quan điểm cứng rắn trong quỹ đạo chính trị của tổng thống Donald Trump. Giờ đây, ông trở thành tâm điểm chú ý.

Phong cách quyết liệt, không khoan nhượng của Miller trong việc hoạch định chính sách tại Nhà Trắng đã thúc đẩy chương trình nghị sự cứng rắn của tổng thống Mỹ về nhập cư, đồng thời giúp ông ngày càng có ảnh hưởng lớn hơn trong việc mở rộng quyền lực của Mỹ trên khắp Tây bán cầu.

Sự khởi đầu dồn dập của chính quyền Trump trong năm 2026, cả trong nước và quốc tế, chỉ càng củng cố vị trí của ông như một trong những nhân vật quyền lực nhất.

Nhưng đối với phe cánh tả, ông là một nhân vật phản diện.

Tại Washington DC, những tấm áp phích có hình ông Miller đã được dán khắp các không gian công cộng với dòng chữ "Chủ nghĩa phát xít chẳng đẹp đẽ gì".

Đảng Dân chủ đã kêu gọi ông từ chức. Thậm chí một số thành viên trong chính đảng của ông cũng đã công khai đặt câu hỏi về khả năng đánh giá tình hình chính trị và hiệu quả làm việc của ông.

Và trong vài tuần qua, ông Miller lâm vào một tình cảnh khá lạ lùng - một người hoạt động ở hậu trường đột nhiên nổi bật trên ánh đèn sân khấu toàn quốc, và mọi lời nói và hành động đều bị soi xét kỹ lưỡng.

Ông đã phải rút lui - ít nhất là tạm thời - khỏi những kiểu đối đầu mà ông thường rất thích thú.

'Luôn mạnh mẽ, không bao giờ lùi bước'

Ngay sau khi hai đặc vụ di trú liên bang bắn chết Alex Pretti ở Minneapolis tháng trước, ông Miller đã đăng tải một số tin nhắn trên mạng xã hội X, cáo buộc nam y tá ở Minneapolis này là "kẻ khủng bố trong nước" và "sát thủ".

Đó là những lời lẽ công kích gay gắt điển hình của một người từng đóng vai trò khuấy động cho các cuộc mít tinh tranh cử của ông Trump năm 2016.

Ông Miller cáo buộc đảng Dân chủ "kích động nổi loạn".

Những tuyên bố này của ông đã được chứng minh là sai sự thật.

Các video là bằng chứng sau đó cho thấy anh Pretti, dù mang theo súng ngắn có giấy phép, nhưng không hề đe dọa các nhân viên Hải quan và Biên phòng (CBP) trước khi bị xịt hơi cay, bị khống chế và bị bắn 10 phát đạn.

Vài ngày sau, ông Miller đưa ra một tuyên bố với giới truyền thông, cho rằng đánh giá ban đầu của chính quyền về vụ xả súng là "dựa trên báo cáo" từ các đặc vụ di trú "tại hiện trường" - và rằng những đặc vụ đó "có thể đã không tuân thủ" đúng quy trình.

Đây là một sự nhượng bộ hiếm hoi từ vị trợ lý hiếu chiến này - nhưng điều đó vẫn chưa làm hài lòng giới chỉ trích thuộc đảng Dân chủ, vốn cáo buộc ông này khuyến khích Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) phản ứng bạo lực đối với các cuộc biểu tình.

"Đối với Stephen Miller, việc những công dân Mỹ này bị ICE và CBP sát hại vẫn chưa đủ, ông ta còn phải vu khống họ bằng những lời dối trá sau khi họ chết," Nghị sĩ Don Beyer của Virginia viết trong một bài đăng trên trang mạng xã hội Bluesky.

"Miller là một kẻ cuồng tín điên rồ, khát máu, và các chính sách của ông ta đẩy tính mạng con người vào nguy hiểm từng ngày chừng nào ông ta còn nắm quyền."

Vào tháng Năm, chính ông Miller là người yêu cầu các quan chức thực thi di trú phải tích cực hơn nữa trong việc bắt giữ và trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp tại các thành phố của Mỹ.

Ông nói với Fox News rằng chính quyền đã đặt mục tiêu bắt giữ 3.000 người mỗi ngày – vượt xa các con số trước đó.

Theo tờ Washington Examiner, tại một cuộc họp, ông Miller đã "chỉ trích gay gắt" các quan chức di trú liên bang vì đã nỗ lực không đủ trong việc bắt giữ người nhập cư bất hợp pháp trên khắp nước Mỹ.

Kể từ đó, chính quyền đã tăng cường chấp pháp tại nhiều thành phố lớn của Mỹ, bao gồm Washington DC, Charlotte, Chicago và gần đây nhất là Minneapolis.

"Tất cả những gì tôi đã làm, tôi đều làm theo chỉ đạo của tổng thống và Stephen," Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem nói với Axios gần đây, một phần nhằm bác bỏ những chỉ trích rằng bà là người đứng sau các biện pháp thực thi luật nhập cư cứng rắn của chính quyền.

Người Mỹ ngày càng mất thiện cảm với các biện pháp nhập cư

Ông Miller đã phủ nhận việc mình bị thúc đẩy bởi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc hay thành kiến.

Ông bảo vệ chính sách nhập cư của ông Trump, cho rằng các chính sách đó phản ánh những kỳ vọng mà cử tri đã bầu ông Trump để ông thực hiện.

Tuy nhiên, trong một động thái được xem là trái ngược với cách tiếp cận quyết liệt của ông Miller, ông Trump tuần này cho biết chiến dịch trấn áp của ông cần một "cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn" sau cái chết của Pretti và Renee Good, một công dân Mỹ khác bị các đặc vụ di trú giết chết ở Minneapolis.

Tỷ lệ ủng hộ chính sách nhập cư của ông nói chung đã giảm xuống còn 39%, mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng, theo một cuộc thăm dò của Reuters-Ipsos.

Và đa số, 58%, cho rằng các chiến thuật thực thi của các nhân viên ICE đã đi "quá xa".

Xu hướng này đặt ông Miller vào tầm ngắm của các chỉ trích khi đảng Cộng hòa chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quốc hội vào tháng 11.

Ông Miller là kiến ​​trúc sư của chính sách trục xuất hàng loạt này, theo Bryan Lanza, một chiến lược gia bảo thủ từng làm việc trong các chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 và 2024 của ông Trump.

"Chúng ta sẽ biết vào tháng 11 liệu ông ấy có phải chịu trách nhiệm hay không. Suy cho cùng thì cử tri có thể rất khó tha thứ."

Tuy nhiên, ông Miller đã chứng minh mình là một người sống sót kiên cường trên chính trường qua nhiều năm.

Là một người theo đường lối bảo thủ từ thời trung học ở California, một bang có truyền thống tự do, ông đã vươn lên từ vị trí nhân viên Thượng viện trở thành trợ lý chiến dịch tranh cử cho Nhà Trắng, nơi ông đã xoay xở giữa những đấu đá cá nhân và những màn đâm sau lưng trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu tiên.

Năm 2019, ông nói với tờ Washington Post rằng ông cảm thấy "một luồng điện chạy qua tâm hồn" khi ông Trump tuyên bố tranh cử tổng thống.

Ông Miller đã sát cánh cùng tổng thống trong những ngày đen tối nhất, sau thất bại trong cuộc bầu cử năm 2020, cuộc tấn công của những người ủng hộ ông Trump vào Điện Capitol Hoa Kỳ và trong giai đoạn ông Trump bị gạt ra bên lề chính trường Washington. Và ông đã theo ông Trump trở lại nắm quyền vào năm ngoái.

"Stephen Miller rất quan trọng đối với tâm lý của Trump," ông Lanza nói. "Luôn luôn mạnh mẽ; không bao giờ lùi bước. Ông Trump luôn có thể tin tưởng Stephen sẽ ủng hộ lập trường của ông về bất kỳ vấn đề nào."

Phát ngôn thay mặt tổng thống

Chức danh chính thức của ông Miller tại Nhà Trắng là phó chánh văn phòng phụ trách chính sách và cố vấn an ninh nội địa.

"Ông Stephen Miller đã phục vụ Tổng thống Trump một cách tận tâm trong nhiều năm vì ông ấy thông minh, chăm chỉ và trung thành," Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với BBC.

"Stephen kết nối tất cả các bộ phận của chính phủ để đảm bảo mọi chính sách, cả đối ngoại và đối nội, được thực hiện với tốc độ kỷ lục. Kết quả trong năm qua đã nói lên tất cả."

Năm ngoái, ông Miller từng được nhắc đến như một ứng cử viên tiềm năng cho vị trí Cố vấn an ninh quốc gia của Nhà Trắng, thay thế ông Michael Waltz bị sa thải - những tin đồn mà tổng thống đã bác bỏ ngay lập tức.

"Ông Stephen có vị trí cao hơn nhiều so với vai trò đó," ông Trump nói.

Tháng Ba năm ngoái, khi Hoa Kỳ đang chuẩn bị tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen, một loạt tin nhắn trên ứng dụng Signal vô tình được chia sẻ với Jeffrey Goldberg, Tổng biên tập tờ The Atlantic, đã tiết lộ ông Miller là trung tâm của quá trình hoạch định chính sách tại Nhà Trắng, truyền đạt mong muốn của tổng thống về việc tiến hành cuộc tấn công.

"Theo như tôi được biết, tổng thống đã nói rõ: bật đèn xanh," ông Miller viết cho nhóm các cố vấn cấp cao, trong đó có Phó Tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Mùa thu năm ngoái, ông Miller được cho là đã được giao nhiệm vụ giám sát các hoạt động quân sự ở vùng biển Caribe để tìm kiếm và tiêu diệt các tàu thuyền bị nghi ngờ tham gia buôn bán ma túy – một chiến dịch sau đó đã mở rộng thành nỗ lực thành công nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào đầu tháng Một.

Khi ông Trump, tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của mình, tuyên bố về chiến dịch quân sự bắt giữ ông Maduro đã thành công, ông Miller là một trong số ít các quan chức cấp cao đứng sau tổng thống.

Vai trò của ông Miller trong chính sách đối ngoại, theo ông Lanza, là bất thường – nhưng phù hợp với hoạt động không theo chuẩn mực của Nhà Trắng.

"Stephen đủ thông minh để biết rằng Donald Trump không phải là một tổng thống truyền thống, và ông ấy có xu hướng nghe ý kiến từ những người ở gần mình," Lanza nói.

"Stephen đã làm tốt công việc ở bên cạnh tổng thống và cung cấp những ý kiến ​​đóng góp đó. Stephen sẽ không đạt được thành công tương tự dưới sự lãnh đạo của một tổng thống truyền thống hơn."

Bước chân vào chính trường tại California

Sơ thích tranh cãi và khiêu khích của ông Miller đã được hình thành từ khá sớm.

Ông học trung học ở Santa Monica, một khu vực ven biển thuộc Los Angeles, nơi ông ủng hộ giáo dục chỉ bằng tiếng Anh và các vấn đề bảo thủ khác.

Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị vào năm 1999, một năm sau khi tòa án liên bang bác bỏ lệnh cấm của California đối với các dịch vụ xã hội dành cho người nhập cư không có giấy tờ.

Đó cũng là thời điểm các vụ đụng độ người nhập cư tại biên giới Mỹ-Mexico tăng vọt lên mức chưa từng thấy cho đến khi tăng mạnh trở lại sau đại dịch Covid-19 dưới thời tổng thống Joe Biden.

Trong một bài phát biểu được ghi hình trong chiến dịch tranh cử ban đại diện học sinh trung học, ông phàn nàn về việc bị yêu cầu phải dọn rác do ông xả ra, nói rằng đó là công việc của những người lao công được trả lương.

"Tôi là ứng cử viên nổi bật duy nhất ở đây," ông nói, thể hiện khả năng thu hút sự chú ý từ sớm. "Tôi sẽ nói và làm những điều mà không ai khác tỉnh táo lại nói hay làm."

Miller theo học ngành khoa học chính trị tại Đại học Duke, nơi ông là cây bút giữ một chuyên mục có quan điểm cánh hữu trên báo sinh viên và trở thành giám đốc điều hành của Liên minh Bảo thủ Duke.

Ông thu hút được sự chú ý của dư luận cả nước khi bảo vệ ba thành viên da trắng của đội bóng vợt Đại học Duke bị cáo buộc hiếp dâm - sau này được tiết lộ là oan - bởi một phụ nữ da đen.

Sau này, ông kể với tạp chí The Atlantic, đó là khoảnh khắc đáng tự hào nhất của mình thời đại học, và đã giúp khởi đầu sự nghiệp chính trị của ông.

Ngay sau khi tốt nghiệp, ông nhận công việc thư ký báo chí cho Michele Bachmann, một nữ nghị sĩ bảo thủ thẳng thắn đến từ vùng nông thôn Minnesota.

Những 'quy luật sắt' của sức mạnh và bạo lực

Trong suốt năm đầu tiên ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Miller đã tham gia vào một số hoạt động chính trị quan trọng nhất của chính quyền. Và với tầm ảnh hưởng đó, ông có vị thế cao hơn – và rủi ro lớn hơn.

Sau vụ tấn công Venezuela, ông Miller xuất hiện trên đài CNN để bảo vệ một thế giới quan ngày càng mở rộng của chính quyền Trump, coi Mỹ là cường quốc thống trị toàn bộ bán cầu Tây – ngay cả khi điều đó có nghĩa là xung đột với các đồng minh truyền thống.

Chính vợ của ông Miller, bà Katie Miller, một người dẫn chương trình podcast có ảnh hưởng và cựu nhân viên của Trump, người đã đăng tải hình ảnh Greenland phủ cờ Mỹ, khiến tham vọng chiếm lãnh thổ Đan Mạch của Tổng thống Trump trở lại tâm điểm chú ý chỉ vài giờ sau vụ tấn công Venezuela.

Và chính ông Stephen Miller là người đứng trước ống kính, đưa ra cái nhìn lạnh lùng về quyền lực của Mỹ và mối liên hệ với tham vọng của tổng thống đối với lãnh thổ Đan Mạch.

"Đan Mạch dựa vào quyền gì để khẳng định quyền kiểm soát Greenland?" ông Miller hỏi. "Sẽ chẳng có ai sử dụng quân sự để chống lại Hoa Kỳ vì tương lai của Greenland cả."

Ông tiếp tục khẳng định rằng có những "quy luật bất biến của thế giới".

"Chúng ta sống trong một thế giới, trong thế giới thực… được cai trị bởi sức mạnh, vũ lực, và quyền lực," ông nói.

Đó là những phát ngôn gây phấn khích, được đưa ra ngay sau khi Mỹ sử dụng lực lượng quân sự được tính toán một cách chính xác đến từng chi tiết ở Venezuela.

Và, đối với một tổng thống mà vài ngày sau đó đã nói với tờ New York Times rằng giới hạn duy nhất đối với quyền lực toàn cầu của ông là "đạo đức của chính tôi" và "tư duy của chính tôi", thì những lời lẽ đó có thể đã được đón nhận nồng nhiệt.

Nhưng điều đó lại làm phật lòng một số người trong chính đảng của ông Trump.

"Hoặc là ông Stephen Miller phải biết mình đang nói về cái gì, hoặc là hãy từ chức đi," Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis của Bắc Carolina, một người thường xuyên chỉ trích ông Trump gần đây, nói với CNN.

Một cuộc chiến vì giá trị văn minh

Những bình luận của ông Miller có thể đã vấp phải sự phản đối từ các chuyên gia kỳ cựu về chính sách đối ngoại của đảng Cộng hòa như Tillis, nhưng quan điểm quốc tế của ông phù hợp với phong trào "Nước Mỹ trên hết" của Trump.

"Điều định nghĩa chính sách Nước Mỹ trên hết là điều gì đó phục vụ trực tiếp lợi ích của người dân Mỹ," ông Joshua Trevino, một chuyên gia cao cấp của Sáng kiến ​​Tây bán cầu tại Viện Chính sách Nước Mỹ trên hết, cho biết.

"Chúng ta đang đối mặt với một bối cảnh thế giới đã thay đổi và các thể chế, thông lệ và phản xạ đã được mài dũa và rất thành công trong quá khứ giờ đây không còn phù hợp nữa. Và chính quyền Trump đang cố gắng khắc phục điều đó", ông nói. "

Đối với ông Miller, và đối với Tổng thống Trump, điều đó có nghĩa là sử dụng trực tiếp sức mạnh quân sự, chính trị và kinh tế của Mỹ để thúc đẩy các ưu tiên trong nước về các vấn đề bao gồm nhập cư, tội phạm, buôn bán ma túy và thương mại.

Họ coi khu vực Mỹ Latinh là nguồn cung cấp phần lớn fentanyl và các loại ma túy nguy hiểm khác dẫn đến các ca tử vong ở Mỹ, và cáo buộc rằng "những kẻ khủng bố ma túy" đã góp phần gây ra tội phạm bạo lực ở các thành phố của Mỹ.

Họ cũng cáo buộc Canada lợi dụng sự mất cân bằng thương mại với Mỹ để củng cố nền kinh tế của chính mình.

Quan điểm toàn cầu của họ cũng còn có việc định vị nước Mỹ trên trường quốc tế như một người bảo vệ các giá trị văn hóa và chính trị nhất định - những người bảo vệ "Nền văn minh phương Tây", như ông Miller đã mô tả.

"Dòng dõi và di sản của chúng ta bắt nguồn từ Athens, từ Rome, từ Philadelphia, từ Monticello," ông Miller nói tại lễ tưởng niệm nhà hoạt động cánh hữu bị sát hại Charlie Kirk hồi tháng Chín năm ngoái.

"Tổ tiên chúng ta đã xây dựng các thành phố. Họ đã tạo ra nghệ thuật và kiến ​​trúc. Họ đã xây dựng ngành công nghiệp. Chúng ta đại diện cho những gì tốt đẹp, đức hạnh và cao quý."

Đó là một quan điểm mà chính ông Trump đã bày tỏ trong thời gian tại Nhà Trắng, khi ông phát biểu vào năm 2017 tại Ba Lan rằng "cần có can đảm để bảo vệ nền văn minh của chúng ta trước những kẻ muốn lật đổ và phá hủy".

Bằng cách đặt vấn đề dưới góc độ một cuộc khủng hoảng hiện sinh, ông Trump và ông Miller đã biện minh cho những giải pháp mà nếu không sẽ có vẻ cực đoan hoặc không cần thiết.

Khi đồng hồ điểm 12 giờ đối với ông Trump

Các chuyên gia về buôn bán ma túy có thể chỉ ra rằng việc tấn công các thuyền chở người Venezuela không giúp ích gì nhiều trong việc ngăn chặn dòng chảy fentanyl, loại ma túy chủ yếu được vận chuyển qua biên giới Mỹ từ Mexico.

Họ có thể bác bỏ những cáo buộc rằng người di cư Mỹ Latinh dễ phạm tội hoặc mắc bệnh tâm thần hơn.

Họ có thể trích dẫn các số liệu cho thấy thương mại Mỹ-Canada mang lại lợi ích cho cả hai bên. Nhưng nếu mục tiêu là bảo tồn văn hóa, thì bất kỳ bước nào nhằm bảo vệ nước Mỹ khỏi ảnh hưởng của nước ngoài trong vấn đề nhập cư hoặc thương mại đều có thể được biện minh theo quan điểm của họ.

Tuy nhiên, điều này cũng khiến ông Miller - và ông Trump - phải đối mặt với những cáo buộc phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

"Stephen Miller là một nhân vật trung tâm trong việc hoạch định chương trình nghị sự của chính quyền Trump," nhóm có quan điểm tự do Common Cause viết trong một bài đăng trên blog năm 2025.

"Từ việc tạo điều kiện cho việc sử dụng bạo lực chính phủ đối với các gia đình nhập cư đến việc cổ xúy cho luận điệu dân tộc da trắng trong bộ máy chính quyền, sự nghiệp của ông ta là một lời cảnh báo về những gì xảy ra khi định kiến giành được quyền lực trong các thể chế."

Tuy nhiên, bất chấp tất cả những tranh cãi mà ông Miller đã gây ra, mối quan hệ của ông với ông Trump là lý do tại sao vị trí của ông trong đội ngũ thân cận của tổng thống vẫn có vẻ vững chắc.

"Gửi đến các đồng nghiệp của tôi, những người tin rằng các bạn có thể thuyết phục Donald Trump rằng Stephen Miller là một nhân tố gây rủi ro đối với ông ấy, chúc các bạn may mắn," Thượng nghị sĩ Lindsey Graham của Nam Carolina nói tuần trước.

"Khi đồng hồ điểm thời khắc kết thúc kỷ nguyên Trump, sẽ chỉ có một vài người bước ra khỏi cửa cùng với Donald Trump. Stephen Miller sẽ nằm trong số đó."