'Nuôi để thịt': Kẻ bị cáo buộc cầm đầu đường dây lừa đảo bị bắt sau cuộc điều tra của BBC

Giới chức Campuchia đã bắt giữ một doanh nhân nổi tiếng từng xuất hiện trong chương trình điều tra năm 2023 của BBC Eye về các hoạt động lừa đảo trực tuyến, trong khuôn khổ một chiến dịch quy mô hơn nhằm trấn áp tội phạm mạng có tổ chức.

Kuong Li, một công dân Campuchia 50 tuổi, bị buộc tội tuyển dụng lao động bất hợp pháp để bóc lột, lừa đảo, tội phạm có tổ chức và rửa tiền, liên quan đến các cáo buộc phạm tội tại Campuchia và các nơi khác kể từ năm 2019.

Ngày 15/1, một tòa án ở Phnom Penh đã ra lệnh tạm giam ông này trong thời gian chờ các thủ tục tố tụng tiếp theo.

Kuong Li từng xuất hiện trong chương trình The Pig Butchering Romance Scam, một chương trình điều tra của BBC Eye về các cáo buộc buôn người và lừa đảo trong các đường dây ở Đông Nam Á.

Chương trình này, được phát sóng vào tháng 3/2023, một phần tập trung vào khu phức hợp Huang Le, do Kuong Li sở hữu, tại thành phố ven biển Sihanoukville.

Bộ phim tài liệu theo chân câu chuyện của 'Didi', một người đàn ông Trung Quốc.

Didi cho biết anh rời quê nhà sau khi được hứa hẹn một công việc lương cao, nhưng đã bị bán sang Campuchia và bị ép làm việc trong một khu phức hợp có tường bao kín.

Didi kể anh bị ép làm việc từ 20:00 đến 08:00 theo giờ địa phương, nhắm vào các nạn nhân ở châu Âu và Hoa Kỳ, và không được phép rời khỏi khu phức hợp.

Anh cũng đã chia sẻ với với BBC và Tổ chức Chống Lừa đảo Toàn cầu (Gaso) - một nhóm tình nguyện giúp giải cứu và hỗ trợ các nạn nhân bị buôn bán - các đoạn video được quay bí mật.

Trong một nhật ký video được ghi lại bên trong ký túc xá của mình, Didi cho biết anh được yêu cầu "hãy tiếp tục lừa đảo chừng nào còn sống", và rằng anh đã chứng kiến ​​một nạn nhân khác bị đánh đập và lôi ra khỏi văn phòng sau khi phạm lỗi.

Trong tuyệt vọng, Didi đã tìm cách trốn thoát bằng cách nhảy từ tầng ba. Sau đó, anh được đưa đến tạm trú trong một nhà tạm lánh ở Phnom Penh, trước khi trở về Trung Quốc.

Ba năm sau khi bộ phim tài liệu được phát sóng, anh hiện đang làm việc trong một nhà máy ở miền nam Trung Quốc.

Cuộc điều tra cũng ghi nhận lời kể của Mi Lijun, một người đàn ông Trung Quốc khác, cho biết anh bị bệnh nặng khi bị giam giữ tại khu phức hợp này.

Ông được phát hiện bị bỏ rơi trên đường cao tốc, sau đó được đưa đến bệnh viện.

BBC đã thu thập được đoạn phim ghi lại những giờ phút cuối cùng của ông trước khi qua đời vì suy tạng.

Bộ phim tài liệu xác định Kuong Li là chủ sở hữu khu phức hợp Huang Le, đồng thời cho biết đế chế kinh doanh của ông ta trải rộng trong các lĩnh vực bất động sản, sòng bạc, khách sạn và các công ty xây dựng.

Trước đó, ông từng được phong tước hiệu hoàng gia danh dự "Oknha" và từng xuất hiện cùng các quan chức cấp cao tại các sự kiện công khai và riêng tư.

BBC đã chuyển những cáo buộc này tới Kuong Li và cảnh sát tỉnh Sihanoukville để đề nghị có các ý kiến, nhưng không nhận được phản hồi nào trước khi bộ phim tài liệu được phát sóng.

Tuy nhiên, vào tháng 4/2023, chính quyền Campuchia đã ban hành một văn bản phản hồi chương trình, xác nhận Kuong Li là chủ sở hữu khu phức hợp Huang Le nhưng phủ nhận các cáo buộc là "vô căn cứ".

Văn bản cho biết một cuộc điều tra do Cục Chống Tội phạm Cờ bạc Thương mại tiến hành vào ngày 8/2/2023 đã "không tìm thấy dấu hiệu giam giữ cưỡng bức hoặc tra tấn", và khẳng định bộ phim tài liệu không phản ánh những gì mà nhà chức tránh mô tả là "nỗ lực tối đa" của chính quyền nhằm ngăn chặn và loại bỏ mọi hình thức buôn người.

Kuong Li cũng bác bỏ các cáo buộc trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông Campuchia.

Vào tháng 6/2023, Kuong Li được phong 'Neak Oknha', một trong những tước hiệu hoàng gia cao quý nhất của Campuchia, cao hơn tước hiệu 'Oknha' mà ông nhận được trước đó.

Trong khi Kuong Li vẫn đang bị tạm giam trước khi xét xử, chính quyền Campuchia cho biết các cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục nhằm vào các mạng lưới rộng lớn hơn liên quan đến tội phạm mạng có tổ chức.

Ban Thư ký Ủy ban Chống tội phạm mạng cho biết các tòa án Campuchia đã xử lý 37 vụ án lớn từ năm 2025 đến giữa tháng 1/2026, kết án 172 kẻ cầm đầu và đồng phạm.

Một vụ án nổi bật liên quan đến việc dẫn độ ông Chen Zhi (Trần Chí) hồi đầu năm nay.

Doanh nhân kiêm tỷ phú người Trung Quốc này bị cáo buộc là kẻ chủ mưu một mạng lưới lừa đảo trực tuyến khổng lồ, buôn bán người cho các trại lao động cưỡng bức để lừa đảo nạn nhân trên toàn cầu.

Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Phnom Penh đang phản ứng trước áp lực quốc tế ngày càng tăng để nhằm xử lý các đường dây lừa đảo và tội phạm đang hoạt động trong lãnh thổ Campuchia.

Đầu tháng này, Thủ tướng Hun Manet viết trên Facebook rằng Campuchia coi "chống tội phạm công nghệ cao" là ưu tiên hàng đầu và hướng tới "loại bỏ tất cả các vấn đề tiêu cực liên quan đến tội phạm lừa đảo trực tuyến".

Liên Hợp Quốc ước tính hàng trăm ngàn người đã bị buôn bán sang Đông Nam Á - trong đó nhiều nhiều trường hợp đến Campuchia - với lời hứa hẹn về việc nhẹ lương cao để rồi bị ép buộc thực hiện các phi vụ lừa đảo trực tuyến trong điều kiện khắc nghiệt bên trong các khu phức hợp khép kín.

Trên khắp khu vực, các chính phủ đã đồng loạt tiến hành chiến dịch trấn áp hoạt động lừa đảo trực tuyến và các mạng lưới tài chính hỗ trợ.

Tại Thái Lan, các nhà chức trách đã tăng cường điều tra hoạt động rửa tiền liên quan đến các trung tâm lừa đảo, tịch thu tài sản và bắt giữ các nghi phạm bị cáo buộc chuyển tiền bất hợp pháp thông qua các ngân hàng, nền tảng tiền điện tử và các công ty ma.

Trong khi đó, tại Myanmar, các nhà chức trách đã tiến hành các cuộc đột kích vào một số trung tâm lừa đảo nổi tiếng, bắt giữ hàng ngàn người và triệt phá các cơ sở bị cáo buộc điều hành các kế hoạch lừa đảo trực tuyến quy mô lớn.

Nhiều cơ sở trong số này liên quan đến các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia hoạt động tại nhiều nước trong khu vực.