Điều giúp ông Nguyễn Thanh Nghị sáng cửa vào Bộ Chính trị

Khi Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị rời Hà Nội về giữ chức phó bí thư Thành ủy TP HCM vào tháng 1/2025, công chúng đã đồn đoán rằng ông sẽ thay thế Bí thư Nguyễn Văn Nên trong nhiệm kỳ tới.

Nhưng đến tháng 11 năm đó, ông lại được điều trở lại Hà Nội, và người thay thế ông Nguyễn Văn Nên ở vị trí bí thư Thành ủy TP HCM là trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang.

Người thay thế ông Quang ở ban Đảng chính là ông Nguyễn Thanh Nghị, con trai cả của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trở thành trưởng ban trẻ nhất trong số các lãnh đạo ban Đảng.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trước đây là Ban Kinh tế Trung ương, có nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư trong việc định hướng xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế; hoạch định đường lối, chủ trương, biện pháp lớn, quan trọng về kinh tế - xã hội.

Ở vị trí này, ông Nghị bước vào Đại hội 14 với tư cách là lãnh đạo cấp cao.

Vì sao một nhân vật trẻ tuổi lại có những bước thăng tiến nhanh chóng, nắm giữ các chức vụ trọng yếu như vậy?

Ba lần ra Ba Đình

Lần ra Hà Nội vào tháng 8/2025 là lần thứ ba của ông Nguyễn Thanh Nghị.

Ông Nghị, với tuổi đời còn khá trẻ, lại giữ chức vụ cao, cộng thêm sự hậu thuẫn chính trị lớn, được đánh giá là có con đường thăng tiến rộng mở.

Trưởng ban Đảng thuộc nhóm "lãnh đạo cấp cao" trong hệ thống chính trị Việt Nam, chỉ xếp sau nhóm "lãnh đạo chủ chốt", theo Quy định 368 của Bộ Chính trị được ban hành hồi tháng 9/2025.

Những lãnh đạo Ban Kinh tế Trung ương, tiền thân của cơ quan ông Nghị, như ông Trần Tuấn Anh và ông Nguyễn Văn Bình, đều có suất trong Bộ Chính trị.

Bước ngoặt sự nghiệp của ông Nghị bắt đầu từ năm 2011, khi ông Nguyễn Tấn Dũng đang giữ chức vụ thủ tướng.

Tại Đại hội 11, dù không phải đại biểu tham dự, ông Nguyễn Thanh Nghị gây chú ý khi trở thành một trong hai gương mặt trẻ nhất trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở vị trí ủy viên dự khuyết.

Tháng 11 cùng năm, ông rời ghế phó hiệu trưởng Đại học Kiến trúc TP HCM để chính thức bước vào chính trường với vị trí thứ trưởng Bộ Xây dựng.

Lần ra Hà Nội đầu tiên đó, ông Nghị ở Bộ Xây dựng được hơn hai năm rồi lại được luân chuyển về Kiên Giang, vùng đất người cha Nguyễn Tấn Dũng đã gầy dựng sự nghiệp chính trị ban đầu.

Ở đó, ông Nghị giữ chức phó bí thư, rồi bí thư Tỉnh ủy vào năm 2015, tạo tiền đề vững chắc để trở thành ủy viên Trung ương chính thức tại Đại hội 13.

Ông trở thành bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang, rồi sau đó tái xuất Ba Đình lần thứ hai, giữ chức thứ trưởng, trước khi trở thành bộ trưởng Bộ Xây dựng vào tháng 4/2021.

Tháng 1/2025, trong bối cảnh tinh gọn và Bộ Xây dựng sáp nhập với Bộ Giao thông vận tải, ông Nghị được điều động làm phó bí thư thường trực Thành ủy TP HCM.

Cuộc tái xuất Ba Đình lần thứ ba vào tháng 8/2025 đã đưa ông lên hàng ngũ lãnh đạo cấp cao khi trở thành trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Những hành trình đó đã giúp ông tích lũy vốn và hồ sơ chính trị dồi dào để thuyết phục các đại biểu tại Đại hội 14 bầu ông vào ban lãnh đạo mới.

Con đường đi lên của ông Nghị dường như không gặp trục trặc gì đáng kể dù hồi giữa năm 2020, ông và hơn 10 quan chức khác của tỉnh Kiên Giang đã phải "kiểm điểm rút kinh nghiệm" liên quan tới sai phạm đất đai gây thất thoát hơn 2.300 tỷ đồng trong giai đoạn 2011-2017.

Công chúng cũng dường như nhớ đến ông thời còn làm bí thư tỉnh ủy Kiên Giang khi vào tháng 4/2019, ông xuất hiện trong bức ảnh cùng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong chuyến công cán của vị lãnh đạo Đảng đến địa phương này.

Sự kiện này bỗng đột ngột thu hút sự chú ý từ công luận vì sau chuyến thăm đó, ông Trọng dường như không xuất hiện trước công chúng vì lý do sức khỏe.

Trước những tin đồn râm ran, ngày 25/4/2019, Bộ Ngoại giao chính thức xác nhận ông Trọng "không khỏe". Tròn một tháng vắng bóng, ông Trọng xuất hiện trở lại trong một cuộc họp ở Hà Nội vào ngày 15/5/2019.

Bóng dáng ông Nguyễn Tấn Dũng

Sự đi lên như diều gặp gió của ông Nguyễn Thanh Nghị được thấy rõ rệt khi ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư, kế nhiệm ông Nguyễn Phú Trọng qua đời.

Thời gian đó cũng chứng kiến cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tái xuất trước ống kính truyền thông thường xuyên hơn sau gần một thập kỷ lui về hậu trường "làm người tử tế".

Giới quan sát chính trị Việt Nam nhận định ông Dũng chính là đối thủ chính của ông Trọng cho chức tổng bí thư hồi Đại hội 12 vào năm 2016.

Khi ông Trọng mất, ông Dũng được nhìn thấy trong đám tang và rồi lần nữa trở lại ánh đèn sân khấu vào ngày 20/1/2025 với tấm Huân chương Sao Vàng.

Tấm "huân chương cao quý nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam" này cũng đã được ông Tô Lâm trao cho ông Nguyễn Phú Trọng vào ngày 18/7, một ngày trước khi ông Trọng mất.

Sau đó, ông Dũng được nhìn thấy xuất hiện tại hàng loạt các sự kiện lớn nhỏ như Đại hội Đảng bộ Phường Xuân Hòa tại TP HCM nơi ông cư ngụ, Đại hội Đảng bộ Quân đội vào ngày 30/9 hay Đại hội Đảng bộ Công an ngày 4/10.

Ông cũng tham dự lễ trồng cây cùng với ông Tô Lâm, Đại tướng Lương Tam Quang và Đại tướng Lê Hồng Anh trong lễ khánh thành trụ sở Bộ Công an vào trung tuần tháng 8/2025.

Ông Dũng cũng xuất hiện bên ông Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao khác trong buổi khánh thành Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia do Tập đoàn Vingroup đầu tư vào ngày 19/8.

Màn tái xuất này làm làm dấy lên nhiều đồn đoán về một thế lực đứng sau hậu thuẫn cho ông Nguyễn Thanh Nghị.

Giáo sư Zachary Abuza từ Đại học National War College (Mỹ) cho rằng ông Tô Lâm hiện đang tận dụng vốn chính trị từ cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng - người có rất nhiều nguồn lực chính trị, đặc biệt là ở miền Nam.

Vào tháng 7/2025, ông Abuza đã nhận định với BBC News Tiếng Việt như sau:

"Ông Tô Lâm đang rất cẩn trọng trong việc xây dựng liên minh với khối miền Nam. Ông ấy cần ông Nguyễn Tấn Dũng để đảm bảo sự hậu thuẫn từ miền Nam cho các cải cách chính trị, việc tái cơ cấu bộ máy chính phủ và các kế hoạch kinh tế của ông."

Mối quan hệ mật thiết giữa ông Tô Lâm và ông Nguyễn Tấn Dũng được đánh giá là điều kiện thuận lợi cho ông Nguyễn Thanh Nghị thăng tiến.