Sự gián đoạn toàn cầu bao trùm Diễn đàn Kinh tế Davos

Ngoài tuyết và nhiệt độ thấp, Greenland không có nhiều điểm chung với dãy núi Alps của Thụy Sĩ. Nhưng cuộc chiến về tương lai của hòn đảo này đang bao trùm lên cuộc họp của các nhà lãnh đạo và doanh nghiệp thế giới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Davos tuần này.

Chắc hẳn Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tính toán thời điểm đưa ra lời đe dọa bất thường này là để nhắm thẳng vào cuộc họp này.

Ông Trump rất thích Davos. Và điều đó thật kỳ lạ nếu xét đến quan điểm của những người ủng hộ ông.

Năm ngoái, ông đã xuất hiện trên truyền hình trực tuyến tại WEF từ Nhà Trắng, trước khán đài gồm phần lớn các giám đốc điều hành châu Âu đang hoang mang, chỉ hai ngày sau lễ nhậm chức.

Có những cử chỉ lúng túng khi ông đề cập đến tham vọng lãnh thổ của mình đối với Canada và Greenland, và đưa ra một "lời đề nghị không thể từ chối" cho các bên xuất khẩu hàng hóa vào nước ông.

Xây dựng nhà máy ở Mỹ hoặc trả thuế quan sẽ thu về hàng ngàn tỷ đô la. "Đó là quyền của các vị".

Tuy nhiên, ông đã làm điều đó với một nụ cười, xin lỗi vì đã không đến và hứa sẽ có mặt năm nay.

Và vào hôm 21/1, ông sẽ có mặt ở đó để thúc đẩy thông điệp của Mỹ trong thời điểm phần còn lại của thế giới, đặc biệt là châu Âu, đang hoang mang.

Ông Trump dự kiến ​​sẽ phát biểu tại sự kiện Davos lớn nhất từ ​​trước đến nay, với sự thúc đẩy từ sự hiện diện và các chính sách của ông, vốn đã gây ra điều mà một trong những phiên thảo luận quan trọng của WEF có thể gọi bằng một tiêu đề ngắn gọn như "Sự gián đoạn toàn cầu vĩ đại".

Ông Trump chắc chắn là người gây ra sự gián đoạn hàng đầu hiện nay. Và ông sẽ bị các nhà lãnh đạo thế giới khác cũng như các ông chủ doanh nghiệp chất vấn về nỗ lực ép buộc châu Âu về mặt kinh tế phải bán Greenland.

Diễn đàn sẽ vừa là trung tâm của thế giới trong tuần này - vừa là một điều hoàn toàn kỳ lạ.

"Tinh thần đối thoại" là chủ đề chính thức, và mặc dù chắc chắn có những cơ hội tại một sự kiện như thế này để có những cuộc trò chuyện không thể có ở nơi khác, nhưng cách tiếp cận của chính quyền Mỹ dường như đi ngược lại với lời kêu gọi hợp tác toàn cầu, vốn là bản chất của sự kiện.

Xét cho cùng, Davos không phải là một thương hiệu lớn trên hành tinh của phong trào "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA).

Hội nghị ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ thường xuyên trở thành mục tiêu của những lời chỉ trích, chẳng hạn như từ Thống đốc Florida Ron DeSantis, người từng tuyên bố rằng tiểu bang của ông là nơi "chương trình nghị sự của Davos đã chết ngay tại cửa” và hứa sẽ chống lại "các ngân hàng tỉnh thức (woke)" và "thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm".

Năm nay, có những ý kiến ​​cho rằng Nhà Trắng đã yêu cầu diễn đàn giảm nhẹ các chương trình nghị sự xanh, phát triển toàn cầu và "tỉnh thức", thay vào đó tập trung vào các vấn đề kinh doanh thực tế.

Trong khi đó, các công ty lớn nhất của Mỹ đã bị ép buộc phải xây một "Ngôi nhà Hoa Kỳ" trong một nhà thờ để các đại biểu tổ chức ăn mừng World Cup và 250 năm ngày độc lập của Mỹ.

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua các tranh chấp về biên giới và chủ quyền, từ Greenland, Caracas cho đến Donbas, cùng với sự có mặt của đông đảo các nguyên thủ, người ta hoàn toàn có thể hình dung về những cuộc gặp thượng đỉnh quan trọng diễn ra bên lề.

Những cuộc gặp này có thể mang tầm vóc giống như Hội nghị Yalta năm 1945, nơi lãnh đạo các cường quốc Mỹ, Anh và Nga từng ngồi lại để bàn kế hoạch quyết định cục diện Thế chiến II.

Hầu hết các nhà lãnh đạo G7 sẽ đến, cùng với Tổng thống Ukraine Zelensky, cũng như 65 nguyên thủ quốc gia và chính phủ khác, 850 ông chủ doanh nghiệp hàng đầu thế giới và hàng chục người tiên phong trong lĩnh vực công nghệ.

Bản thân ông Trump sẽ đến dãy núi Alps của Thụy Sĩ cùng với năm thành viên nội các, một đoàn tùy tùng khổng lồ gồm các quan chức chính quyền và giới tinh hoa kinh doanh Mỹ, từ Jensen Huang của Nvidia đến Satya Nadella của Microsoft.

Nhưng đây không phải là lãnh địa quen thuộc đối với tổng thống Mỹ. Những lời ám chỉ của ông về việc giành được hoặc thậm chí xâm lược Greenland sẽ không được lòng công chúng châu Âu.

Thay vào đó, Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ đại diện cho tầm nhìn về Bắc Mỹ mà châu Âu mong muốn hiện thực hóa. Ông Carney đã vượt qua phần lớn một năm hỗn loạn thương mại với Mỹ bằng một nền kinh tế đang phát triển, thay thế Mỹ bằng các đối tác thương mại khác và gần đây được bắt gặp tuyên bố về một trật tự thế giới mới bảo vệ chủ nghĩa đa phương với ông Tập Cận Bình ở Trung Quốc.

Chính người Trung Quốc sẽ hiện diện ở cấp bộ trưởng tài chính, tự giới thiệu đất nước mình - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và hiện là nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất - như những "ông lớn" toàn cầu. Đây là nơi mà mỗi năm họ dường như đều nhìn đồng hồ và chờ đợi sự trỗi dậy chậm rãi về kinh tế, công nghệ và địa chính trị của mình.

Xét cho cùng, chúng ta đừng quên những bài học từ Davos năm ngoái, nơi mà sự tự mãn của Mỹ đã hoàn toàn bị lu mờ với tin tức về một chatbot AI kỳ lạ của Trung Quốc có tên DeepSeek.

Mười năm trước, chính tại Davos, tôi lần đầu tiên được nghe về máy tính lượng tử.

Sau đó, năm ngoái, tại một phiên thảo luận về pin ô tô, tôi đã tin chắc rằng các nhà sản xuất ô tô của Mỹ và châu Âu không có cơ hội bắt kịp công nghệ của Trung Quốc trong thập kỷ này.

Nhiều người chỉ trích Davos. Nhưng sự kiện vẫn sẽ đáng để theo dõi: những xu hướng của tương lai thường lộ diện ở những nơi hào nhoáng và nổi bật nhất.