Cuba xác nhận đàm phán với Mỹ giữa khủng hoảng phong tỏa dầu mỏ

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết chính phủ nước này đang tiến hành các cuộc đàm phán với chính quyền Donald Trump nhằm tìm kiếm giải pháp cho những bất đồng giữa hai nước, trong bối cảnh quốc gia vùng Caribe này tiếp tục chịu ảnh hưởng từ lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.

Ông Díaz-Canel cho biết suốt ba tháng qua Cuba đã không nhận được bất kỳ nguồn nhiên liệu nào.

Các cuộc đàm phán giữa hai nước hiện mới chỉ ở giai đoạn đầu, theo thông báo được phát sóng toàn quốc vào hôm 13/3 của Chủ tịch Miguel Díaz-Canel, người chỉ đạo đoàn đàm phán của Cuba.

Hôm 9/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Cuba đang gặp "rắc rối lớn" và cảnh báo về khả năng "tiếp quản một cách thân thiện" đảo quốc này.

Cuba hiện đang trải qua nhiều đợt mất điện, khi đất nước thiếu nhiên liệu để vận hành hệ thống điện – tình trạng càng trầm trọng hơn do áp lực từ Mỹ.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã thể hiện rõ mong muốn thay đổi ban lãnh đạo của Cuba. Ông cũng đe dọa áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba.

"Như Tổng thống Trump đã tuyên bố, chúng tôi đang đàm phán với Cuba. Các nhà lãnh đạo của họ nên đạt được một thỏa thuận, điều mà ông Trump tin rằng 'sẽ rất dễ dàng đạt được'", Nhà Trắng nói với BBC hôm 13/3.

Havana phụ thuộc rất lớn vào nhiên liệu nhập khẩu để sản xuất điện, trong khi Mỹ đã thu giữ một số lô dầu đang trên đường tới Cuba.

Trước đây, Venezuela được cho là cung cấp khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày cho Cuba, đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu dầu của đảo quốc.

Tuy nhiên, việc Mỹ tiến hành chiến dịch tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro vào đầu tháng 1/2026 đã làm gián đoạn nguồn cung này.

Trong bài phát biểu toàn quốc, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết việc trong ba tháng qua không nhập khẩu được bất kỳ nguồn nguyên liệu nào đã khiến dự trữ dầu diesel và dầu nhiên liệu của nước này dần cạn kiệt. Vì vậy, hệ thống điện quốc gia ngày càng trở nên "không ổn định", ông nói.

Nhằm giảm bớt tác động, Cuba đã tăng sản lượng dầu thô và khí đốt trong nước, đồng thời mở rộng sản xuất điện mặt trời.

Quan hệ giữa Mỹ và Cuba đã trở nên căng thẳng kể từ khi lãnh đạo cộng sản Fidel Castro lật đổ chính phủ được Mỹ hậu thuẫn vào năm 1959.

Các lệnh trừng phạt và cấm vận thương mại của Mỹ đối với Cuba đã được áp đặt từ đầu những năm 1960.

Đảo quốc này chỉ cách bang Florida của Mỹ khoảng 145km về phía nam. Do khoảng cách gần, nhiều người Cuba không ủng hộ chính quyền Havana đã di cư sang Mỹ. Đây cũng là một trong những lý do khiến thành phố Miami có cộng đồng người Mỹ gốc Cuba rất lớn.

Liên quan đến các cuộc đàm phán hiện tại, Tổng thống Donald Trump cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - người là con của những người Cuba nhập cư - đang tham gia vào quá trình này.

Ông Rubio hồi tháng Hai đã phát biểu rằng Cuba cần phải thay đổi.

"Cuba cần phải thay đổi mạnh mẽ, vì đó là cơ hội duy nhất để cải thiện đời sống cho người dân," ông nói với các phóng viên vào ngày 25/2.

Ngoài ra, chính phủ Cuba cho biết nước này sẽ thả 51 tù nhân trong những ngày tới như một cử chỉ "thiện chí" sau các cuộc trao đổi với Vatican.

Động thái này diễn ra vài tuần sau khi Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez gặp Giáo hoàng Leo tại Vatican.

Cuba không cho biết liệu những người sắp được thả có bao gồm tù nhân chính trị hay không, nhưng cho biết tất cả họ đều "đã chấp hành phần lớn thời gian bản án và có thái độ cải tạo tốt trong thời gian ở tù."

Làm rõ về kế hoạch thả tù nhân sắp tới, Bộ Ngoại giao Cuba cho biết từ năm 2010, Havana đã ân xá cho 9.905 tù nhân.

Cơ quan này cũng cho biết thêm rằng trong ba năm qua, khoảng 10.000 người bị giam giữ khác đã được thả "thông qua nhiều hình thức giảm án khác nhau."

Chính phủ Cuba khẳng định quyết định này là "chủ quyền" của Cuba và phù hợp với thời điểm tuần Thánh trong lịch Kitô giáo.