Ông Trump: Cuba phải đạt thỏa thuận trước khi quá muộn

Tổng thống Donald Trump thúc giục Cuba "đạt được thỏa thuận" hoặc đối mặt với hậu quả, cảnh báo rằng dòng dầu mỏ và tiền từ Venezuela sẽ bị chặn đứng.

Tổng thống Mỹ đã chuyển sự chú ý sang Cuba sau khi quân đội nước ông đã bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trong cuộc đột kích vào thủ đô Caracas ngày 3/1.

Venezuela, một đồng minh lâu năm của Cuba, được cho là xuất khẩu khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày sang Cuba.

Ngoại trưởng Cuba đáp trả bằng cách nói rằng quốc gia của ông vẫn giữ quyền nhập khẩu nhiên liệu "mà không bị can thiệp", trong khi chủ tịch nước này khẳng định: "Không ai có thể ra lệnh cho chúng tôi làm gì."

Chiến thuật tịch thu các tàu chở dầu bị trừng phạt của chính quyền Trump đã bắt đầu làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu và điện ở Cuba.

Hôm 9/1, họ đã tịch thu tàu chở dầu thứ năm mà họ cho là đang chở dầu bị trừng phạt từ Venezuela.

"Cuba đã sống, trong nhiều năm, nhờ một lượng lớn DẦU và TIỀN từ Venezuela. Đổi lại, Cuba đã cung cấp 'Dịch vụ An ninh' cho hai nhà độc tài Venezuela gần đây nhất, NHƯNG KHÔNG CÒN NỮA!" ông Trump đăng trên Truth Social hôm 11/1.

"SẼ KHÔNG CÒN DẦU HAY TIỀN NÀO ĐẾN CUBA NỮA - TUYỆT ĐỐI KHÔNG! Tôi kịch liệt đề nghị họ đạt được một thỏa thuận, TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN."

Ông Trump không nêu rõ các điều khoản của thỏa thuận hoặc hậu quả mà Cuba có thể phải đối mặt.

Nhưng Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cho hay quốc đảo Caribe này có "quyền tuyệt đối nhập khẩu nhiên liệu" từ bất kỳ nhà xuất khẩu nào sẵn sàng "mà không bị can thiệp hoặc lệ thuộc vào các biện pháp cưỡng chế đơn phương của Mỹ".

Ông nói thêm rằng, không giống như Mỹ, Cuba không phải là đối tượng dễ bị "tống tiền hay cưỡng chế quân sự đối với các quốc gia khác".

Tổng thống Trump cũng đề cập đến cuộc đột kích bắt giữ Maduro và vợ ông, Cilia Flores, những người hiện phải đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy và các tội danh khác ở Mỹ.

Cuba từ nhiều năm nay đã cung cấp lực lượng bảo vệ cá nhân cho ông Maduro. Chính phủ Cuba cho biết 32 công dân nước này đã thiệt mạng trong chiến dịch của Mỹ tại thủ đô Caracas của Venezuela.

Ông Trump nói: "Hầu hết những người Cuba đó đã CHẾT trong cuộc tấn công của Mỹ tuần trước và Venezuela giờ không cần bảo vệ khỏi những tên côn đồ và những kẻ tống tiền đã bắt giữ họ làm con tin trong nhiều năm qua nữa.

"Venezuela giờ đây có Hoa Kỳ, lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới (vượt xa mọi bên!), để bảo vệ họ, và chúng tôi sẽ bảo vệ họ."

Ông Rodriguez nói rằng Cuba "chưa bao giờ nhận được bất kỳ khoản bồi thường bằng tiền hoặc vật chất nào cho các dịch vụ an ninh mà họ đã cung cấp cho bất kỳ quốc gia nào".

Mặc dù chính quyền Trump chưa đưa ra kế hoạch rõ ràng nào đối với Cuba, nhưng tổng thống Mỹ trước đây đã nói rằng can thiệp quân sự là không cần thiết vì đất nước này "sắp sụp đổ".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuần trước đã ám chỉ rằng các nhà lãnh đạo Cuba nên thấy sợ, nói rằng ông sẽ "lo ngại" nếu ông ở trong chính phủ Cuba và rằng "họ đang gặp rất nhiều rắc rối".

Hôm 11/1, ông Trump cũng đăng lại trên mạng xã hội một thông điệp cho rằng ông Rubio - một cựu thượng nghị sĩ Florida gốc Cuba và là con trai của những người Cuba lưu vong - có thể trở thành tổng thống Cuba.

Ông Trump đã chia sẻ bài đăng đó với bình luận: "Nghe hay đấy!"

Ông Trump ngày càng định hình chính sách của Mỹ thông qua lăng kính của "Học thuyết Monroe" năm 1823 được hồi sinh, hứa hẹn sự thống trị của Mỹ ở bán cầu Tây - và đổi tên thành "Học thuyết Donroe".

Những tháng gần đây, chính sách đối ngoại của Mỹ ngày càng tập trung vào khu vực Mỹ Latinh và các nhà lãnh đạo cánh tả mà ông có những khác biệt về tư tưởng, với các hành động của Mỹ được biện minh là nhằm chống lại nạn buôn bán ma túy.

Sau cuộc đột kích chưa từng có tiền lệ vào Caracas, ông Trump nói rằng một chiến dịch quân sự nhắm vào Colombia "nghe có vẻ hay" và đã nhiều lần cảnh báo Tổng thống Gustavo Petro "hãy cẩn thận".

Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông Petro - nhà lãnh đạo cánh tả đầu tiên của Colombia - vào tháng 10/2025, nói rằng ông đã cho phép các băng đảng ma túy "phát triển mạnh".

Ông Trump cũng nói rằng ma túy đang "đổ xô" qua Mexico vào Mỹ, và nói thêm "chúng tôi sẽ phải làm gì đó".

Tổng thống Mỹ đã đề nghị gửi quân đội Mỹ đến Mexico để chống lại các băng đảng ma túy, nhưng Tổng thống Claudia Sheinbaum đã công khai bác bỏ bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ trên lãnh thổ Mexico.

Mỹ và Cuba có mối quan hệ căng thẳng kể từ khi nhà lãnh đạo cộng sản Fidel Castro lật đổ chính phủ được Mỹ hậu thuẫn năm 1959.

Mặc dù đã có những bước tiến nhằm cải thiện quan hệ ngoại giao, đặc biệt là dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, chính quyền Trump đã đảo ngược nhiều động thái này.

Ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã khôi phục lại việc xếp Cuba vào danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố, điều mà cựu Tổng thống Joe Biden đã bãi bỏ chỉ vài ngày trước đó.

Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel phát biểu hôm 11/1: "Những kẻ biến mọi thứ thành chuyện kinh doanh, kể cả mạng sống con người, không có tư cách đạo đức để chỉ trích Cuba về bất cứ điều gì, hoàn toàn bất cứ điều gì.

"Những kẻ ngày nay đang cuồng loạn chống lại quốc gia chúng tôi làm vậy là do tức giận trước quyết định chủ quyền của người dân ở đây trong việc lựa chọn mô hình chính trị của họ."