Трампга навбатдаги ҳужум – сиёсий зўравонлик Америкада одатий ҳолга айланмоқдами?

Америкада ўн йилларга чўзилган сиёсий зўравонликсиз даврдан сўнг ўтган икки ой ичида президентликка номзод шахс икки бор ҳужумга учради.

Июль ойида республикачилар номзоди Доналд Трамп сайловолди кампанияси ўтказаётган чоғда снайпер ҳужумига учраб, бошидан ўқ ейишига сал қолган эди.

Орадан икки ой ўтиб - 15 сентябрь куни гольф ўйнаётган АҚШ собиқ президенти яна бир бор ҳужумга учраган.

Федерал қидирув бюроси (ФҚБ) Трампга эҳтимолий суиқасд ўлароқ тахмин қилаётган ушбу ҳужум ортидан Америкада аввалдан мавжуд қурол билан зўравонлик янги - сиёсий даражага кўтарилгандек кўринмоқда, ёзади Би-би-си мухбири Энтони Зуркер.

Эҳтимолий суиқасд

Ҳолат 15 сентябрь куни Трампнинг Флоридадаги гольф клубида юз берган.

Собиқ президент гольф ўйнаётган чоғда атрофни кузатаётган махфий хизмат агентларидан бири буталар орасидан чиқиб турган қурол учини пайқаб қолган ва шу заҳоти ўқ узган.

Маҳаллий шерифнинг хабар беришича, агентлар гумондор томон бир неча сидирға ўқ ёғдирган ва, оқибатда, кейинроқ қўлга олинган эркак қуролни ташлаб, воқеа жойидан қочиб кетган.

Махфий хизмат агентлари у пайқалган жойда оптик нишонга олиш мосламаси ўрнатилган АК-47 автомати, иккита рюкзак ва GoPro видеокамерасини топгани хабар қилинган.

Маълум қилинишича, қуролли гумондор беркинган жой Трамп гольф ўйнаётган ердан бир неча юз қадам нарида бўлган.

Ниссан русумли машинада гольф клуб ҳудудидан қочишга муваффақ бўлган гумондор роппа-роса 61 чақирим нарида қўлга олинган.

АҚШ матбуоти ўзининг ҳуқуқ-тартибот органларидаги манбаларига таяниб, гумондорнинг исми Раян Уэсли Раут эканини ёзган.

Ҳужум оқибатида Трампга зарар етмаган.

Кейинроқ АҚШ президентлигига номзоднинг ўзи ҳам бу ҳақда баёнот берган: "Менга яқин жойда отишма рўй берди, аммо миш-мишлар назоратдан чиқиб кетмасидан аввал шу нарсани эшитишингизни истадим: МEН ХАВФСИЗЛИКДАМАН ВА СОҒМАН".

Украинанинг дўсти?

Расмийлар қўлга олинган гумондор исмини ҳали расман очиқламаган.

Би-би-си эса АҚШ матбуоти эълон қилган номни ижтимоий тармоқдаги профиллар билан солиштириб кўрди.

Ўрганишлардан Раян Раут хорижликларни Украинага бориб, Россияга қарши жанг қилишга чақириб келгани маълум бўлди.

У тармоқда Фаластин ва Тайван тарафдори бўлгани ва Хитойга қарши "биологик уруш" ва COVID-19'га оид бир қатор айблов даъволарини илгари сургани кўзга ташланди.

Ижтимоий тармоқда қолдирган постларидан англашилса, у Украина тарафида жанг қилиш йўлида одам ёллаш билан шуғулланган бўлиши мумкинлиги ҳам кўринади.

"Аскарлар, илтимос, менга қўнғироқ қилманг. Биз Украина Афғонистондан келган аскарларни қабул қилиши йўлида ҳаракат қиляпмиз ва яқин ойлар ичида жавоблар олишдан умид қиламиз… илтимос, сабрли бўлинг", дея ёзган у июль ойида Facebook'да қолдирган постида.

Америкадан олинган илк хабарларда Раут 2002-2010 йиллар давомида бир қанча ҳуқуқбузарликларда айблангани айтилади.

Улар орасида яширин қурол олиб юриш, полиция офицери томонидан ҳибс этилишга қаршилик кўрсатиш, ўғирланган мол-мулкка эгалик қилиш ва автотранспорт воситасида уриб қочиб кетиш ҳолатлари мавжуд.

"АҚШда зўравонликка ўрин йўқ" (?)

Флоридадаги воқеадан кўп ўтмай, Трампнинг яқинлашиб келаётган сайловдаги рақиби, амалдаги вице-президент Камала Ҳаррис X тармоғида шундай твит қолдирган:

"Менга собиқ президент Трамп ва унинг Флоридадаги мулки яқинида отишма юз бергани ҳақида хабар беришди. У хавфсизликда эканидан хурсандман. Америкада зўравонликка ўрин йўқ".

Кейинроқ Оқ Уй Ҳарриснинг янада кенгайтирилган баёнотини эълон қилган.

"Собиқ президент Трампга нисбатан бугунги эҳтимолий суиқасддан чуқур ташвишдаман. Далилларни тўплаётган вақтимизда бир нарсани очиқ билдирмоқчиман: мен сиёсий зўравонликни қоралайман. Бу ҳолат янги зўравонлик ҳаракатларига олиб келмаслигини таъминлаш учун биз ҳар нарса қилишимиз шарт".

Трамп соғ эканидан хурсандлигини билдирган президент Жо Байден ҳам АҚШда сиёсий зўравонликка ўрин йўқ эканини яна бир бор таъкидлаган.

Аммо Би-би-сининг Шимолий Америкадаги мухбири Энтони Зуркер америкаликлар охирги йилларда ўқотар қуроллар билан содир этилган зўравонликлар тўлқинига учраганини эслаб, эндиликда бу зўравонлик ўзининг янги чўққиси - сиёсий даражага етаётганини айтади.

"Ўқотар қуроллар билан боғлиқ миллий эпидемиядан сўнг бундай ҳужумлар қочиб бўлмас янги одатий ҳолга айланмоқда. Лекин барибир бундай ҳолатларни кўриш одамни даҳшатга солади", ёзади Зуркер.

Ҳужум сайловолди кампаниясига қандай таъсир қилиши мумкин?

АҚШ собиқ президенти 15 сентябрь кунги воқеадан ортидан эълон қилган илк баёнотида уни ҳеч нарса тўхтата олмаслиги ёки таслим қилолмаслигини таъкидлаган.

Июль ойида ҳужумга учраганда ҳам республикачилар номзоди бўлмиш Доналд Трамп ўхшаш сўзларни ишлатган эди.

Умуман олганда, Трамп ўз сайловолди кампаниясида америкаликлар манфаати йўлида ҳаракат қилаётгани учун таъқиб ва ҳужумларга учраётганини такрорлашни хуш кўради.

Бироқ Энтони Зуркер якшанба кунги воқеанинг Трамп олиб бораётган тарғибот кампаниясига июль ойида юз берган суиқасд каби таъсири бўлмаслиги мумкинлигини тахмин қилади.

"Июлдаги ҳужум оммавий йиғин вақтида, телекамералар кўз ўнгида содир бўлган, қонга беланган собиқ президентни ҳамма кўрган эди. Гольф майдончасида юз берган ҳужумда эса Трамп зудликда хавфли ҳудуддан олиб кетилди, жамоатчиликка таъсир қилиши мумкин бўлган таъсирли тасвирлар эълон қилинмади", ёзади Би-би-си мухбири.

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002