Доналд Трамп: "Мен ўлишим керак эди"
Сурат манбаси, Reuters
Доналд Трамп ўзини "ўлиши керак" бўлганини айтиб, суиқасд ҳаракатини "сюрреал тажриба" деб атади. У, шунингдек, энди нималарга эътибор қаратишини маълум қилди.
"Бу ерда бўлмаслигим лозим эди, мен ўлган бўлишим керак эди", деди Милуокидаги Республикачилар миллий қурултойига кетаётган Трамп New York Post нашрига.
Трамп ўнг қулоғини ёпган оқ бинт ўраб олганди, бироқ унинг ёрдамчилари суратга олишга рухсат бермаган, деб ёзади нашр.
"Касалхонадаги шифокор умрида бу каби нарсани кўрмаганини айтди ва буни мўъжиза деди", дея қўшимча қилган Трамп.
Энг сўнгги хабарлар:
Собиқ президент Доналд Трамп ўзига уюштирилган суиқасд ҳаракатидан сўнг матбуот диққат марказига тушди.
- Қулоғидан енгил жароҳат олган Трамп 3 соатча касалхонада бўлгач, у ерни тарк этган. Унинг шу ҳафтага мўлжалланган йирик чиқиши қолдирилмаган. Трамп газетага нимани ҳис қилганини гапириб берган ва бу ҳафта мўлжалланган нутқида нималарни гапиришни режа қилганини айтган.
- Собиқ президент Висконсин штатидаги Милуоки шаҳрига Республикачилар миллий қурултойида иштирок этиш учун етиб келган. Қурултой режаганидек ўз тартибида бўлади. Бу ерда у партиянинг номзоди сифатида расмий равишда тақдим қилинади.
- Washington Examiner нашри билан интервюда у бошқача нутқ билан чиқиш қилишини, унга рақиби Жо Байденга ҳужум қилишга эътибор қаратидан кўра, "мамлакатни бирлаштириш" имконияти берилгани айтди.
- Қулоғидан ўқ еган Трамп, шунингдек, бошидан ўтганини гапириб, "мен дунё қараб турганини билардим. Тарих бунга ҳукм чиқаришини билардим", деган. У New York Post нашрига "ўлиши керак бўлганини" айтган.
- Президент Байден Оқ уйнинг Овал хонасидан қилинган нодир чиқишида мамлакатни бирдамликка ва сиёсий фарқлиликни сайлов қутисида "тинчлик йўли" билан ҳал қилишга чақирди.
- У, шунингдек, интернетда шов-шув бўлиб кетган гумонланувчи қуролли шахс, 20 яшар Томас Метю Крукс ҳақида кам маълумотга эга эканлигини яна бир таъкидлаган.
- Жо Байден Трампга суиқасд ҳаракатидан сўнг тўхтатилган сайловолди кампаниясини сешанбадан бошлаб давом эттиради.
Трампнинг хавфсизлигига жавобгар бўлган Махфий хизмат агентлиги бир неча агентлик ва департментлар томонидан қаттиқ текширилмоқда. ФҚБ қуролли шахс ўлдирилишидан олдин саҳнага қарата ўт очиши "ҳайратланарли" эканлигини айтди.
14 июл: Доналд Трамп суиқасддан омон қолди
Сурат манбаси, Reuters
АҚШнинг собиқ президенти Доналд Трамп Пенсилвания штатида ўтган сайловолди кампаниясида енгил жароҳат олди. Митингда бир иштирокчи ҳалок бўлди, икки киши жароҳатланди. Қўриқчилар ҳужумчини отди.
АҚШ президенти Жо Байден ва мамлакатнинг бир неча собиқ раҳбарлари сиёсий зўравонликни кескин қоралашди. Ўқ отган кимсани ўтказиб юборган махфий хизматларга нисбатан кўплаб саволлар пайдо бўлмоқда.
"Ўқ шилиб ўтди"
Митингда олинган видеода бир неча ўқ овозлари эшитилган, шундан сўнг Трамп қулоғини ушлайди, сониядан сўнг ерга энкаяди. Унга қараб Махфий хизматга қарашли қўриқлаш ходимлари отилади. Бир дақиқадан сўнг қўли кўтарилган ва мушт қилинган собиқ президенти саҳнадан олиб чиқиб кетишди.
Федерал Қидирув Бюроси Трампга ўқ узган шахснинг исмини очиқлади. 20 яшар Томас Метю Крукс воқеа содир бўлган Батлер шаҳридан 70 чақирим узоқликдаги Бетел-Паркдан.
Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар воқеа жойидан AR русумидаги ярим автомат винтовка топишган. Бу ҳақда Associated Press агентлиги суриштирув билан таниш манбасига таяниб хабар бермоқда. 2010 йилдан бошлаб бу каби қуроллар АҚШда тинч аҳолига қаратилган оммавий отишмаларда кўп қўлланила бошлаган.
Махфий хизмат ўқ отган шахс ўлганини, митингнинг бир иштирокчиси ҳалок бўлгани ва яна икки томошабин жароҳатланганини айтди. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идора вакиллари журналистларга ҳужумга нима сабаб бўлгани ҳали аниқланмаганини айтишди.
"Менга ўнг қулоғимнинг тепасини тешиб ўтган ўқ тегди", деб ёзди кейинроқ Трамп ўзининг TruthSocial ижтимоий тармоғида.
Батлер шаҳри округи прокурорининг сўзларига кўра, Трампни ўқ "шилиб ўтди". CBS News нинг айтишича, ҳодисадан тахминан 3 соат ўтиб, собиқ президент касалхонани тарк этган.
Би-би-си билан суҳбатлашган гувоҳлардан бирининг айтишича, у ўқ отилишидан олдин томда бир одамни кўрган ва полицияни бундан огоҳлантиришга ҳаракат қилган.
Президент Байден суиқасд ҳаракатини қоралаган ва америкаликларни бу "жирканч" зўравонликка қарши чиқишга чақирган.
Америка учун бу суиқасд ҳаракати нимани англатади?
Би-би-си мухбири Энтони Зукерга кўра, Доналд Трампга ҳужум 2024 йил президент сайловлари кампаниясини ўзгартириб юбориши аниқ. Айни ҳужумдан Американинг ижтимоий ва маданий асосларига ҳам дарз етди.
Америка сиёсий саҳнасида хавфсиз деган иллюзия бир неча ўн йиллардан бери шаклланиб келаётганди, аммо бугун бу тасаввур ҳам барбод бўлди. 1981 йилда Жон Ҳинкли Роналд Рейганга ўқ узганидан бери президент ёки президентликка номзодга қарши бундай кескин зўравонлик амали содир этилмаганди.
Одатда АҚШда сиёсий зўравонлик рўй берса, кучли сиёсий қарама-қаршилик ва носозлик пайдо бўлади. Қурол ва уни ишлатишга тайёр бўлган шахс тарих йўналишини ўзгартира олиши мумкин.
Ҳозирда шанба куни рўй берган бу воқеа Америкага қанчалар кучли таъсир этишини аниқ айтиш мушкул.
Аммо бир нарса аниқ - Америка сиёсатида янги, ҳалокатли бир бурилиш ясалди.
Ҳодисадан бир неча соат ўтиб Трампнинг ноябрдаги сайловда рақиби бўлиши кутилаётган президент Жо Байден Делавэрда камералар ўнгида чиқиш қилиб, матбуот учун баёнот берди.
"Бу каби зўравонликка Америкада ўрин йўқ. Бу оғриқли. Биз бундай бўлолмаймиз. Бу билан муроса қилмаймиз", деди у.
Президент кейинчалик собиқ президент билан телефон орқали суҳбатлашди. У ҳафта сўнггида денгиз бўйида мўлжалланган дам олишини якунлаб, шанба куни тунда Оқ уйга қайтди.
Бироқ зўравонлик сўнгги 10 йилда Америка сиёсатига хос бўлган аёвсиз партизан мавқедаги курашни алангалатди. Айрим республикачи сиёсатчилар ҳужумга масъулиятни собиқ президент Америка демократиясига таҳдид солаётгани ҳақида даҳшатли риторика ишлатган демократларга юклади.
"Байден кампаниясининг бошидан айтиб келаётган гапи шу - президент Доналд Трамп ҳар қандай йўл билан тўхтатилиши шарт бўлган авторитар фашист. Ушбу риторика тўғридан-тўғри президент Трампга нисбатан суиқасд уринишига олиб келди", деб ёзди Огайо штати сенатори Жей Ди Вэнс.
Трамп сайловолди штаби раҳбари Крис ЛаСивита "сўл фаоллар, Демократлар партияси ҳомийлари ва ҳатто Жо Байден ҳам ноябрда сайлов қутилари олдида жавобгарликка тортилиши керак,", деди. Унинг фикрига кўра, уларнинг "жирканч сўзлари" шанба кунги ҳужумга сабаб бўлган.
Демократлар эътироз билдириши мумкин, аммо кўп сўлчилар 2011 йили ўлишига бир баҳя қолган конгресс аъзоси Габби Гиффордснинг отилишида ўнг қанот риторикасини тасвирлашда худди шу тилдан фойдаланганди.
Пенсилваниядаги зўравонликлар, шубҳасиз, душанба куни бошланадиган Республикачилар қурултойига соя солади. Хавфсизлик протоколлари кучайтирилади ва ушбу жой яқинидаги намойишлар ва қарши намойишларга янги туйғу қоришади.
Айни пайтда, партиянинг номзоди пайшанба оқшомида саҳнага чиққанида, ҳамманинг диққат марказида бўлади.
Собиқ президентнинг қонга беланган, мушт кўтарган тасвирлари Милуокидаги бирдамлик омилига айланиши аниқ. Республикачилар партияси аллақачон куч ва дағалликни марказий мавзуга айлантиришни режалаштирганди ва шанба кунги воқеа унга янги куч бағишлайди.
"Бу Америкага керак бўлган жангчи!" Эрик Трамп ижтимоий тармоқда отасининг отишмадан кейин тушган суратини шу сўзлар билан бўлишди.
АҚШ Махфий хизмати ҳам Трамп митингида хавфсизликни таъминлаш борасида қаттиқ текширилади. Кучли винтовка ушлаган шахс президентликка асосий номзодга ўқ отиш масофасига яқинлаша олди.
Вакиллар палатаси спикери Майк Жонсон ўз палатаси тўлиқ тергов ўтказишига ваъда бермоқда. Бундай текширувлар вақт талаб этади.
Аммо ҳозирча, бир нарса аниқ: мавҳум сайлов йилида Америка сиёсати янги, ҳалокатли бурилиш ясади.
Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek
BBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002
