Ҳижобли муслималарни футбол ўйнашга ким руҳлантирмоқда? Dunyo Yangiliklar

Муслима ёш футболчилар аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатида Нуҳайла Бензина ҳижоб кийиб чиқиши биз учун намуна бўлди демоқда.

Аввалроқ Марокаш Жанубий Кореяни мағлуб этган учрашувда 25 ёшли футболчи исломий ҳижобда чиққан биринчи ўйинчи бўлди.

Алоқадор мавзулар:

Мусулмон қизлар ва аёллар ҳаё белгиси сифатида ҳижоб ўрайди, лекин буни футбол майдонида доим ҳам хуш қаршилашмайди.

Бу кийим ФИФА томонидан 2014 йилгача тақиқланганди, шундан сўнг диний сабабларга кўра ўйинчиларга ҳижоб ўрашга рухсат берилган.

Ясмин Раҳмон Бирмингемдаги Saltley Stallions жамоасида ўйнайди. Бу клуб Буюк Британияда мусулмон аёлларга мос келадиган кам сонли клублардан биридир.

23 ёшли қизнинг айтишича, ёшлигида у намуна олиши мумкин бўлган бирорта ҳам муслима футболчи бўлмаган.

"Ичимдаги кичкина мен "Оҳ, худойим!" деб қичқиряпти. Ниҳоят мен жаҳон чемпионатида ҳижобни кўрдим ва бутун дунё уни тан олмоқда", деди у Би-би-сига.

Аммо муҳандис-қурувчи бўлиб ишлаётган Ясминнинг айтишича, у бу жараён Бензинанинг жаҳон саҳнасида ҳижоб ўраши билан тугашини истамайди.

"Мен кўпроқ муслималар у шундай қилишини хоҳлайман.

Менинг оилам қўллаб-қувватлади ва менинг болалигимдан футбол ўйнаганимни билишади.

Ҳар ким борлигича қабул қилинишини истайсиз."

Асмо Ҳасан кўп йиллар давомида футболда ўзини синаб кўрмоқчи бўлганидан кейин Saltley Stallions'га қўшилишга қарор қилди, илгари у футбол эркаклар устунлик қиладиган спорт эканлигини ҳис қиларди.

"Агар ёшлигимда [Бензина] каби одамни кўрганимда, бу менга кўпроқ илҳом берган бўлар эди", дейди у.

"Ўзингизга ўхшаган одамни кўриш жуда ёқимли. У ҳақиқатан ҳам биз учун намуна".

Ясмин сингари 26 ёшли Асмо ҳам одамлар ҳижобдаги марокашлик футболчини кўриб, вазиятни ўзгартиришига умид қилмоқда.

"Ҳижоблар бундай юксак савияда намойиш этилса, бошқа давлатлар ҳам мен ҳижоб ўраган мазлума эмаслигимни кўради.

Мен бошқалар қила оладиган ҳамма нарсани қила оламан. Балки бу футболнинг тепасида турганлар фикрини ўзгартирар".

"Сиёсатлар қандайлигига қарамай, ҳамма бир хил нарсани қилишни ва ўйнашни хоҳлайди."

Бензинанинг ўйини Ясмин ва Асмога катта таъсир қилгани аниқ.

Аммо футболдаги ҳижоб ва унинг аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатига чиқиши узоқ ва мураккаб тарихга эга.

Канада, 2007 йил

16 йил олдин, ўша пайтда 11 ёшли Асмохон Мансур Канадада ўйин олдидан жамоадошлари билан саф тортган эди.

Аммо ҳакамнинг ҳуштаги чалинмасданоқ Асмохоннинг учрашуви тугади.

Расмийлар унга агар ўйнашни истаса, ҳижобини ечиши кераклигини, чунки бу ўша пайтда ФИФА томонидан белгиланган қоидаларга зид эканлигини айтишган.

Бу масала Канада Футбол ассоциациясига, кейинроқ бу тақиқ ортида турган ва ҳатто бу борада расмий сиёсат ишлаб чиққан ФИФАнинг ўзига олиб чиқилган.

Уларнинг таъкидлашича, футбол ўйнаётганда ҳижоб сабабли жароҳат олиш хавфи жуда катта.

Фаолларнинг таъкидлашича, бутун дунё бўйлаб миллионлаб қизлар "ҳамма учун" деб таърифланган ўйинни ўйнашдан четлатилиши мумкин.

Шундай қилиб, мусулмон аёлларга ҳижоб билан ўйнашга рухсат бериш учун қандайдир келишувга эришиш учун ҳаракат бошланди.

Канададаги сикҳлар жамоаси ҳам саллани тақиқлашни тўхтатишга чақирди.

Келишувга эришилдими?

2010 йилда келишувга эришилганга ўхшарди - Эрон аёллар футбол терма жамоаси Ёшлар Олимпиадасида иштирок этишга рухсат берилишига ишонган эди.

Эрон спорт ташкилотлари қизларнинг бўйнини эмас, балки сочларини ёпадиган қалпоқ кийишлари мумкинлигини айтди.

Аммо 2011 йилда Эрон аёллар терма жамоаси келишувга қарамай рўмол ўраш тақиқланганига норозилик белгиси сифатида Олимпиада саралаш босқичидан чиқди.

Осиё Футбол Конфедерацияси ва Иордания шаҳзодаси Али бин ал-Ҳусайн каби нуфузли шахслар аралашганидан кейин расмийлар хавфсизлик синовига рози бўлишди.

Зулфанинг айтишича, ҳижоб спортга қизиқадиган бошқа мусулмон қизлар учун тўсиқ эмас, балки илҳомдир.

Францияда тақиқланган

2014 йилда ФИФА эркак ва аёл футболчиларга ўйинлар вақтида диний сабабларга кўра бошларини ўрашга расман рухсат берган эди.

"Бу асосий бош кийим бўлади ва ранг жамоа формаси билан бир хил бўлиши керак", деди ФИФА Бош котиби Жером Вальке.

Орадан икки йил ўтиб, 2016 йилда Иорданияда ўтказилган 17 ёшгача бўлган қизлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида ФИФА турнирида мусулмон футболчилар биринчи марта ҳижобда майдонга чиққан эди.

Кўпчилик учун бу ижобий силжиш ва Бензинанинг Жаҳон чемпионатида ҳижобда чиқиши яна бир ижобий қадам деб баҳоланди.

Аммо баъзи мамлакатлардаги футбол лигаларида ҳали ҳам чекловлар мавжуд.

Франция Олий суди яқинда муслима футболчиларнинг Франция футбол федерациясининг ҳижоб ўрашга қўйган тақиқини бекор қилишга уринишини рад этди.

Судьяларнинг таъкидлашича, спорт раҳбарлари ўйинчиларга "кийиниш бетарафлиги мажбуриятини" юклаш ҳуқуқига эга, бу Франциянинг динни жамоат ҳаётидан ажратишга қаратилган қатъий қонунларини акс эттиради.

"Уч ҳижоб" фан клубидан Омина Абдуллатифнинг айтишича, бу аёллар учун кўпроқ иш қилиш кераклигини кўрсатади.

Аммо унинг Би-би-си Осиё тармоғига айтишича, шундай катта саҳнада ҳижоб ўраган ўйинчини кўриш жуда муҳим.

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002