Молдовада намойиш: Россияга қўшиламиз - мустақиллик иш бермадими? Россия Путин Янгиликлар
Сурат манбаси, EPA
- Author, Люси Уильямсон
- Role, Би-би-си, Молдова
Молдованинг турли чеккаларидан автобусларда пойтахтга келтирилган, қийналган ва умидсиз минглаб одамлар мамлакат парламенти олдидан ўтишди. Уларнинг ҳар бирида ўз ғам ташвиши бор.
"Ҳукумат устимиздан куляпти", дейди Ала менга.
Мовий жун қалпоқ кийиб олган Ала мен томон эгилиб: "Тўрт-беш боласи бор одамларнинг ҳақиқатда ейишга ҳеч вақоси йўқ", дейди.
Молдова президентининг айтишича, ҳозирда хонадонлар даромадининг 70 фоиздан ортиғи электр энергияси учун сарфланади.
Ала менга нафақасининг ярми шунга кетиб қолаётганини билдиради.
Алоқадор мавзулар:
"Биз бу ҳукуматни сайлаганимизда маош ва пенсияларни оширишга ваъда беришганди, аммо ҳозирча бир тийин ҳам олганимиз йўқ", дейди у.
Молдовада россияпараст "Шор" партияси уюштирган ўтган якшанба кунги норозилик намойишларини бутун Европа ва бошқа ҳукуматлар ҳам кузатмоқда. Намойишчиларнинг аксарияти автобусда пойтахт Кишинёвга етиб келган ва йўл харажатларини "Шор" партияси қоплагани хабар қилинган.
Учрашувдан бир неча кун олдин президент Майя Санду Россия мавжуд ҳукуматини ағдариш учун мамлакатга тинч аҳоли қиёфасида ҳарбий тайёргарликдан ўтган саботажчиларни юборишни режалаштираётгани ҳақида огоҳлантирган эди.
Россия эса унинг бу айблови Молдова ҳукумати аҳоли эътиборини ижтимоий ва иқтисодий қийинчиликлардан чалғитишга уриниш эканини айтди.
Молдова стратегик жиҳатдан Украина билан чегарада жойлашган ва Россия газига қарам. Камига бир қисм ҳудуди Россия қўлловидаги бўлгинчи кучлар назоратида.
Бир йил олдин Москва Молдовага таъминотни икки баробарга қисқартириб, Кишинёв ҳукуматига босим ўтказди.
Газ ва электр нархи ошишига қарши намойишлар ўтган йил кузида бошланган эди.
Ўтган душанба куни бўлиб ўтган очиқ брифингда сўзга чиққан Президент Санду Россия Молдовадаги вазиятни энергия инқирози орқали беқарорлаштиришга уринганини, унинг сўзларига кўра, бу "аҳоли орасида жиддий норозиликни келтириб чиқариб, зўравон норозиликларга олиб келиши керак эди" деди.
Унинг сўзларига кўра, энди режада "ҳарбий тайёргарликдан ўтган [...] зўравонлик ҳаракатларига қодир, ҳукумат биноларига ҳужум қиладиган ёки ҳатто гаровга оладиган" диверсантлар қатнашади.
Сўнгги бир неча кун ичида Россияга дўст бўлган мамлакатлардан келган 57 киши, шу жумладан, бир гуруҳ сербиялик футбол ишқибозлари ва черногориялик бир неча боксчилар хавфсизлик хизматлари томонидан текширилгандан сўнг Молдовага киришлари тақиқланган эди.
Бу ҳафта Молдова ҳаво ҳудуди кутилмаганда бир неча соатга ёпилди.
Молдова чегара полицияси раҳбари Росян Василий Би-би-си билан суҳбатда "Россия тажовузкор давлат эканлиги аниқ", деб айтган. Унинг сўзларига кўра, таҳдид Украинада уруш бошланган 24 февралдан бери мавжуд бўлган.
Бироқ "энди ҳаммаси бошқача, бу Молдова ичидан ва ташқарисидан келаётган таҳдидлар аралашмаси" деб таъкидлади у.
Унинг ўйлашича, Украина урушда ғалаба қозонишда давом этса, Молдова учун хавф камроқ бўлади.
"Агар Украина енгилса, навбат Молдовага келади. Аммо мен қўрқмайман".
Уруш бошланганидан бери Президент Санду ҳукумати мамлакат энергия манбаларини рус газига қарамликдан узоқлаштиришга ҳаракат қилди, бироқ Украина инфратузилмасига қилинган ҳужумлар ва Руминиядан электр энергияси импорти нархи бу ишни қийинлаштирди.
Унинг айтишича, Россия фитнаси мухолифатдаги "Шор" партияси каби "ички кучлар"га таянади ва парламент хавфсизлик бўйича қаттиқроқ қонунлар қабул қилиши керак.
Парламент олдидаги бугунги норозилик намойишига бошчилик қилган "Шор" бош котиби Марина Таубер унинг партияси Европа Иттифоқига қарши эмаслигини ва барча партиялар билан яхши алоқалар ўрнатишни исташини айтади.
Аммо унинг партиясида Россия аралашувини олқишлайдиганлар ҳам бор.
Сурат манбаси, EPA
Орхей " - Шор" партиясининг пойтахт Кишинёвдан бир соатлик йўлда, шимолда жойлашган қароргоҳи бўлиб, у ерда биз партия маслаҳатчиси Юрий Беренчи билан учрашамиз.
"Биз қўрқмаймиз, - дейди у менга, - чунки агар Россия Молдавани эгаллаб олмоқчи бўлса, уларга ярим кун ҳам етади."
Буни олқишлайсизми, деган саволга Беренчи аниқ жавоб беради.
"Менинг шахсий фикримча, ҳа" - дейди у - "Россия билан бирга бўлсак, ҳозиргидан анча яхши бўлар эди."
Кишинёвда кўпчиликнинг ишоинишияа, Ғарб билан яқинроқ алоқа ўрнатиш - Молдова мустақиллиги ва демократиясини ўта оғир паллада сақлашнинг йўли. Президент Санду партияси парламентда кўпчиликни ташкил этади.
Аммо якшанба куни парламент биноси олдида тўпланган оломоннинг фикри бошқача эди. Россия босими Молдова жамиятидаги бўлинишни чуқурлаштириши хавфи бор.
Россия Молдовага кириб келишни хоҳлаяптими, деб сўралганда, Ала ва унинг дўстларидан берган жавобдан ҳаммаси аниқ бўлади.
«Ҳа, келишсин! - қичқиришади улар. - "Улар келишини истаймиз. Биз Россиянинг бир қисми бўлишни хоҳлаймиз!"
Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbekBBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002
