Дунё ядровий қиёмат таҳдидига юз тутмоқдами? АҚШ Президенти огоҳлантирди - Путин, Россия, Украина

АҚШ Президенти Жо Байден дунё 1962 йил Кариб инқирозидан сўнг илк бор яна охир замон ядровий таҳдиди билан юзлашганини айтди. АҚШ раҳбарига кўра, бунга сабаб Россия президенти дохил ҳукумати ҳам ядровий қуролни қўллаш имкониятлари ҳақида гапира бошлаган. Олдин Оқ уй Россия оммавий қирғин қуролини ишлатишга тайёрланаётгани борасида аломатлар кўрмаётганини айтиб келаётганди.

"Ядровий қурол қўллаш ҳақида тўғридан тўғри таҳдид"

Байден Россия Президенти Путинни жуда яхши билишини ва у тактик ядровий қурол, биологик қурол ёки кимёвий қурол ишлатиш ҳақида гапирганида ҳазиллашмаганини айтган.

"Биз Кеннеди ва Куба ракета инқирозидан бери охир замон истиқболига бунчалик тўқнаш келмагандик. Путин томонидан қилинаётган таҳдидлар ҳақиқат, чунки унинг қуролли кучлари ютқазаяпти дейиш мумкин. Воқеалар шу тарзда давом этаверса биз Кубадаги ракета инқирозидан сўнг илк маротаба ядровий қурол ишлатиш бевосита таҳдиди қаршисида турибмиз", деган у.

Тактик ядровий қурол нима ва Россия уни қўллаши мумкинми?

1962 йилдаги инқирозда АҚШ президенти Жон Кеннеди ва Совет Иттифоқи раҳбари Никита Хрушев эди. Совет ракеталари Кубага жойлаштирилиши муносабати билан икки давлат ядро қуролини қўллашга яқин келиб қолган.

Жума куни 70 ёшга тўлган Путин Россиянинг ҳудудий яхлитлигини ҳимоя қилиш учун "мавжуд барча воситаларни" қўллаши ҳақида огоҳлантирган.

У бу ҳақда сафарбарлик эълон қилган 21 сентябр куни гапирган ва шу билан бирга ядровий қурол жумласини ишлатмаган. "Бу ҳазил эмас", деганди у камерага тикилиб.

30 сентябр куни Кремл Украинанинг қисман босиб олинган 4 вилоятини Россия таркибига қўшиш ҳақида шартномаларни имзолади. 5 октябрда эса Путин уларнинг аннексияси ҳақида конституцион қонунларга қўл қўйди.

Расмий Киев ва Ғарб давлатлари Украинанинг қарийб чорак қисмини аннексия қилиниши тан олмади.

"Ўзининг Ядровий жазаваси билан чегарадан ўтяпти"

Украина Президенти Володимир Зеленский 6 октябр куни "Россия ядровий қуролини ишлатмаслиги учун олдини олувчи чораларни қўллаш кераклигини" айтди.

Ушбу сўзлар Москванинг кескин муносабатларига сабаб бўлди. Кремл вакили Дмитрий Песков ушбу чақириқни "айтиб бўлмас оқибатларга олиб келувчи жаҳон урушига" олиб келишини айтди.

Россия Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Мария Захарова эса Зеленскийни "ғарб сиёсатлари сайёрани йўқ қилишда ишлатадиган йиртқич", деди.

Шундан сўнг Украина президенти Сергей Никифоров олдини олувчи деганда ядровий зарбани эмас, балки санкцияларни назарда тутганини айтиб аниқлик киритишга тўғри келди.

"Ҳамкасблар, сиз ўзингизнинг ядровий жазавангиз билан чегарадан ўтиб кетдингиз ва энди айтилмаган жойда ҳам ядровий зарбани эшита бошладингиз. Президент 24 февралгача бўлган замон ҳақида гапирди. Ўшанда Россия урушни бошламаслиги учун олдини олувчи чоралар кўрилиши керак эди. Эслатаман, ўша вақти айтилган ягона чора санкциялар эди", деган у.

АҚШ расмийлари бир неча ойдан бери Россия жанг майдонида бир қатор стратегик омадсизликларга учрайвергач Украинада оммавий қирғин қуролларини ишлатиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантириб келаётганди. Бироқ Байденнинг сўзлари энг кескини бўлди, деб ҳисоблайди Ассошиэйтед пресс агентлиги.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek