Аёллар саломатлиги: Ўзбекистонда оммабоп спиралнинг нимаси яхши, нимаси ёмон?

    • Author, Мишел Робертс
    • Role, BBC Newsнинг саломатлик масалалари бўйича муҳаррири

Спирал қўйиш жароҳат етказмаслиги, оғриқ бермаслиги лозим, дейди экспертлар.

BBC Radio 5 Live журналисти Нага Мунчетти спирал билан боғлиқ ўз тажрибаси билан ўртоқлашганидан кейин, кўплаб аёлларнинг оғриқ қўзғовчи спираллар ҳақидаги ҳикоялари кўпайгач, экспертлар бу масалада изоҳ бердилар.

Аксар аёлларда муаммо бўлмайди ва бундай хавфсиз ва самарали воситадан воз кечмаслиги керак, дейди мутахассислар.

Она парҳезининг ҳомилага таъсири

Аммо улар оғриқ қолдириш масаласини "муҳокама қилиш мумкин" дейишади.

Воситалар орасида тез таъсир қилувчи оғриқсизлантирувчи спрей ҳам бор.

"Ҳеч ким азобланмаслиги керак"

Мунчетти бир неча йил аввал ўзига қўйилган спиралнинг "азобли оғриғи" сабабли қийналгани ҳақида гапирди.

Бундан таъсирланган бошқа аёллар ҳам Би би си билан боғланиб, ўзлари ҳам шундай оғриқларни бошдан кечирганликлари ҳақида ҳикоя қилдилар.

Skip Энг кўп ўқилган and continue reading
Энг кўп ўқилган

End of Энг кўп ўқилган

Наоми (асл исми эмас) 26 ёшда, Лондондан. У икки ой аввал ўзига спирал қўйдирмоқчи бўлганида, процедура вақтида оғриқ кучайгач, ундан воз кечган.

"Охир оқибат спиралдан воз кечдим."

Россиядаги ўзбек аёллар нега ҳомила олдирмоқдалар?

"Шифокорим ширинсўз ва тушунадиган одам эди ва қўйишни бошлаганда агар оғриқ қаттиқ бўлса, тўхтатишини айтди, мен тўхтатинг дедим. Агар у буни айтмаганда оғриса ҳам, тўхтатинг деб айта олмаслигим мумкин эди."

"Клиникада процедура ҳақида, агар ноқулайлик сезсам, парацетамол ичишим кераклигини аввал айтишганди. Менимча, менга оғриқни камайтириб кўрсатишган."

"Мен учун бу жуда жиддий ва жуда жароҳатли бўлди."

Унинг айтишича, Мунчеттининг гаплари бу борада у ягона аёл эмаслигини тушунишга ёрдам берган. "Бошқа аёлларда ҳам шунга ўхшаш ҳолатлар кузатилганини эшитганимдан хурсандман, чунки бу нарса менда ўхшамагани учун ўзимни сабрсиз, омадсиздек ҳис қилаётган эдим."

Ўз тажрибасини сўзлаган айрим аёллар спирал қўйдиргач, "шокка тушгани" ва "азоблангани", аммо бошқалар ўзларида бунақа муаммо бўлмаганини айтаётгани ҳақида гапиришди.

Бу масаланинг муҳокама қилиниши аёлларни бу самарали ва қулай воситадан воз кечишига сабаб бўлиши мумкинлигидан хавотирлар ҳам бор.

Спирал менга тўғри келадими?

  • У ҳомиладорликдан дарҳол ҳимоя қилади ва самарадорлик даражаси 99%.
  • У йиллар давомида жойида туриши мумкин.
  • Олиб ташлагандан сўнг аёл яна аввалгидек ҳомиладор бўлиши мумкин.

Бироқ

  • Презервативлардан фарқли ўлароқ, у жинсий йўл билан юқувчи касалликлар олдини олмайди.
  • Ҳайзлар оғир келиши, оғриқлироқ ва давомли бўлиши мумкин.
  • Бироз инфекция тушиш хавфи бор ёки ўз жойида тўғри турмаслиги мумкин.

Она қорни шаклига қараб ҳомиланинг жинсини аниқлаш мумкинми?

Жинсий ва репродуктив саломатлик факультети сўзчиси ва спирал қўйиш қийин бўлган аёлларга ёрдам бериш клиникаси раҳбари доктор Луиза Мэсси шундай дейди: "Процедурада бироз ноқулайликлар бор, лекин буни бўрттирмаслик керак."

"Мен аёллардан ноқулайликни бирдан ўнгача бўлган шкалада баҳолашни сўрадим. Ўнинчи даража улар бошдан кечирган энг ёмон ҳолат бўлиши керак.

"Аксарияти икки ёки учни белгилаган."

Процедура қандай бўлиши керак?

  • Спирални жойлаш ёки олиб ташлаш жараёни тахминан беш минут вақтни олади.
  • Бачадон бўйнини кўриш учун қинга спекулум (силлиқ, найсимон асбоб) киритилади.
  • Спирал бачадон бўйни орқали бачадонга жойланади.

Айрим аёллар ҳайздаги оғриққа ўхшаш ёки кучлироқ спазмни ҳис қилиши мумкин.

Доктор Мэссининг айтишича, кучли оғриқ, ноқулайлик сезилса, процедура доим тўхтатилади.

"Ундан доим воз кечиш мумкин."

"Уни зарур ёки маъқул бўлса умумий наркоз билан ҳам қилиш мумкин."

Жинсий ва репродуктив саломатлик бўйича мутахассис доктор Ҳаннат Акинтомиднинг айтишича, аксарият аёллар учун спирал қўйиш оғриқли ҳам, жароҳатли ҳам эмас.

Унинг сўзларига кўра оғриқсизлантиришни таклиф қилиш авваллари бироз мураккаб эди, аммо кейинги йилларда бу борада анча ўзгаришлар бўлди.

У ўн йил аввал бу масалада хабардорликни ошириш учун 129 нафар соғлиқни сақлаш мутахассислари билан тадқиқот ўтказган.

Ўша вақтда шифокорларнинг чорак қисми спирал қўйишда маҳаллий оғриқсизлантирувчи дори ишлатишини айтган. Бошқа бир чорак қисми эса, умуман ишлатмаймиз ёки аҳён аҳёнда ишлатамиз деган. Қолганлари эса баъзида ишлатиб турамиз деган.

Доктор Акинтомид шундай дейди: "Биз уларнинг тажрибасини ошириш учун нимадир қилишимиз керак эди, аммо ҳеч иш қилинмаганидан даҳшатга тушдим."

Нимани сўраш керак?

Унинг айтишича, аёллар процедура бўйича ўзларини қўрқитган ёки хавотирга солган масалаларни шифокорга айтиши керак. Шифокор эса керакли оғриқсизлантирувчи воситадан фойдаланади.

"Ҳозир танлов имконияти кенгайиб боряпти."

Булар:

  • Қўйилган жойини оғриқсизлантирувчи гел
  • Тез таъсир қилувчи маҳаллий оғриқсизлантирувчи спрей
  • Ўша жойни оғриқсизлантирадиган уколь
  • Процедурадан бир икки соат олдин қабул қилинадиган ибупрофин каби оғриқ қолдирувчилар

Доктор Акинтомиднинг айтишича, булар шахсий танловлар бўлиши керак: "Маҳаллий оғриқсизлантирувчи иньекция кўп аёлларга ёқимсиз эшитилиши мумкин. Улар бу иньекцияни нозик жойларига қилишларини тасаввур ҳам қилишолмайди."

"Аммо бизда ҳозир маҳаллий оғриқсизлантирувчи спрей ҳам бордирки, унинг учун игна шарт эмас. У жуда тез таъсир қилади, кўп ҳолларда уч, беш дақиқа етади. Шундай экан, сизда танлов бор."

Жинсий ва репродуктив саломатлик факультети айтишича, клиникалар таклифлари турлича бўлади - айримлари оқриқсизлантирувчи қўллайди, бошқалари эса йўқ.

Аёлларга аввалдан оғриқ қолдирувчини қабул қилиш тавсия қилинади.

Факультет йўриқномасида айтилишича, ичга қабул қилинадиган дорилар процедурани бироз енгиллатиши мумкин, аммо оғриқсизлантирувчи гелнинг самарасини кўрсатувчи "аниқ далиллар" йўқ.

"Бачадон бўйнига қилинадиган иньекцияга кўпда эҳтиёж бўлмайди", дейди улар.

Бу иньекция спирални қўйиш ёки олиб ташлаш қийин бўлгандагина қўлланиши мумкин.

Ёшлар учун жинсий саломатлик хизмати "Brook" раҳбари Лу Брак шундай дейди: "Ҳар кимни эшитиш ва саволларига жавоб бериш керак. Спирал қўйганларнинг кўпи оғриқсизлантирувчи дори шарт бўлмаганини айтади, аммо кимга керак бўлса, беҳудага азоб чекмасликлари учун уларни қўллаш мумкинлигини билдириш керак."

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek