Хитой вакцинаси одамларни ўлимдан сақлаб қололмаяптими? Коронавирус, koronavirus, Covid-19, O'zbekiston, dunyo, yangiliklar

Индонезияда экспертлар мамлакатга Ковиднинг янги турлари кириб келар экан, шифокорлар учун вакцинани мустаҳкамловчи дозаларда беришга чақирмоқда.

Индонезия Шифокорлар ва ҳамширалар ассоциациясига кўра, Ковид 19га қарши тўла эмланганига қарамай, шу йил февралидан июнигача камида 20 нафар шифокор ва 10 ҳамшира ушбу инфекциядан вафот этган. Мамлакатга инфекциянинг янги хиллари ёпирилиб кириб, шифохонаю қабристонларни тўлдириб юбораётган бир вақтда, экспертлар шифокорларни учинчи доза "Sinovac" вакцинаси билан эмлашга чақирмоқда.

Жакарта чеккасидаги вакцинация маркази дарвозаси олдида тўпланган оломон ичкари киришга интилмоқда. Қўриқчи уларга сабр қилишни, ичкарида жой йўқлигини айтади.

Индонезиянинг 250 миллионлик аҳолисининг 8 фоиздан камроғи эмланган, вируснинг дельта каби янги хиллари сабабли касалланишлар кўпаяр экан, одамлар ҳимояланиш учун қаттиқ интилмоқда.

Ичкарида маҳаллий раҳбар Ариф Висмамсяҳ тушунмовчилик бўлаётганини айтади: одамлар келишдан аввал рўйхатдан ўтишлари керак дейди у.

Ташқарида қуриқчилар овозкучайтиргич билан одамларга уй уйига тарқалишни айтади, аммо ҳеч ким қўзғалмайди.

"Фойдасиз"

Ҳозирда Индонезияда кунига 20 мингдан ортиқ одам касалланмоқда, экспертлар эса, аслида рақамлар бундан катта бўлиши керак, чунки Жакартадан бошқа жойларда тест қилиш меъёрида ишламайди дейди.

Аммо одамлар эмланганда ҳам, Хитой ишлаб чиқарган вакцина уларни қанчалик ҳимоя қилиши борасида хавотирлар кучаймоқда. Мамлакатда биргина шу вакцина бор холос.

Индонезияда февралдан июнгача Ковид 19 сабабли ўлган 949 нафар соғлиқни сақлаш хизматчилари орасидаги 20 нафар шифокор ва 10 нафар ҳамшира "Sinovac" вакцинаси билан тўлиқ эмланган бўлган.

Шифокорлар мавзу бўйича алоҳида гапиришни исташмаса ҳам, жуда қўрқаётганликларини тан олишади.

Исми сир қолишни истаган бир пульманолог икки доза "Sinovac" олган. Орадан бир ой ўтиб, ўз танасидаги касалликка қарши курашувчи антитаначаларни текширтирган.

"Вакцинанинг ҳеч қандай фойдаси бўлмаган. Бу вакцина танамда антитанача шакллантирмаган эди, - дейди у Би би си Индонезияга. - Бир ой ўтиб яна текширтирдим. Ҳеч нарса ўзгармаганди."

Унинг айтишича, айрим ҳамкасбларида натижалар яхшироқ чиққан, аммо унда "Sinovac" вакцинаси деярли ўзгариш қилмаган.

"Sinovac" вакцинасини Жаҳон Соғлиқ ташкилоти (ЖСТ) фавқулодда вазиятларда қўллаш учун тавсия қилган ва у билан эмланганларнинг 51 фоизини касалликнинг симптоматик кўринишидан ҳимоя қилганини билдирган эди.

Ташкилот, шунингдек, вакцина эмланганларнинг 100 фоизида Ковид 19нинг оғир шаклига чалиниб, касалхонага тушишлар бўлмаганини таъкидлаганди.

Ушбу вакцинани ишлаб чиқарувчи "Sinovac Biotech" компанияси таъкидлашича, вакцинанинг икки дозаси касалликнинг оғир шаклига чалинишдан ҳимоя қилиш учун етарли. Компания бу вакцинанинг учинчи дозаси қанчалик самарани ошириши борасида клиник синовларни ўтказаётгани, натижалар умидли эканини маълум қилган.

"Икки дозадан кейин танамиз касалликка қарши иммунитет хотирасини пайдо қилади. Учинчи доза қачон керак бўлишига келсак, тадқиқотчилар ўрганишига вақт берайлик", деди компания бош директори Ин Вейдун Хитой Марказий Телевидениесига.

Унинг айтишича, кўнгиллилар "Sinovac" билан икки карра эмлангач, уч ва олти ойдан кейин учинчи дозани олганда уларнинг танасидаги антитаначалар бир ҳафтада ўн марта, 15 кунда йигирма марта ошиши мумкин.

Индонезия Тиббиёт Ассоциациясининг Хавфни юмшатиш гуруҳи айтишича, ЖСТ ва Индонезия ҳукумати маъқуллаган вакциналар умуман олганда оғир Ковид хавфини камайтиришга ёрдам беради.

Аммо ҳозирда соғлиқни сақлаш хизматчиларига учинчи дозани бериш масаласи муҳокама қилинмоқда.

Мустаҳкамловчи доза мунозараси

Австралиянинг Гриффит университетидан эпидемиолог доктор Дики Будиман ушбу чора тарафдорларидан бири.

"Ҳозирги пайтда вируснинг янги хиллари қўзғаган тўлқинга дуч келяпмиз, уларнинг мустаҳкамловчи доза олишлари ниҳоятда долзарб. У "Sinovac" вакцинаси самарасини ошириш ва дельта каби хилларга қарши антитаначаларни кўпайтириш учун керак", дейди у.

Индонезия университетидан эпидемиолог доктор Три Юнис Мико вакцинанинг самараси вақт ўтиб камайиб боради дейди ва шифокорлар январь ойида эмланганини айтади.

Аммо Эйрлангга университетидан доктор Виндҳу Пурномо учинчи дозани олиш самарасини шубҳа остига олади.

"Тўлиқ эмланган бир неча соғлиқни сақлаш хизматчиси ўлганини кўрдик. Бундай бўлиши керакмасди, - дейди у. - Агар "Sinovac" вакцинаси одамларни Ковиднинг янги хилларидан ҳимоя қилмаётган экан, учинчи дозани беришдан маъно йўқ."

Индонезия ҳукуматининг эмлаш ишлари бўйича сўзчиси доктор Сити Нади Тармизининг айтишича, улар маълумотлар етарли бўлишини кутмоқда.

"Учинчи дозага келсак, бу борада ЖСТнинг ҳеч қандай тавсияси йўқ. Шундай экан, кутишимиз керак", дейди у.

"Бизнинг ўз тадқиқот гуруҳимиз "Sinovac" вакцинасининг икки дозадан кейинги самарасини текшириш учун учинчи босқич синовларни ўтказяпти. Текширув натижалари чиқса аниқ бўлади, учинчи доза керакми ёки йўқ.

"Ковид фожеасининг чўққиси"

Индонезия Жануби шарқий Осиёдаги Ковиддан энг катта зарар кўрган мамлакат бўлиб турибди. Ҳозиргача 2.1 миллион одам касалланган ва 57 минг одам ўлган.

Ўтган ойда Индонезия Қизил хоч жамияти мамлакатдаги ҳолатни "Ковид фожеасининг чўққиси" деб таърифлаган, касалхоналар тўлиб кетгани, кислород қурилмалари етишмаслигини билдирганди. Май ойидан буён Ковидга чалинган болалар сони қарийб уч баробар ортган, мамлакат энг қақшатқич инфекция тўлқинини бошдан кечирар экан, болалар ўлими ҳам кескин ортган.

Президент Жоко Видодо яқиндагина ҳукумат 12 ва ундан катта ёшдаги болаларни эмлашини эълон қилди.

Касалланиш ҳолатларини камайтириш учун Ява ороли ва Балида икки ҳафталик карантин эълон қилинди.

"AstraZeneca" ва "Sinopharm" каби вакциналар бўлса ҳам, аксар дозаларни яқин иттифоқчи Хитой етказиб бермоқда.

Ҳозирда ҳукуматнинг "Sinovac"ни қўллашни давом эттиришдан бошқа тузукроқ танлови ҳам йўқ.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek