Янгиликлар. Ўзбекистон: Қатар амирининг коррупцияга қарши юксак халқаро мукофоти Тошкентда топширилди O‘zbekiston Dunyo Yangiliklar

Тошкентда Қатар амири таъсис этган Халқаро аксил-коррупция юксак мукофотининг эгаларига топшириш маросими бўлиб ўтди.

Унда президент Мирзиёев ва амирнинг шахсан ўзи иштирок этди.

Алоқадор мавзулар:

Тошкентдаги маросим

19 декабрь куни Ўзбекистонда Қатар амири шайх Тамим бин Ҳамад Ол Сони таъсис этган Халқаро аксил-коррупция юксак мукофотини топшириш маросими бўлиб ўтган.

Ушбу тадбир алоқалар ўрнатилгандан бери Ўзбекистон ва Қатар ўртасидаги дипломатик алоқалар сезиларли кучайган бир даврда кечмоқда.

Маросимда иштирок этиш учун Қатар амири Ўзбекистонга етиб келган, уни аэропортда Мирзиёевнинг шахсан ўзи кутиб олган.

Таъсис этилганидан буён ушбу мукофотни қабул қилиб олган 50 дан зиёд инсонлар ва ташкилотлар вакиллари ҳам Тошкентда йиғилган.

Маросим бошланишидан аввал икки раҳбар Tashkent City ҳудудида халқаро ҳамжамиятнинг коррупцияга қарши курашини ифода этувчи монументнинг очилиш маросимида қатнашган.

Маълум қилинишича, кафти очиқ қўл кўринишида металлдан ишланган ушбу ўн икки метрлик композиция ҳалоллик, пок амал, коррупцияга нисбатан мутлақ тоқатсизликни англатади.

Маросим аввалида сўзга чиққан Мирзиёев коррупциядан келадиган энг жиддий салбий таъсир "жамият кўрадиган маънавий зарар" экани ҳақида гапирган.

Ўзбекистон президенти ҳукумат фаолиятининг очиқ ва ошкоралигини таъминлаш, коррупциянинг олдини олишга қаратилган превентив механизмларнинг амалиётга кенг жорий этилаётганини тилга олган.

Шунингдек, у Ўзбекистоннинг Transparency International рейтингидаги ўрнини 2030 йилга қадар 50 поғонага яхшилаш режаси борлигини очиқлаган.

Бу қандай мукофот ўзи?

Мукофот коррупцияга қарши глобал ҳаракатга ҳисса қўшган шахслар, жамоат арбоблари, журналистларга ҳар йили Аксил-коррупция куни (9 декабрь) ёки шу сана арафасида топширилади.

2016 йилдан бери берила бошланган мукофотнинг миссияси фаолиятини аксил-коррупция ҳаракатларига бағишлаган инсонлар ва ташкилотларни эътироф этиш, рағбатлантириш ҳамда БМТнинг Коррупцияга қарши конвенцияси томонидан илгари сурилган чора-тадбирларнинг ҳаётга татбиқ этилишини дастаклаш экани айтилади.

Олий даражадаги топшириш маросими илк бор Марказий Осиё минтақасида ўтган.

Шайх Тамим бин Ҳамад Ол Сони мукофоти "Аъло ютуқлар", "Академик тадқиқот ва таълим", "Ёшлар ижодкорлиги ва иштироки", "Инновация/Суриштирув журналистикаси" ва "Спортни коррупциядан ҳимоялаш" каби бешта номинациядан иборат.

2016 йилдан бери 51 инсон ва ташкилот ушбу мукофотга лойиқ кўрилган.

Марказий Осиёдан, ҳозирча, ягона мукофотни олий рутбали амалдорлар аралашган коррупция ҳолатлари бўйича шов-шувли суриштирувлари билан танилган қирғизистонлик журналист Элнура Алканова қабул қилиб олган.

"Мукофот коррупцияга қарши курашаётганларнинг оммавий имижини ёйинлаш орқали уларнинг дунё бўйлаб эътироф топишидан умид қилади. Бундан ташқари, мукофот ҳукуматлар, академик институтлар, матбуот ва фуқаролик жамиятларини БМТнинг Аксил-коррупция конвенцияси тамойилларини англаш ва унинг ҳаётга жорий этилишида иштирок этишга руҳлантиришни ўз вазифаси, деб билади", таъкидланади мукофотнинг расмий вебсайтида.

Номзодлар қандай сараланади?

Мукофот таъсисчилари энг лойиқларни танлаш йўлида номзодларни илгари суриш жараёнида қатъий учинчи томон тавсияси сиёсатига амал қилинишини таъкидлайди.

Яъни мукофотга номзодни тавсия этаётган учинчи томоннинг на номзодлар, на баҳолаш ҳайъати билан тўғридан тўғри алоқаси бўлмаслиги лозим.

"Лойиқларни имкон қадар қамраб олиш мақсадида биз дунёдаги институтлардан ўз вақтини коррупцияга қарши курашга бахшида этган инсонлар, лойиҳалар ва ташаббусларни топишда кўмак сўраймиз. Биз мавжуд номинацияларга оид эълон қилинган талабларга мос келувчи ҳар қандай номзодни кўриб чиқишдан мамнунлигимизни билдирамиз", маълум қилади мукофотнинг саралаш жараёнига масъул Қатар Қонун устуворлиги ва аксил-коррупция маркази.

Нега Ўзбекистон?

Қатарнинг халқаро имижини ошириш йўлида муҳим, дея кўрилган мазкур мукофотни топшириш маросимининг Ўзбекистон пойтахтида ўтиши икки мамлакат ўзаро ҳамкорликни "кенг қамровли шериклик" даражасига кўтаришга аҳд қилган даврда ўтган.

Маросимда иштирок этиш учун Қатар амири 2023 йилнинг ўзида иккинчи бор Ўзбекистонга келган.

Қатар раҳбари Ўзбекистонга олий даражадаги ташриф билан биринчи бор июнь ойида келган ва Ўзбекистон томони мазкур ташрифни "дипломатик муносабатлар тарихида биринчиси" дея атаган.

Ўшанда, икки раҳбар умумий қиймати $12 миллиардга тенг йирик инвестиция лойиҳаларини амалга оширишда иштирок этишга келишиб олгани ҳамда Марказий Осиёни Кўрфаз давлатлари билан боғлайдиган энг қисқа, хавфсиз йўлакларни шакллантириш масаласини муҳокама этгани хабар этилган эди.

Май ойида Тошкентда Қатар элчихонаси очилган, июнь ойида Ўзбекистон Қатар фуқаролари учун 30 кунлик визасиз режим жорий этган.

1-2 октябрь кунлари президент Шавкат Мирзиёев давлат ташрифи билан Қатарга борган, туризм, тадбиркорлик, ижтимоий ҳимоя, коррупцияга қарши кураш каби соҳаларда ҳамкорлик бўйича ҳужжатларни имзолаб қайтган.

11 декабрь куни Қатар пойтахти Доҳада ҳам Ўзбекистон элчихонаси очилган.

Коррупцион вазият

Transparency International ташкилотининг 2022 йил учун Коррупцияни қабул қилиш индексида Ўзбекистон 180 давлат орасидан 31 балл (100 балл энг ижобий натижа ўлароқ ҳисобланган ҳолда) билан 126-ўринни эгаллаган.

Мамлакат айни индекснинг 2020 йил учун талқинида 146-ўринни эгаллаган эди (2016 йилда 156-ўринда бўлган).

Мазкур индексга оид январь ойида эълон қилинган изоҳда Транспаренcй Интернатионал Ўзбекистоннинг аксил-коррупция ва шаффофликни таъминлаш йўлида ҳаракатлар олиб бораётгани, унинг рейтингдаги ўрни бардавом яхшиланаётганини олқишлаган бўлсада, мамлакатда янада очилиши лозимлигини таъкидлаган.

"Ўзбекистон фаоллар ва фуқаролик жамияти вакиллари таъқиблар, сўроқларга учрашда давом этаётган авторитар давлатлигича қолмоқда. Мамлакат фуқаролик майдонини тўлиқ эркинлаштирмас экан, коррупция билан боғлиқ муаммоларни батамом бартараф этолмайди", дейилади ташкилотнинг тилга олинган изоҳида.

Қатар эса 2022 йил учун Коррупцияни қабул қилиш индексида 40-ўринга муносиб кўрилган (2021 йилга қараганда 9 поғонага паст натижа).

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002