Янгиликлар. Нью-Йорк: Ўзбекистонлик ҳужумчи ўлим жазосидан қутилиб қолди

2017 йил АҚШнинг Нью-Йорк шаҳрида юк машинасини одамлар устига ҳайдаб саккиз кишини ўлдирган Сайфулло Соипов ўлим жазосидан қутилиб қолди.

2001 йил 9 сентябрдаги ҳужумлардан сўнг энг қонлиси дейилаётган террористик ҳужум учун Соипов ўлим жазосига тортилиши мумкин эди.

Январ ойида унга ҳукм ўқиган айни ҳакамларнинг у қандай жазога тортилиши керак, деган савол устида боши қотган.

Соипов умрбод қамоқ жазосини Американинг энг қаттиқ қўриқланадиган Колорадодаги оғир жиноятлар содир этган маҳкумлар учун мўлжалланган қамоқхонада ўтказади.

Ўлим жазосига тортиш учун барча ҳамкамларнинг овози керак бўларди. Соиповга берилган умрбод жазо муддатидан олдин шартли озодликка чиқишни кўриб чиқишга изн бермайди.

Соипов Манхэттендаги ҳужумдан сўнг, юк машинасидан тушиб, "Аллоҳу акбар" дея бақирган.

Полиция томонидан отилган Ўзбекистон фуқароси Соипов шифохонадаги ётоғига ИШИД байроғини осиб қўйишни сўраган.

Ҳужум содир бўлган жойда 6 киши ҳалок бўлган, яна икки инсоннинг жони шифохонада узилган. 12 киши жароҳат олганди.

Прокурор Жейсон Ричманнинг айтишича, Сайфулло "велосипед йўлагини ўзининг жанг майдонига айлантирган".

"У ўзи уюштирган террорчилик ҳужумидан мамнун кўринган".

Суд жараёнида Сайфулло Соиповнинг бу ҳужумга бир йил тайёргарлик кўргани тафсилотлари янграган.

Кўчада одам кўп бўлиши боис, унинг ҳужум куни сифатида Ҳэллоуин байрамини танлагани ҳам айтилган.

Ҳимоячисининг айтишича, Сайфулло ўшанда ўзи ҳам ўлиши ва шаҳид бўлишини ўйлаган.

Ҳужумдан кўп ўтмай, ўша пайтда АҚШ президенти бўлган Дональд Трамп уни қатл этишга чақирган.

2020 йилда эса, 17 йиллик мораторий ортидан, федерал даражада ўлим жазоларини қайта тиклаган.

Жо Байден қудратга келиши ортидан, ўлим жазосига яна мораторий ўрнатилган.

Аммо ўтган йилнинг кузида АҚШ Адлия вазирлиги Сайфулло Соипов учун ўлим жазосини берилишини сўрашини айтган.

Сайфулло ўзига қўйилган айбларни тан олмаган.

Соипов ким эди?

Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги 2017 йил 31 октябрь куни Нью-Йоркда террорчилик амалини содир этган ҳужумчи ўзбек фуқароси эканини тасдиқлаганди.

"Жаҳон" ахборот агентлиги 2017 йил 1 ноябрда тарқатган хабарида ҳужумчининг таржимаи ҳолига оид маълумотлар берилган.

Унда айтилишича, Соипов Сайфулло Ҳабибуллаевич 1988 йилнинг 8 февралида Тошкентда туғилган.

Тошкентдаги касб-ҳунар коллежи ва Молия институтини тамомлаган.Ўқишни битириб, Тошкентдаги "Саёҳат" меҳмонхонасида ҳисобчи бўлиб ишлаган.

2010 йилда грин-карта ютиб, АҚШга кетгунига қадар ўзбек ҳуқуқ-тартибот идораларининг эътиборига тушмаган.

Расмий хабарда Соиповнинг АҚШга кетганидан буён бирон марта ҳам яқинларини кўриш учун Тошкентга бормагани ва АҚШда вақтинча яшаб келган ўзбекистонлик аёл билан фуқаровий никоҳда яшагани айтилади.

Аммо Ташқи ишлар вазирлиги хабарида айтилишича, қўшнилари Соиповга ижобий тавфсиф беришган.

"У ҳеч қандай шубҳа уйғотмаган, бошқалар билан муомалада ҳаммам вақт ўзини босиқ ва дўстона тутган", дейилади хабарда.

Шунингдек, расмийларга кўра, Соиповнинг ота-онаси анъанавий Исломга амал қилишади ва ҳеч қандай экстремистик оқимларга алоқаси йўқ.

Ўзбек томони Соиповнинг АҚШга кўчиб борганидан кейин радикаллашганини айтган.

"АҚШга кўчиб боргач, Сайфулла Соипов одамови бўлиб қолган, радикал гуруҳлар таъсирига тушган", дейилади Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги тарқатган хабарда.

Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002