Трампнинг 24 соатда Украина урушини тугатиш ваъдасига нима бўлди?

Кремл ва Зеленский АҚШнинг яна сайланган Президенти Доналд Трампнинг Украина уруши борасидаги баёнотига муносабат билдирдилар, таҳлилчилар воқеалар ривожини башорат қилишга уринмоқдалар.

Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Президент Трампнинг Украина билан сулҳ тузиш чақириғи, акс ҳолда Россия янги АҚШ санкцияларига учраши мумкинлиги ҳақидаги баёнотига муносабат билдирди.

Дмитрий Песков АҚШ президенти Доналд Трампнинг Россия Украинадаги урушни тўхтатмаса, унга қарши янги санкциялар ва божлар жорий этиш билан таҳдид қилганини Трампнинг "усуллари" деб баҳолади.

"Бунда ҳеч қандай янги жиҳатларни кўрмаяпмиз. Трамп ўз президентлигининг биринчи даврида санкцияларни энг кўп қўллаган АҚШ президенти бўлган эди", - деди Песков 23 январ куни ўтказилган кундалик матбуот анжуманида.

"У бу усулларни яхши кўради, камида ўз президентлигининг биринчи даврида яхши кўрарди", - деди Кремл матбуот котиби.

Дмитрий Песков сўзларига кўра, Россия "тенг, ўзаро ҳурматга асосланган мулоқотга тайёр".

"Биз сигналларни кутаяпмиз, ҳали уларни қабул қилмадик", деди у.

Кўпчилик Президент Трамп билан Президент Путиннинг телефон мулоқотини кутишаяпти, АҚШ ва Россия раҳбарларининг музокаралари Украина урушига якун ясашига умид қилинаяпти.

Россиянинг бугунги Президенти Путин билан музокара столига ўтириб бўлмайди деб айтган Украина Президенти Володимир Зеленскийга энди музокара қилиши мумкинми деб савол беришди журналистлар.

Агар Трамп Украинага хавфсизликни кафолат берса, Россия Президенти билан музокара мумкинлигини айтди Президент Зеленский.

"Мен уни(музокарани) яқинлаштириш учун ҳамма нарсани қиламан. Агар Трамп, мен бунга ишонаман, бизга Украинанинг кучли ва муқаррар хавфсизлигини кафолатласа, биз дипломатик йўлда ҳаракат қилишимиз мумкин. Мен Россия билан урушни дипломатик йўлда тугатиб бўлмаслигини тушунаман", дейди Президент Зеленский Bloombergга интервюсида.

Зеленский Украина 2022 йил чегараларига қайтмаганида ҳам музокаралар бошланиши мумкинлигини истисно этмади.

"Ҳар хил бўлиши мумкин, ҳаётда ҳар нарса бўлади. Бу Америка Қўшма Штатларига боғлиқ, бу янги маъмуриятга боғлиқ, бу Европа Иттифоқига боғлиқ, қайсидир маънода глобал Жанубга ҳам боғлиқ", деди Украина президенти.

Би-би-си мухбири Святослав Хоменко Президент Трампнинг Россияга урушни тўхтатиш пўписаси остида қандай маънолар бўлиши мумкинлигини мулоҳаза қилди.

Доналд Трампнинг баёнотида Украинанинг йўқлиги ҳайратланарли, деб ёзади мухбиримиз

Бу Киевнинг фикри ҳеч кимга қизиқ эмаслиги ва унинг тақдирини дунёнинг катта кучлари ҳал қилади деган сигнал бўлиши мумкин. Аммо сир бошқа жойда бўлиши мумкин: аслида, Украина ва АҚШнинг позициялари шунчалик яқинки, Трамп ўзини ортиқча уринтирмасликка ҳаракат қилган ва уруш тугаши ҳозирда фақат Владимир Путинга боғлиқ эканлигини аниқ билдирди. Бу ердан яна бир хулоса чиқариш мумкин.

Трампнинг инаугурациясидан олдин, Киевдаги кўплаб одамлар шунга ўхшаш мазмундаги баёнотни - "сизга таклиф қилинаётган нарсага рози бўлинг, акс ҳолда ўзингизга ёмон бўлади" - янги АҚШ президентидан эшитишдан қўрқишаётган эди. Аммо охир-оқибат, Трамп Москвага босим ўтказаяпти ва эндиги навбат Россия президентиники.

АҚШ президентининг сўзларини оддийгина эътиборсиз қолдириш мумкин эмаслиги аниқ. Тажрибали бизнесмен Трампнинг "битим" деган сўзи Москванинг шартсиз ғалабасини тан олиш дегани эмас (айниқса, Трамп Россия иқтисодиёти "маъносиз уруш" туфайли "вайрон бўлаяпти" деган ишончда бўлса).

Шундай экан, буёғи қандай бўлади?

Путин Трампнинг баҳоларига рози бўладими ва "битим"ни муҳокама қила бошлайдими?

Ёки у можарони янги босқичга олиб чиқиш ставкасини кўтариб, намойишкорона эскалацияга борадими?

Агар Россия "сулҳ"га рози бўлмаса, унга қарши янги санкциялар жорий этилиши ҳақидаги АҚШ президентининг сўзлари, эҳтимол, фақат биринчи қадам бўлиб, унинг ортидан Доналд Трампга хос услуб давом этар?