Ҳиндистон: Бобурий ҳукмдор қабри хавф остидами? Видео
Сурат манбаси, ANI
- Author, Ниёз Фаруқий
- Role, BBC News, Деҳли
- Ўқилиш вақти: 3 дақ
Хабарларга кўра, сўнгги зўравонликларга ҳинду гуруҳларининг Бобурий ҳукмдор Аврангзеб қабрини кўчириб ташлаш талаби сабаб бўлган.
Воқеаларнинг сўнгги ривожи душанба куни тунда, Нагпур шаҳрининг Маҳал мавзесида кузатилган.
Машиналарга ўт қўйилган ва тошлар отилган.
Зўравонликлар ортидан, шаҳарнинг айрим қисмларида комендантлик соати жорий этилган.
Полиция ҳозир вазият вазият назорат остида эканини айтиб, одамларни осойишталикни сақлашга чақирган.
Nagpur politsiya komissari Ravinder Singalning ANI axborot agentligiga aytishicha, 50 dan ortiq odam hibsga olingan, hodisada 30 dan oshiq kishi yaralangan.
Аврангзеб 300 йилдан кўпроқ вақт олдин вафот этган.
Ҳинду гуруҳларининг кўчириб ташлаш талаби кучайиб бораркан, унинг қабри сўнгги йилларда сиёсий кескинлик нуқтасига айланган.
Мақбара Нагпурдан 500 чақиримча узоқликда, Чхатрапати Самбхажинагар округида жойлашган. Бу ер ўз вақтида Аврангзеб шарафига Аврангобод, деб юритилган.
Маҳараштра Бош вазири Девендра Фаднависнинг штат кенгашига айтишича, сўнгги зўравонликлар икки ҳинду ташкилоти – Вишва Ҳинду Паришад ва Бажранг Далнинг Бобурий ҳукмдор тулупини ёқиб, унинг қабрини кўчириб ташлашни талаб қилиши ортидан бошланган.
Худди шу нарса айрим диний рамзларнинг таҳқирланганига оид гап-сўзларга сабаб бўлган. Фаднависга кўра, бу "аввалдан пухта режалаштирилган ҳужум"дек кўринган зўравонликларга олиб келган.
Унинг маълум қилишича, кечки намоздан сўнг 250 нафар мусулмон бир жойга йиғилиб, ҳайқира бошлашган.
"Одамлар машиналарга ўт қўямиз, дейишганида эса, полиция куч қўллаган", - дея қўшимча қилган у.
Нагпур полиция комиссари Равиндер Сингалнинг ANI ахборот агентлигига айтишича, 50 дан ортиқ одам ҳибсга олинган, ҳодисада 30 дан ошиқ киши яраланган.
Нагпур бўйлаб хавфсизлик чоралари кучайтирилган, шаҳарнинг марказий қисмларидаги дўконлар ва бизнеслар ёпилган.
Айни пайтда Маҳараштрада "қонун ва тартиб издан чиққанлиги"ни айтиб, мухолифатдаги партиялар штатнинг Бҳаратия Жаната партияси бошчилигидаги ҳукуматини танқидга тутишган.
Айни мақолада Google YouTube томонидан тақдим қилинган контент мавжуд. Биз бу контент юкланмасидан аввал сизнинг розилигингизни сўраймиз, чунки улар куки ва бошқа технологиялардан фойдаланган бўлиши мумкин. Сиз Google YouTube ҳаволасида кукиларга доир ва шахсий маълумотларга оид қоидалар ҳақида аввал ўқиб, кейин қабул қилишга рози бўлишингиз мумкин. Кўриш учун “қабул қилиш ва давом этиш”ни танланг.
Охири YouTube пост
Кечаётган ҳафтадаги зўравонликларга Болливуднинг Аврангзеб билан тўқнашувда мағлуб бўлган ва қийноққа солингани яққол тасвирланган Маратха ҳукмдори Самбҳажи ҳақидаги яқинда ишланган фильми туртки берган.
Кеча, сешанба куни Фаднависнинг штат кенгашига айтишича, мазкур фильм "одамларнинг Аврангзебга қарши ғазабини қўзғатган".
Ҳинду миллатчи партияларидан бўлган сиёсатчилар Аврангзебни танқид қилиб, унинг қабрини кўчириб ташлашга чақиришар экан, мавзу сўнгги кунларда сарлавҳаларга чиққан.
Хабарларга кўра, намойишчилар яна минтақавий сиёсатчи Абу Азмийнинг "Аврангзеб шафқатсиз ҳукмдор бўлмагани" ва "кўплаб ибодатхоналар барпо этгани"га оид сўзларидан ҳам ғазабга келишган.
Азмий, шунингдек, Аврангзеб ҳукмронлиги даврида Ҳиндистоннинг чегаралари Афғонистону ҳозирги Мяньмага қадар етгани, мамлакат олтин қушга қиёс берилгани, унинг Ялпи Ички Маҳсулоти жаҳонникининг тўртдан бир қисмини ташкил этганини ҳам айтган.
Сиёсатчи кейин маҳкамага ўзининг сўзлари янглиш талқин этилганини билдирган, бироқ Маҳараштра штати кенгашидан четлаштирилган ва унга қарши тергов ўтказиш буюрилган.
2022 йилда ҳам Аврангзебнинг номи ижтимоий тармоқларда тилга тушган.
Бунга унинг буйруғи билан бузилган 17-асрга мансуб улкан ҳинду ибодатхонаси Вишванатҳ ўрнига қурилгани айтилувчи масжид устидан келиб чиққан жанжал сабаб бўлган.
Суд бунинг ростдан ҳам шундай бўлгани ёки йўқлигини аниқлаш учун текширув ўтказишни буюрган.
Минтақавий сиёсатчи "кераги ёки йўқлиги"ни савол остига олиб, бузиб ташлашга чақириши ортидан эса, Аврангзебнинг мақбараси ташриф буюрувчилар учун ёпилган.
Ҳиндистон Бош вазири Нарендра Моди ҳам ўша йили Варанасидаги тадбирда "Аврангзебнинг ваҳшийликлари" ва "унинг террори" ҳақида гапирган.
"У тамаддунни қилич билан ўзгартиришга ҳаракат қилди. Ақидапаратслик билан маданиятни яксон этишга уринди", - деб айтган.
Аврангзеб ким?
Сурат манбаси, Getty Images
Аврангзеб олтинчи Бобурий ҳукмдор бўлади.
У Ҳиндистонни ярим асрча – 1658-1707 йиллар оралиғида бошқарган.
У зоҳидона ҳаёт кечиришни афзал билган диндор мусулмон сифатида тилга олинади.
Аммо ўзининг империясини кенгайтириш йўлида шафқатсиз бўлгани, қаттиқ Шариат қонунлари ва адолатсиз солиқлар жорий этгани айтилади.
Гарчи айрим танқидчилар қатор янгиларини барпо этганлигини таъкидлашса-да, у ҳинду ибодатхоналарини вайрон қилганликда ҳам айбланади.
Мақолани ёзишда Би-би-сининг Маратха хизмати ҳам ҳамкорлик қилган.
