Suudi Arabistan'da hac sırasında yaşanan izdihamın fotoğrafları bugün pek çok gazetenin ön sayfalarında.

Gazeteler, alınan tüm önlemlere, yapılan tüm inşaatlara rağmen bu kadar büyük bir kalabalığın denetlenmesinin mümkün olmadığından dem vuruyor.

İran'ın nükleer programı konusunda Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun toplantıya çağırılması nedeniyle, bugün de bundan sonra atılabilecek adımlar tartışılmaya devam ediliyor.

Times, İran'ın nükleer araştırmalarına göz yummanın, bir gün Rusya'ya nükleer silahlı Çeçen eylemciler, Çin'e de Şincan'daki radikal İslamcı unsurlar olarak dönebileceğini hatırlatarak bu ülkelere Güvenlik Konseyi'nde bir an evel eyleme geçilmesini destekleme çağrısı yapıyor.

Frankfurter Allgemeine, İran'a askeri müdahalenin neredeyse ihtimal dışı olduğunu belirterek "Washington'un zaten Irak'ta yeterince sorunu varken küresel bir siyasi kriz yaratacak bu son çareye başvurmaktan kaçınacaktır." diyor.

Guardian ise imkansıza yakın olsa da, askeri seçenek gündeme gelirse ABD ve İsrail'in tek taraflı olarak devreye girebileceğini belirtiyor.

Gazete İsrail'in bu konuda hazırlanmış planları olduğunu, başbakan adayı Binyamin Netanyahu'nun seçilirse bu yönde hareket etmekten söz ettiğini aktarıyor.

Independent ilk sayfasında "Nükleer Kabus: İran'ın meydan okur tavrı, bölgesel bir yüzleşme kaygısı yaratıyor" diye manşet atmış.

Batılı diplomatların "bizim canımız yanmadan İran'ın canını yakabilecek" bir yol arıyoruz sözlerini aktaran gazete, İran'ı "etrafı nükleer devletlerle çevrili gururlu bir ulus" olarak tanımlıyor.

"İran etrafına baktığında hem Orta Doğu hem de Asya'nın nükleer silahlarla kaynadığını görüyor. Doğuda Pakistan ve Hindistan nükleer silah sahibi. Batıda Saddam Hüseyin'in bir dönem nükleer silah geliştirmek istediği Irak var. Daha ötede İsrail: İran'ın ezeli rakibinin elinde 200 kadar nükleer silah olduğu tahmin ediliyor."

"Ama bu ülkelerin hiç biri nükleer silahlarını bırakma konusunda baskı görmüyor. Dahası ellerindeki bomba sayesinde uluslararası prestij kazanmış durumdalar."

Independent Irak savaşı öncesinde yaşanan sürece atıfta bulunarak, benzerliklere dikkat çekiyor, gelecek hafta Londra'da toplanacak taraflara diplomasi çabalarının sürmesi çağrısı yapıyor.

Financial Times'a göre yaptırım uygulanması ihtimali henüz uzak. 'Diplomatlar adım adım ilerleyecek bir süreç öngörüyor' diyor gazete:

"Güvenlik Konseyi önce İran'a yükümlülüklerine uyma çağrısı yapacak ve Atom Enerjisi Kurumu'ndan yeni bir rapor istenecek. Yaptırım tehdidi içeren bir karar bunu takip eden aşamada gündeme gelecek."

Merkel Washington'da

Angela Merkel, İran konusunun da ele alınması beklenen ilk Washington gezisine başlarken, iki ülke ilişkilerinin ne kadar gelişebileceği merak konusu:

Almanya'dan Der Tagesspiegel, "Merkel bu akşam geri dönerken dünya hala aynı olacak, Atlas Okyanusu'nun iki yakasındaki farklı çıkarlar da buna dahil." diyor.

"Almanların çoğu Bush'u çevreye tehlike yaratan radyoaktif bir varlık, Amerika'yı da barış için tehdit olarak görüyor. Şimdilik Bush ve Merkel ancak hasarı sınırlama amaçlı bir ortaklık yürütebilirler".

Frankfurter Rundschau, özellikle Guantanamo Üssü'nde tutsaklara muamelenin, ilişkiler açısından Almanya'nın sınırlarını gösterdiği kanısında.

İngiltere'de Financial Times ise "Merkel'in yardımcılarının en büyük derdi, Alman basın mensuplarına bu ziyaretin Guantanamo hakkında olmadığını anlatmak" diyor.

Gazete, Berlin'deki bir düşünce kuruluşu'nun uzmanlarından Josef Braml'ın şu iyimser değerlendirmesine yer veriyor:

"Guantanamo'dan söz ederek Merkel tam da Atlantik ilişkilerinden yana bir kişi olduğunu gösterdi. Ciddi sorunları gözardı etmeyip, konuşursunuz. Merkel yakın bir dostluğu işte böyle görüyor."

Schröder yalan mı söyledi?

Alman gazeteleri bir yandan da Irak savaşı öncesinde Alman gizli servisinin Amerikalılara yardım verdiği iddialarını tartışıyor:

Süddeutsche Zeitung, böyle bir adım atıldıysa Schröder hükümetinin savaşa muhalefeti konusunda yalan söylemiş olacağını, bu durumun Almanya'nın "yasadışı bir savaşa katılmış olduğu" anlamına geleceğini savunuyor.

Die Tageszeitung "Eğer Federal İstihbarat Servisi BND, Amerikalılara gerçekten de Irak'a hava saldırısı hedefleri hakkında tavsiyelerde bulunduysa, Gerhard Schröder'in barışçı başbakan imajının gözden geçirilmesi gerek" diye yazıyor.

Die Welt'e göre ise ortada bir skandal yok: "Gizli servislerin siyasi gerçekçilik kapsamında işbirliği yapması" gerekir değerlendirmesini yapıyor gazete.

Fransa'da İçişleri Bakanı Nicolas Sarkozy'nin dün yaptığı konuşma, gelecek yılki Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki kampanyasının habercisi miydi? Fransız Le Figaro'ya göre "evet" ve "Sarkozy, Fransız anayasasında değişiklik istiyor".

Liberation ise bakanın niyetini Fransa Kralı 14. Louis'nin sözlerine benzeterek, "Sarkozy 'devlet ben olacağım' dedi" diye yazmış:

"Cumhurbaşkanı olmak isteyen birisinin bu makamın yetkilerinin artırılmasını istemesi normal. Sarkozy de rüyalarının makamını, kendisini bir Amerikan tarzı başkan yapacak şekilde tasvir etti. Ama bu açıklamaları varoşlardaki kriz karşısındaki tavrıyla kendisini ılımlılardan ve gençlerden uzaklaştırıp aşırı sağa yaklaştırdığı bir döneme rastlıyor. Bir Cumhurbaşkanı adayının tabanını genişletmesi gerekirken, Sarkozy tabanını daralltı."

Papa suikastini aşırı eğilimli Türkler mi planladı?

Hangi İngiliz gazetesini açarsanız açın, Kartal Cezaevi'nden tahliye edilen Mehmet Ali Ağca'nın, elinde kendisi ve Papa'yı kapak yapan Time dergisi ile görüntülendiği fotoğraflar karşınıza çıkıyor.

Daily Telegraph, Ağca'nın, karanfillerle ve sevinç gösterileri ile karşılandığına dikkat çekiyor.

Independent, "Papa'yı neredeyse öldüren adam" başlığı ile Ağca'ya iki sayfasını ayırmış. Gazete suikast girişimini 20. yüzyılın çözülememiş en büyük komplo gizlerinden biri olarak niteliyor.

"Türk vatandaşı bir adi suçlu neden Katoliklerin dini liderini öldürmek istedi? Kendisine bakılırsa, tek başına hareket ediyordu. Ama bu mümkün müydü?"

"Washington ve başka batı başkentleri bunun arkasında Bulgar istihbaratının eliyle Sovyet istihbarat teşkilatı KGB'nin olduğuna kendilerini inandırdılar. Bu senaryo mükemmelen işledi ve Reagan'ın Sovyetlerin 'şer imparatorluğu' olduğu imajını destekledi. Dahası, kimilerine göre, dikkatleri CIA ile Türk aşırı milliyetçileri arasındaki bazı nahoş bağlardan da uzaklaştırdı."

"Papa İkinci Jean Paul'ü öldürmek için bir plan vardı ise, bunu yapanlar neredeyse kesin olarak Türk radikallerdi.. Belki Ankara'nın istihbarat teşkilatı ile bağlantıları vardı ama, kontrolü altında değildiler. Bu anlamda belki de; CIA'in sonunda Usame Bin Ladin ile karşı karşıya kalması gibi, gizli operasyonlarda kullanılan kişilerin öngörülmemiş hareketlerinden kaynaklanan bir "geri tepme" yaşanıyordu."

Kuş gribine ordu müdahalesi

Türkiye'deki kuş gribi vakalarından birinde, virüste nefes borusuna tutunmayı kolaylaştıran bir mutasyon tespit edildiği haberleri, ayrıntılı şekilde aktarılırken, Financial Times, kuş gribine karşı ordu ve polisin devreye sokulması gerekebileceği şeklindeki bir uyarıya yer vermiş.

"Dünya Sağlık Örgütü danışmanlarından Hitoşi Oşitani, insandan insana geçen bir salgın ortaya çıkması halinde sadece 19 vakanın belirlendiği bir durumda bile yetkililerin 120 bin kişiyi karantina alması gerekeceğini; bunun için de ordu ve polisin kullanılmasının gerekebileceğini söyledi. Uzmanlar, böyle bir salgının ortaya çıktığı hemen farkedilse bile, hızla yayılmayı önlemenin güç olacağını, agresif bir karantina uygulamasının insan hakları alanında yasal çekinceler yaratacağını belirtiyorlar."

Lobi tartışması İngiltere'de

Times, Amerika Birleşik Devletleri'nde son haftalarda devam eden lobicilik tartışmalarını İngiltere'ye taşımış.

Gayriresmi yapıda kurulan ve sayısı son yıllarda 370'i bulan karma parlamento gruplarının dikkat çekici şekilde, destek aldıkları gruplar lehinde raporlar hazırladığına, hatta kimi zaman kendilerine hazır raporlar sunulduğuna dikkat çekiyor.

Gazete başyasızında bu grupların bağımsız olamsı gerektiğini vurgulayarak, parlamentoya bir an evvel daha fazla şeffaflık sağlayacak düzenlemeler yapılması çağrısında bulunuyor.

Çin - Hindistan ittifakı

Financial Times dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri Çin ve Hindistan'ın petrol alanında "aptalca" diye niteledikleri rekabete son vermek üzere ittifak kurduğunu, yazıyor:

"Dünyanın en büyük iki petrol tüketicisi uzun yıllardır süren rekabeti bir kenara bırakıp, başka kıtalarda petrol kaynakları temin etme yolunda işbirliğine gitme kararı aldılar."

"Anlaşmaları, rekabetleri sonucu fiyatların yükselmesini önlemeye yönelik. Hindistan ve Çin devlet petrol şirketlerinin Suriye'deki petrol sahalarında ortak hisse alması, gelecekteki işbirlği için örnek olarak gösteriliyor. Ayrıca bundan böyle, olası bir ihale hedefi konusunda da, önce iki ülke haberleşecek."

Tavşan-insan karışımı embriyo planı

Guardian kök hücre araştırmalarında son hedefin tavşan ve insan hücrelerini birleştirmek olduğunu haber veriyor. Amaç, motor-nöron hastalıklarını araştırabilmek.

"İngiliz bilimadamları insan hücrelerinden DNA'ları, tavşan yumurtalarına yerleştirerek bazı genetik hastalıkları taşıyan kök hücreler geliştirmeyi, ardından bu hücreler üzerinde araştırma yapabilmeyi umuyor. Şiddetle eleştirilen planlar hayata geçerse, oluşturulacak embriyolar asla bir canlı haline gelmeyecek. Sadece 200 hücre oluşturacak kadar bölünecek."

Üç bin sterlin versek gider misiniz?

Hükümet sığınma başvurusunda bulunup reddedilen kişiler hakkında çözüm arıyor. Times, son formülü, "Üç bin sterlin versek gider misiniz" sözleri ile özetliyor.

"Sığınma başvuruları reddedilen kişileri ve yasadışı göçmenler gönüllü olarak İngiltere'yi terketmeye ikna etmek için hükümet üç bin sterlinlik yeni bir teşvik paketi vermeyi öngörüyor. Ülkeden altı ay içinde çıkması istenen 3 bin kişiden hepsi öneriyi kabul ederse bunun maliyeti 6 milyon sterlini aşabilir. Bu kişilerin zorla ülkeden çıkarılması için gereken düzenlemeler halen kişi başına 11 bin sterline mal oluyor."