Kıbrıs'tan ret

Avrupa gazetelerindeki turumuzda önce FinancialTimes'ın sayfalarında bir Türkiye haberi var:

''Türkiye'yle üyelik müzakerelerine başlanmasını hedefleyen anlaşmaya Kıbrıs'tan ret''

Financial Times, bugün Brüksel'de daimi temsilciler düzeyindeki toplantıda İngiltere'nin, Türkiye'yle müzakarelere 3 Ekim'de başlanmasını sağlayacak bir uzlaşmaya varılmasını umduğunu; ancak konunun Kıbrıslı Rumların itirazları nedeniyle 26 Eylül'de bakanlar düzeyinde olağanüstü bir toplantıya ertelenmesi olasılığının giderek güçlendiğini yazıyor.

Kıbrıs'ı tanımadığını deklare eden Türkiye'yle müzakerelere gene de 3 Ekim'de planlandığı gibi başlanmasını isteyen İngiltere'nin bu konuda Fransa'nın itirazlarını aştığını yazan Financial Times, ''ama'' diyor, ''kendilerinin dışarı bırakıldığını söyleyen Kıbrıslı Rumlar, Londra-Paris hattındaki anlaşmayı reddetti.''

Türkiye'nin deklarasyonuna yanıt olarak İngiliz ve Fransız yetkililerin üzerinde uzlaştığı taslak metinde, Financial Times'ın satırlarından verecek olursak, ''Kıbrıs'ın tanınması müzakereler için değil, tam üyelik konusunda bir koşul olarak öne sürülüyor ve buna ilaveten, Birleşmiş Milletler'in adada çözüm gayretlerine destek verilmesi talebine de yer veriliyor.''

Türkiye'nin akıbeti 3 Ekim sabahına dek belli olmayabilir

Kıbrıslı Rumların adadaki referandumda Birleşmiş Milletler planını reddettiğini hatırlatan Financial Times, Lefkoşe'den Rum hükümet sözcüsünün uyarılarını aktarmış: ''Bu konuda bir uzlaşma olmazsa, çerçeve belge konusunda da uzlaşma olmaz; ve üyelik müzakereleri de 3 Ekim'de başlamaz.''

İngiltere'nin Kıbrıs dahil bütün üyelerin onayını alması gerektiğini hatırlatan Financial Times, ''26 Eylül'e kadar karşı deklarasyon ve çerçeve belge konularında anlaşmazlıklar aşılamazsa, Türkiye'yle müzakerelere 3 Ekim'de başlanıp başlanmayacağının aynı günün sabahına kadar belli olmayabileceğini'' yazıyor.

Guardian gazetesinin sayfalarına bakacak olursak, bugün Brüksel'deki daimi temsilciler toplantısında tek itiraz sesi Kıbrıs'tan yükselmeyecek.

Avusturya engeli

Guardian, ''Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik yolunda Avusturya engeli'' diye yazıyor.

Guardian'ın ifadesiyle ''Türkiye'nin üyelik müzakerelerine başlama planlarına yeni bir engel'' bugün şekilleniyor. Gazete, Avusturyalı yetkililerin komşuları Hırvatistan'la müzakerelerin ertelenmesine karşın Türkiye'yle müzakerelere başlanmasının yanlış olacağını ilan edeceklerini yazıyor.

Guardian'a göre, 3 Ekim tarihine az bir süre kala Türkiye konusunda dışişleri bakanları düzeyinde olağanüstü toplantı düzenlenmesi için bastıran Avusturya bu amacında başarılı olacağa benziyor.

Guardian, ''seçilen tarihin zamanlaması önemli'' diyor: ''26 Eylül'de planlanan olağanüstü toplantıdan birkaç gün önce Avrupa Birliği'nin Hırvatistan'a ilişkin kararını açıklaması bekleniyor.''

Viyana'nın ''ağırlığının üzerindeki siyasi çıkışı''

Hırvatistan'la üyelik müzakerelerine geçen bahar aylarında başlanması gerekiyordu; ancak Zagrep yönetiminin Lahey'deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'yle yeterli işbirliği göstermediği gerekçesiyle, müzakerelere hiç başlanmadı.

Guardian, Avrupa Birliği'nin Lahey'deki Başsavcı Carla del Ponte'nin yakınlarda yayınlaması beklenen son raporunda Hırvat hükümetini nasıl değerlendireceğini beklediğini yazıyor.

Guardian'ın ifadesiyle, ''normal ağırlığının üzerinde çıkışlar yapan bir Avusturya'yla karşı karşıyayız''. Guardian'a göre Viyana hükümeti, ''Türkiye'nin baş düşmanı'' Kıbrıslı Rumlarla ittifak yaptığından beri Katolik komşusu Hırvatistan için tavizler koparmaya çalışıyor.

''Herşey Alman seçimlerinde düğümleniyor''

Ama Avusturya basınından bir gazeteye -DerStandard'a- kulak verecek olursak, ''Türkiye'yle üyelik müzakereleri konusunun asıl düğümlendiği nokta, Almanya'daki seçimlerden çıkacak sonuç.''

Der Standard, ''halihazırda Türkiye'yle müzakerelerin ertelenmesi yönündeki siyasi eğilim yeterince güçlü değil'' diyor.

Gazete, ''25 üyeli bir birlik içinde Kıbrıs'ın sözünü geçirecek siyasi ağırlığı yok'' diye düşünüyor.

Der Standard, Avusturya'nın da benzer bir konumda olduğunu; Türkiye konusunda tam üyeliğin yanısıra imtiyazlı ortaklığın da resmen telaffuz edilmesini isteyen Viyana hükümetinin bunu yazıya geçirecek siyasi nüfuzdan yoksun olduğunu belirtiyor. Ama bu ağırlığa sahip bir ülke var:

Der Standard, ''Türkiye'yle müzakerelerin 3 Ekim'de başlayıp başlamayacağını bir haftadan az bir zaman kalan Almanya'daki genel seçimler, daha doğrusu bu seçimlerden çıkması beklenen koalisyonun çizgisi belirleyecek'' diye tahmin ediyor.

Oslo'dan Berlin'e siyaset dersi

Almanya'da 18 Eylül'de yapılacak olan parlamento seçimleri hakkında, acaba dünkü Norveç seçimlerinden çıkartılacak dersler var mı? Sandıklarda keskin biçimde sola kayan Norveçliler, bir önceki muhafazakar azınlık hükümetini dün görevden indirdi.

Birçok Avrupa gazetesinin belirttiği gibi Norveç'teki genel seçimler ayrıca, ülke tarihinde 20 yıllık aradan sonra ilk kez, İşçi Partili Jens Stoltenberg'in liderliğinde bir ''çoğunluk hükümetini'' iktidara taşıyor.

Almanya basınından DieTageszeitung, Berlin'de şu an iktidarda olan ve anketlerde yakın zamana dek geride gitmesine karşın aradaki farkı gün be gün kapattığı gözlenen Sosyal Demokrat Başbakan Gerhard Schröder'in Norveç'ten alacağı dersler var mı diye soruyor.

Tageszeitung, sosyal güvenlik ve pazar ekonomisi konularının Almanya'daki seçim kampanyasında olduğu gibi Norveç seçimlerinde de kilit önemdeki tartışmayı oluşturduğunu yazıyor.

Gazete, Norveç'te İşçi Partisi'nin istikrarlı biçimde solda durduğunun altını çizerek sandıklardan kazançlı çıktığını yazıyor. Tageszeitung, ''belki'' diyor, ''Berlin'dekilerin de bundan öğreneceği birkaç şey olabilir.''

Sosyalist olarak kadar zengin Norveçliler...

Ancak FrankfurterRundschau iki ülke arasında benzerlik kurmayı eleştiriyor. Gazetenin deyişiyle, ''Norveçlilerin petrolü var.''

Frankfurter Rundschau, Norveç'in petrolden elde ettiği zenginliğinin başka ülkelerle bir karşılaştırma yapılmasını zorlaştırdığını yazarak, ''orada seçmenler özelleştirmeye ve pazar ekonomisi odaklı politikalara sırtlarını dönebilirler; çünkü bunu yapabilecek kadar zenginler'' diyor.

Bugünkü baş yazılarından birinde Norveç'e methiyeler düzen İngiltere'nin Guardian gazetesi ise, herşeyin petrol zenginliğiyle açıklanamayacağını düşünüyor.

Gazete, Birleşmiş Milletler'in dünyada en iyi ve en rahat yaşam listesinde Norveçlilerin son dört yıldır olduğu gibi bu yıl da ilk sıraya yerleştiğini yazarak, ''bir de bunun sırrını bizlere satsalar ya'' diyor: ''paralarına para katarlardı o zaman...''