Gazetelerin manşetleri ise Orta Doğu'da dün ilan edilen ateşkesi konu alıyor.

Independent gazetesi, "Barış umutlarımız" başlığının altında İsrailli ve Filistinli liderlerin Şarm el Şeyh zirvesinden sonraki açıklamalarını veriyor ve barış yolunda aşılması gereken birçok engel bulunduğuna dikkat çekiyor.

Gazete, Kudus'ün statüsü, Filistinli mültecilerin geri dönüş hakkı, sınırlar ve Yahudi yerleşimleri gibi temel noktalarda Amerika'nın İsrail'e baskı yapmaması halinde Başbakan Ariel Şaron'un oyalama taktiğine başvurabileceğini belirterek "Eğer Mahmud Abbas'ın başarılı olmasına izin verilmezse İsrail'in 'Barış'ın önündeki engel Arafat'tı tezi çökecek" diyor.

Independent haberinde 2'inci intifadanın yani Filistin ayaklanmasının Ariel Şaron'un muhalefet lideriyken 28 Eylül 2000 tarihinde Mescid-i Aksa'yı ziyaret etmesine tepki olarak başladığını anımsatıyor.

Independent'ın Orta Doğu uzmanı yazarlarından Robert Fisk ise "Adalet sağlanmadan Orta Doğu'ya barış gelmez" diyor ve kinayeli bir dille şöyle devam ediyor:

"Şarm el Şeyh zirvesindeki açıklamalardan sanki şöyle bir anlam çıkıyor. Filistinliler, İsrail topraklarını işgalden vazgeçecek, Filistin tankları Hayfa ve Tel Aviv'de ortalığı kasıp kavurmayacak, Filistin Hava Kuvvetleri'nin F-18 uçakları İsrail yerleşim birimlerini bombalamayacak ve Apache helikopterleri İsrail askeri liderlerini hedef alan saldırılar düzenlemeyecek...

"Gerçekten de ateşkes için kullanılan ifadelerde Filistinlilerin şimdiye kadar hep şiddete başvurdukları İsrail'in de masum operasyonlar düzenledikleri gibi bir hava çıkıyor.

"Dünkü zirvede kimse İsrail'in işgalinden bahsetmedi. Orta Doğu'da adalet sağlanmazsa, Şarm el Şeyh'teki uzlaşmanın akibeti, Oslo anlaşmasınınki gibi olabilir."

'Batı Orta Doğu'ya karışmasın'

Times yazarı Simon Jenkins ise Orta Doğu barışı için Batı'nın İsrail ve Filistinlilere artık karışmaması gerektiğini savunuyor. Yazar özetle şöyle diyor:

"Şarm el Şeyh zirvesinde dün ateşkesin ilan edilmesinde Batı'nın hiç rolü olmadı. Ateşkesi Arafat'ın ölmesi, yerine Abbas'ın seçilmesi ve Şaron'un kariyerini bir anlaşmayla taçlandırma ihtiyacı sağladı.

"İsrail şimdi Abbas'ın intihar saldırılarını durdurma konusundaki samimiyetine inanmalı. Filistinliler de İsrail birliklerinin çekildiğini, mahkumların serbest bırakıldığını, Gazze'deki Yahudi yerleşimlerinin boşaltıldığını görmeli.

"Bunlar ancak iki tarafın birbirlerine güvenmeleri ve taraftarlarını ikna etmeleriyle mümkün. 5 yıl önce Şarm el Seyh'te Clinton'ın girişimiyle yine ateşkes ilan edilmişti. Ama barış sadece bir hafta sürdü.

"Bu kez farklı bir yol deneyip, kendi çözümlerini üretmeleri için İsrail ve Filistinlileri yalnız bırakabiliriz"

Guardian ise başyazısında İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un boş hayallerden vazgeçilmesi çağrısında bulunduğunu belirterek şöyle diyor:

"Gerçekten, barış içinde yaşayabilecek, iki devleti öngören bir çözüm bulunacaksa boş hayallerden vazgeçilmesi ilkesi iki taraf için de geçerli olmalı. Daha önce defalarca tanık olduğumuz gibi umutların gözyaşlarına dönüşmemesi için iki tarafın da zorlu tercihler yapması gerekiyor"

Şarm el Şeyh zirvesi diğer Avrupa gazetelerinde de öne çıkan ortak başlıklardan birini oluşturuyor.

Frankfurter Allgemeine, anlaşmanın taraflardan biri tarafından ihlal edilmesi halinde, barışı sabote etmeye çalışan güçlerin yeniden sahneye çıkacağına dikkat çekiyor.

Yine Almanya'da yayımlanan Berliner gazetesi ise Orta Doğu'da yeni bir başlangıçtan söz etmek için haklı nedenler bulunduğunu belirtiyor.

Gazeteye göre bunlar yeni Filistin liderliğinin tavrı ve Amerika'nın barış için daha aktif bir rol oynama çabası.

Berliner, Amerika'nın geçmişteki hatalarından ders alarak karşılıklı toprak tavizleri, Filistinli mülteciler ve Kudus'ün statüsü konularında iki tarafa da baskı uygulması gerektiğini vurguluyor.

'Rice Avrupa'ya zeytin dalı uzattı'

Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın Fransa ziyaretinde Avrupa'yla ilişkilerde yeni bir sayfa açmak istedikleri yolundaki açıklaması Avrupa gazetelerinde öne çıkan başka bir konu...

Gazeteler, ulusal güvenlik danışmanı olduğu dönemde Irak'ın işgaline muhalefeti nedeniyle Fransa'yı cezalandırmaktan söz eden Rice'ın Avrupa'yla barışma hamlesini Paris'ten başlatmasının dikkat çekici olduğunu belirtiyorlar.

Financial Times, Rice'ın ortak değerler, ortak fedakarlıklar ve ortak başarılardan söz eden açıklamasının Avrupalı diplomatlar tarafından tatmin edici bulunduğunu belirtiyor.

Gazetenin görüşlerine yer verdiği bazı Avrupalı diplomatlar, Rice'ın açıklamasını Amerika'nın Avrupa'yı ciddiye almaya başladığı şeklinde yorumluyorlar.

Financial Times başyazısında ise Avrupa'nın Rice'ın uzattığı zeytin dalını geri çevirmemesi gerektiğini belirtiyor. Times gazetesi ise Amerika-Avrupa ilişkilerinin normalleşme sürecinde İran ve Çin'e silah ambargosunun kaldırılması konularının belirleyici olacağına dikkat çekiyor.

Suudi Arabistan'da 40 yıl sonra seçim

Guardian, Suudi Arabistan'da yarın 40 yıl aradan sonra ilk kez seçim yapılacağını yazıyor.

Gazeteye göre, mutlak monarşiyle yönetilen ülkede küçük de olsa bir demokrasi sınavı verilecek.

Belediye meclis üyelerinin yarısı seçimle belirlenecek. Diğer üyeler ise atamayla işbaşına gelecek. Üç farklı günde yapılacak ve 21 Nisan'da kadar tamamlanacak seçimlerde kadınların oy kullanma ve aday olma hakları yok. Oy kullanma hakkı olan erkeklerin ise yarıdan azı seçmen kaydı yaptırdı.

Aday sayısının fazlalığı dikkat çekiyor. Örneğin Riyad'da yedi sandalye için 700 aday yarışıyor. Siyasi partinin bulunmadığı ülkede Meclis üyeleri atamayla belirleniyor. Meclis danışma organı olarak görev yapıyor.

Guardian, ülkede iktidarı elinde tutan Kraliyet ailesinin reform baskısı altında olduğunu kaydediyor.

Irak'ta satranç yasaklanacak

Independent gazetesi Irak'taki Şiilerin ruhani lideri Büyük Ayetullah Ali Sistani'nin internet sitesinden bazı alıntılara yer veriyor ve Irak'ın geleceğinde, İran'daki kadar olmasa bile İslami kuralların ağırlıkta olacağını belirtiyor. Gazete şöyle diyor:

"Irak'ın en güçlü adamı olan Sistani, internet sitesinde, kriketin serbest, satrancın ise yasak olduğunu söylüyor. Kadınların erkeklerle el sıkışması yasak. Eğlenme amaçlı olmaması koşuluyla müziğe izin veriliyor. Erkeklerin küpeyle camiye girmeleri de mümkün değil."

Avrupa'nın işçi açığı büyüyecek

Guardian'a göre, üye ülkelerde nüfusun hızla yaşlanması nedeniyle Avrupa Birliği'nde göçmen akınının bu hızla sürmesi halinde bile 2030 yılında 20 milyon işçi açığı ortaya çıkacak.

Aynı süre içinde 40 milyon Avrupalı daha 80 ve üstü yaşlarda olacak. Bu kişilerin emeklilik maaşlarının ödenebilmesi ve sağlık hizmetlerinin karşılanabilmesi için 80 milyon kişiye daha istihdam yaratılması gerekiyor.

Gazeteye göre, Avrupa Birliği Komisyonu'nun İstihdam ve Sosyal Hizmetler'den sorumlu üyesi Vladimir Spidla, "Bu rakamlar, dünyanın hızla değiştiğini gösteriyor. Ve biz bu derin değişime hazır değiliz"diyor.