Independent gazetesi, sanık askerlerin ''Biz emirleri uyguluyorduk'' savunmalarını başlığına çıkarıyor, ama, ''kimin emirleri'' diye de soruyor.

Sayfada, Başbakan Tony Blair'le başlayan ve üst düzey askeri yetkilileri de kapsayan komuta zincirine ilişkin bir grafik de yer alıyor. Independent başyazısında da, ''Askeri yargılama sürecinde ortaya çıkan bu fotoğraflara gösterilecek tek tepki var: O da tiksinti'' diyor.

Daily Telegraph gazetesi ise başyazısında, yargılama süreci bitene kadar yorum yapmaktan kaçınılması gerektiğini söylüyor. Bu görüşü belirtirken söyleyecek bir şeyleri olmadığını ima etmediğini belirtiyor gazete ve devam ediyor:

''Yargılama sonucunda ortaya çıkacak konuları ele alma zamanı gelince, hem kara kuvvetleri komutanı hem de bakanların, ciddi kafa yormaları gerekecek. Askerlerimiz, hiçbir katkılarının olmadığı bir siyasi kararı uygulamak üzere Irak'ta bulunuyor. Onların beden ve ruh sağlığı konusundaki nihai sorumluluk, bu kararları alan hükümete aittir.''

Financial Times gazetesi de başyazısında bu olay konusunda hükümeti eleştiriyor. Ancak gazete, olaya daha geniş açıdan bakılması gerektiğine dikkat çekiyor. İngiltere'deki üst düzey yargıçlar geçen ay, yabancı tutsakların yargı önüne çıkarılmadan cezaevinde tutulmasına karşı çıkmıştı. Hükümetin, bu konuda ne yapacağına henüz karar veremediğine dikkat çeken gazete, şu uyarıda bulunuyor:

''Bu karar alma süreci daha fazla uzarsa İngiltere'nin, zaten bu son işkence ve kötü muamele fotoğrafları nedeniyle darbe alan imajı daha büyük zarar görecek.''

İngiltere'nin Ebu Gureyb'i

İngiliz basını işkence fotoğraflarına Arap basınından gelen tepkileri de dikkat çekiyor.

Times gazetesi, yorumcuların, Iraklılar'a Amerikalılar'dan daha iyi davrandıklarını düşündükleri İngiliz askerlerinin imajı, bu fotoğrafların ardından zarar görebilir" dediklerini aktarıyor.

Gazete, işkence fotoğrafları Hac ziyaretinin gölgesinde kaldığını da yazıyor.

Suudi Arabistan merkezli Arab News gazetesinin editörü Halid El Menna, Times'a, hacı adaylarını tahrik etmek istemediğini söylüyor:

''Yazı işlerindeki arkadaşlarım fotoğrafları kullanmak istediler, ben de onlara 'hayır' dedim. Bugün kutsal bir gün, milyonlarca Müslüman barış için dua ediyor.''

Fransız ve Alman gazeteleri de, İngiliz askerlerin işkence fotoğraflarını öne çıkarıyor.

Almanya'da yayınlanan Suddeutche Zeitung haberine, ''İngiltere'nin Ebu Gureyb'i " başlığını atarken, Die Tagezeitung da, silahlı kuvvetlerin tamamının suçlanmaması gerektiği yönündeki görüşleri eleştiriyor ve soruyor:

''Bütün sepetin çürüdüğünü ilan etmek için kaç tane çürük yumurta bulmanız gerekiyor?''

Fransız Le Monde gazetesi ise, fotoğrafların Tony Blair'i zor duruma düşürdüğünü yazıyor:

''Irak seçimlerine iki hafta kala, ülkedeki şiddetin yoğunluğu iki katına çıkarken, Blair yeniden savunmada.''

Dünyanın Bush korkusu

Guardian gazetesinin manşetinde BBC Dünya Servisi'nin Bush'un yeninden seçilmesinin dünyada nasıl karşılandığını belirlemek amacıyla 21 ülkede yaptırdığı anketin sonuçları var: ''Dünya Bush'un yeni döneminden korkuyor.''

Bush'un yemin töreni nedeniyle Amerikan bayraklarıyla süslenmiş olan Kongre binası önünde güvenlik önlemi alan silahlı bir güvenlik görevlisinin fotoğrafıyla süslenen haberde, Tony Blair'in gazeteye verdiği demece de yer veriliyor.

Blair, Bush'la yaptığı görüşmelerde, Amerikan dış politikasında bir evrim yaşandığına tanık olduğunu belirterek, ''Evrim tecrübeden gelir'' görüşünü dile getiriyor. Tony Blair, ''Bush çok taraflılık savunucusu mu oldu'' sorusuna ise, ''Bence, ilk dış gezisi kapsamında Avrupa'ya gelecek olması kayda değer'' yanıtını veriyor.

Blair, Avrupa Birliği ile Amerikan yönetimi arasında havanın yumuşamaya başladığına dikkat çekiyor. Ancak Financial Times'ın Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa Birliği arasındaki Çin'e silah ambargosunun kaldırılmasına ilişkin haberi, yeni krizin ufukta olduğuna işaret ediyor.

Gazete, dün İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'ın Avrupa Birliği'nin Çin'e yönelik ambargonun kaldırılması kararını desteklediğini yazmıştı. Straw, gazeteye, Washington yönetiminin, Avrupa Birliği'nin Çin'e silah satılmasına ilişkin planını yanlış anladığını söylemişti.

Financial Times'e konuşan üst düzey bir Amerikalı yetkili ise, Straw'ın değerlendirmesini reddediyor. Yetkiliye göre, Avrupa Birliği, Çin'e silah satışına izin verilmesi konusunda Washington'daki hissiyatını küçümsüyor:
''Bu konunun ne kadar önemli olduğunu anlayamamak Atlantik'in iki yakası arasında silah tedariki konusunda büyük sorunlara yol açacak.''

Birleşmiş Milletler'in Filistinli göçmenlerden sorumlu örgütünün başkanı Peter Hansen, İsrail ordusunu, Filistinli mültecilerin yaşadıkları kamplara düzenlediği operasyonlarda uyguladığı şiddetin uluslararası hukukun ihlali olduğunu söylemişti.

İsrail ordusu da, Hamas militanlarının Birleşmiş Milletler ambulanslarını roket taşımada kullandıklarını iddia ettikleri görüntüleri basına dağıtmıştı. Ancak daha sonra yapılan incelemelerde görüntülerde taşınan malzemelerin roket değil, sedye olduğu ortaya çıkmıştı.

Guardian gazetesinde yayımlanan bir habere göre, Bush yönetimi, Peter Hansen'in yeniden aynı göreve atanmasını engelledi.

Washington'daki muhafazakarlar, Yahudi lobisi ve İsrail hükümetinin çabalarının sonuç verdiğini aktarıyor gazete. İsrail hükümetinin ''İsrail düşmanlığı'yla suçladığı Hansen, 31 Mart'ta görevini bırakacağını çalışma arkadaşlarına duyurmuş.

Guardian'a göre, Irak'ın gıda karşılığı petrol programında ortaya çıkan yolsuzluklar nedeniyle Amerikalıların istifa etmesi baskılarına hedef olan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan da, Hansen'a sahip çıkmamış.

Ergenliğe geçişte yurttaşlık yemini

İngiliz gazetelerinde bugün öne çıkan bir başka haber de, gençlerin ergenliğe geçiş sürecinde yurttaşlık yemini ettirilmesi önerisi.

İçişleri Bakanı Charles Clarke tarafından, her yıl ekim ayında düzenlenmesi planlanan yurttaşlık günü kapsamında gündeme getirilen öneriyle, toplumsal bağların güçlendirilmesi hedefleniyor. Öneri 18 yaşındaki gençleri kapsayacak.

Öneriye ilk itiraz liberal demokratlardan geldi. Partinin sözcüsü, Mark Oaten, ''Gençlerde sorumluluk duygusu yaratmak okulların ve ailelerin görevi. Devletin gençlerin zaten katılmayacakları törenler dayatmasıyla olmaz bu. Bu konuların okullarda ele alınması gerekir, yüzeysel törenlerde değil.''