Anayasa taslağı üzerine haftalardır müzakereler yapılıyordu

BBC'yle yaptığı bir mülakatta Irak anayasası üzerinde bir uzlaşının mevcut olmadığının altını çizen Amr Musa, anayasa taslağına Şii ve Kürt müzakerecilerin onay verdiğini, ancak Sünni azınlığın temsilcilerinin taslağı onaylamadıklarını belirtti.

Arap Birliği'nin Sünnilerin federalizm konusundaki kaygılarını paylaştığını ifade eden Amr Musa, Irak'ın bir Arap ülkesi olarak tanımlanmamasından da rahatsız olduklarını söyledi.

Bu, Kürtler gibi Arap olmayan azınlıklara karşı verilmiş bir taviz olarak değerlendiriliyordu.

Bu arada, hükümet anayasa taslağının milyonlarca kopyasını halka dağıtmak için hazırlıklar yapıyor.

Taslağı hazırlamakla görevli komisyon tarafından dün Meclis'e teslim edilen metne Sünnî delegelerin itirazları giderilememiş ve Sünnîler taslak anayasayı reddettiklerini açıklamışlardı.

Iraklı Sünniler, Ekim ayında yapılması öngörülen referandumda, taslağın reddedilmesi için çalışmaya başladı.

Şiiler kutluyor, Sünniler tepkili

Dün gece Bağdat'ın çeşitli bölgelerinde yüzlerce Şiî ellerinde mumlarla sokaklara döküldü ve anayasa taslağının imzalanmasını kutladı.

Ülkedeki Sünnî azınlık için ise kutlanacak birşey yoktu.

Sünnîler, bu anayasa taslağının, kuzeyde Kürt, güneyde de bir Şiî bölgesi oluşturarak ülkenin bölünmesine neden olacağını savunuyor.

Elbette temel kaygı, Sünnî toplumun ülkenin petrol kaynakları üzerinde bir kontrolü ve kazanımı olmaması.

Anayasa taslağını hazırlayan komisyonun Sünnî üyeleri, bu gerekçelerle, metne imza koymadılar.

Ekim ayında referanduma sunulacak taslak metnin reddedilmesi için Sünnî liderler, ülkedeki Sünnîler'i harekete geçmeye çağırıyor.

Sünniler, anayasa taslağını protesto için Tikrit'te sokaklara döküldü

Bugün Irak bayrakları ve devrik lider Saddam Hüseyin'in posterlerini taşıyan yaklaşık iki bin kişi, Saddam Hüseyin'in memleketi Tıkrit'te protesto gösterileri yaptı.

Yapılan açıklamada, taslak metin 'Irak'ı mezhep ve etnik köken olarak bölmeyi amaçlayan bir Yahudi anayasası' olarak nitelendirildi.

Bush'tan destek

Sünni liderler, anayasa taslağının değiştirilmesi için Arap Birliği ve Birleşmiş Milletler'in müdahalesini istemiş, ABD'nin de taslağa karşı çıkmasını talep etmişlerdi.

Ancak ABD Başkanı George Bush, bu beklentileri boşa çıkardı.

Başkan Bush, anayasa taslağının hazırlanmasını memnuniyetle karşıladığını ifade etti ve "Tabii ki anlaşmazlıklar olacaktır. Siyasi bir sürecin açıldığını görüyoruz" şeklinde konuştu.

Bush, bu açıklamaları, anayasa taslağının Irak parlamentosunda okunmasının ardından gerçekleştirdi.

Anayasa taslağı hakkında meclidte bir oylama yapılmadı.

Taslak hakkındaki son kararı Irak halkı Ekim ayı ortasında düzenlenecek bir referandumda söyleyecek.

Ancak Sünni toplumunun taslağı veto edeceği gözönünde bulundurulursa, anayasa taslağının hayata geçememesi ihtimalinin çok yüksek olduğu söylenebilir.

Anayasanın onaylanması için, ülke genelindeki seçmenlerin çoğunluğunun oyunu alması, ayrıca üç ya da daha fazla seçim bölgesinde seçmenlerin üçte ikisi tarafından reddedilmemiş olması gerekiyor.

ABD Başkanı Bush, Iraklı seçmenlere anayasayı onaylamaları çağrısında bulundu.

"Irak'ta Sünniler arasında bir bölünmüşlük olduğunun farkındayız" diyen Bush, bazı Sünniler anayasa hakkında tedirginliklerini dile getirdiğini, 'özgür bir toplum içinde yaşayan özgür bireyler olarak olarak buna da hakları olduğunu' söyledi.

"Tüm Iraklıların, bu önemli belgenin faziletlerini tartışmak suretiyle anayasa sürecine dahil olmaları ve 15 Ekim'de bir karara varmaları çok büyük önem taşıyor" diye konuştu.

"İyimseriz..."

Irak cumhurbaşkanı Celal Talabani de Iraklılara anayasa taslağına destek vermeleri çağrısında bulunmuştu.

Talabani, halktan anayasaya destek vermelerini istemişti

Talabani, "Bu anayasanın tüm Iraklılar tarafından kabul edileceğini umuyoruz. Bu konuda iyimseriz. Tabii ki, kutsal Kuran dışında hiçbir kitap kusursuz ve değiştirilemez değildir" şeklinde konuştu.

Sünni azınlığın temsilcileri ise anayasaya destek vermemekte ısrarlı.

Sünniler, anayasanın özellikle eski Baas parti yetkililerini kamu görevinden men eden ve federalizmin önünü açan maddelerine karşı çıkıyor.

Federalizm sonucunda, Irak'ın güneyine İran'ın etkisi altında kalacak özerk bir Şii bölgesi oluşmasından endişe ediyorlar.

Kuzeydeki Kürtlere ve güneydeki Şiilere daha fazla özerklik tanımanın ülkeyi bölmesinden ve petrol zengini bu bölgelerdeki kaynaklardan yoksun kalmaktan kaygı duyuyorlar.

Ancak Sünni temsilciler, tüm itirazlarına rağmen siyasi süreçten çekilmeyeceklerini, Aralık ayında yapılması beklenen seçimlerde aktif bir rol üstleneceklerini söylüyor ve Irak'taki tüm Sünnilere seçimler için kayıt yaptırmaları çağrısında bulunuyor.