Sünniler, anayasa taslağındaki hükümlerin ülkenin parçalanmasına neden olacağını savunuyor

Anayasa taslağı, Irak parlamentosunda okunduktan sonra Meclis oturumu sona erdi.

Taslağa onay vermeyen Sünni azınlık, metni reddettiklerini belirten bir açıklama yaptı ve Arap Birliği ile Birleşmiş Milletler'i duruma müdahale etmeye çağırdı.

Haftalardır devam eden tartışmalarda bir uzlaşma sağlanabilmesi için son girişim ABD'den geldi.

Washington'un özel Irak temsilcisi Zalmay Halilzad, taraflar arasındaki anlaşmazlıklara çözüm bulmak için görüşmelerde bulundu.

Ancak Iraklı Sünniler'in taslak anayasaya olan itirazları giderilemedi.

Bu aksaklığa rağmen, taslağı hazırlamakla görevli komisyonun üyelerinin büyük çoğunluğu metne imza koydu.

Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'ye sunulacak taslak anayasa Meclis’e de götürülüyor.

Ancak Meclis'te taslak metin için bir oylama yapılması beklenmiyor.

Son karar, Ekim ayında yapılması beklenen referandumda Irak halkına bırakılacak.

Ancak Sünni azınlığın taslak metne olan itirazları nedeniyle, anayasanın referandumdan onay almasının güç olduğu görüşü hakim.

Bush devreye girdi

ABD Başkanı George Bush'un, Irak'ta önde gelen bir Şii lideri telefonla arayıp, Şii müzakerecilerin anayasa pazarlıklarında, Sünnilerin kabul etmedikleri bölümler konusunda daha esnek olmalarını telkin ettiği ortaya çıktı.

Beyaz Saray, Bush'un Iraklı Şiilerin lideri Abdulaziz el Hekim'le görüştüğünü doğruladı ancak görüşmenin ayrıntılarına ilişkin bilgi vermedi.

Anayasa taslağı üzerinde pazarlıklar sürerken, cuma günü binlerce Sünni taslağı protesto etmek üzere düzenlenen eylemlere katıldı.

Bakuba kentindeki protestocular ellerinde Saddam Hüseyin'in fotoğraflarını taşırken, yeni anayasada yasaklanması öngörülen Baas Partisi'ni destekleyen sloganlar attılar.

Yüzlerce Sünni Arap da, Kürtlerin özerk bölgenin parçası olduğunu iddia ettikleri, Kuzey'deki petrol zengini kentlerden Kerkük'te bir miting düzenledi.

Çözülemeyen federallik düğümü

Anlaşmazlık noktalarından birini, yeni anayasada, federalizmin hangi düzeyde yer alacağı oluşturdu.

Kürtler ve Şii Arapların büyük bölümü, federal bir yapıdan yana.

Sünni Araplar ise federal bir yapının, ülkenin parçalanmasına yol açmasından korkuyor.

Müzakere heyetindeki Sünnilerden Salih el Mutlak, gündeme gelen öneriler arasında olduğunu söylediği 'yeni federal bölgeler oluşturulmasının bir süre ertelenmesi' formülünün de kendileri açısından kabul edilemez olduğunu kaydetmişti.

Sünniler federalizm taleplerine sıcak bakmıyor

Federallik konusundaki tartışmalar, başta 15 Ağustos'ta tamamlanmış olması öngörülen anayasa taslağının gecikmesine yol açmıştı.

15 Ağustos geceyarısı, mühletin dolması ardından anayasa hazırlık komisyonuna bir hafta ek süre tanınmıştı.

Ancak 22 Ağustos tarihi de anlaşmasız geçilince, üç günlük ek süre verildi.

Fakat bu süre de Kürt, Sünni ve Şii temsilcilerin 26 milyon nüfuslu ülkenin geleceği hakkında ortak bir zeminde buluşmasını sağlayamadı.

Hazırlanacak anayasa halkoyunda kabul edilirse, Irak'ta geçici hükümetler dönemini sona erdirmek üzere Aralık ayında genel seçime gidilmesi öngörülüyor.