Sünniler, anayasa taslağındaki hükümlerin ülkenin parçalanmasına neden olacağını savunuyor

Haşim el Hasani, Kürtler ve Şiilerin, Sünnilerin taslak metindeki değişiklik önerileri üzerinde ilke anlaşmasına vardıklarını ve Sünnilerden yanıt beklediklerini söyledi.

Ancak Hasani, taslağın her koşulda pazar günü parlamentoya sunulacağını söyledi.

Sünniler ise, tehlikeli olarak niteledikleri taslağı kabul etmiyor.

Anayasa Komisyonu'naki en üst düzey Sünni politikacı olan Salih el Mutlak, müzakerecilerin ellerinden geleni yaptıklarını, bundan sonrasının, taslağı referandumda oylayacak olan Irak halkına kaldığını söyledi.

Bu arada, Irak'la ilgili bir başka gelişmede ise, Amerikan ordusu, işkence olaylarıyla uluslararası kamuoyunun gündeminde yer alan Ebu Gureyb cezaevinden 1000 tutsağın serbest bırakıldığını açıkladı.

Amerikalı yetkililer, salıverme kararının anayasa pazarlıklarıyla ilintili olup olmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapmazken, BBC'nin Bağdat'taki muhabiri Jon Brain, şu ana kadar en kalabalık serbest bırakma işleminin, ülkede varolan siyasi iklimde ancak olumlu bir adım olarak görülebileceğini söylüyor.

Irak'ta anayasayı hazırlamakla görevli komisyonun başkanı cuma günü, anayasa taslağının parlamentoya bir kaç gün içinde gönderileceğini söylemişti.

Geçici parlamentonun başkanı Haşim el Hasani de, taslağın pazar günü meclise sunulacağını açıkladı.

Üst düzey bir Sünni müzakereci Salih el Mutlak ise, anayasada su ve petrol kaynaklarının paylaşımına ilişkin hükümleri eleştirerek, bu düzenlemelerin ülkenin parçalanmasına neden olabileceği uyarısında bulundu.

Bush devrede

ABD Başkanı George Bush'un, Irak'ta önde gelen bir Şii lideri telefonla arayıp, Şii müzakerecilerin anayasa pazarlıklarında, Sünnilerin kabul etmedikleri bölümler konusunda daha esnek olmalarını telkin ettiği ortaya çıktı.

Beyaz Saray, Bush'un Iraklı Şiilerin lideri Abdulaziz el Hekim'le görüştüğünü doğruladı, ancak görüşmenin ayrıntılarına ilişkin bilgi vermedi.

Anayasa taslağı üzerinde pazarlıklar sürerken, cuma günü binlerce kişi, taslağı protesto etmek üzere düzenlenen eylemlere katıldı.

Bakuba kentindeki protestocular ellerinde Saddam Hüseyin'in fotoğraflarını taşırken, yeni anayasada yasaklanması öngörülen Baas Partisi'ni destekleyen sloganlar attılar.

Yüzlerce Sünni Arap da, Kürtlerin özerk bölgenin parçası olduğunu iddia ettikleri, Kuzey'deki petrol zengini kentlerden Kerkük'te bir miting düzenledi.

Çözülemeyen federallik düğümü

Anlaşmazlık noktalarından birini, yeni anayasada, federalizmin hangi düzeyde yer alacağı oluşturdu.

Kürtler ve Şii Arapların büyük bölümü, federal bir yapıdan yana.

Sünni Araplar ise federal bir yapının, ülkenin parçalanmasına yol açmasından korkuyor.

Müzakere heyetindeki Sünnilerden Salih el Mutlak, gündeme gelen öneriler arasında olduğunu söylediği 'yeni federal bölgeler oluşturulmasının iki yıl ertelenmesi' formülünün de kendileri açısından kabul edilemez olduğunu kaydetti.

Sünniler federalizm taleplerine sıcak bakmıyor

El Mutlak, varolan koşullarda uzlaşmaya varılması ihtimalini görmediğini de vurgulamıştı.

Federallik konusundaki tartışmalar başta 15 Ağustos'ta tamamlanmış olması öngörülen anayasa taslağının gecikmesine yol açmıştı.

15 Ağustos geceyarısı, mühletin dolması ardından anayasa hazırlık komisyonuna bir hafat ek süre tanınmıştı.

Ancak 22 Ağustos tarihi de anlaşmasız geçilince, üç günlük ek süre verildi. Fakat bu süre de Kürt, Sünni ve Şii temsilcilerin 26 milyon nüfuslu ülkenin geleceği hakkında ortak bir zeminde buluşmasını sağlayamadı.

Hazırlanacak anayasa, halkoyuna sunulduktan sonra, ülkede geçici hükümetler dönemini sona erdirmek üzere, Aralık ayında genel seçime gidilmesi öngörülüyor.