BM Suriye konusunda uzlaştı: Ateşkes ve müzakere yolu açıldı
Kaynak, AFP
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) oy birliğiyle kabul ettiği ve Suriye'de ateşkes ile müzakereleri öngören kararı ABD memnuniyetle karşılarken Rusya da 'çok iyimser olmadığını' fakat Suriye halkının geleceklerine kendilerinin karar vermesi gerektiğini söyledi.
Ocak ayı başında Suriye hükümeti ve muhalefetin görüşmelere başlamasını ve eş zamanlı olarak ateşkes ilan edilmesini öngören kararı 'dönüm noktası' olarak tanımlayan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, planın Suriyelilere 'savaş ve barış arasında gerçek bir tercih hakkı tanıdığını' kaydetti.
Gazetecilere konuşan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Suriye'nin geleceğine Suriye halkının karar vermesi gerektiğini vurgulayıp bunun Esad'a ilişkin durumu da içerdiğini söyledi.
Lavrov ayrıca "Bugün başarılandan dolayı çok iyimser değilim ama Suriyelilerin kendi ülkelerinin geleceğini belirlemeleri için çok önemli bir adım atıldı" dedi.
Karar, resmi müzakerelere gidilmesi ve 6 ay içinde birlik hükümeti kurulmasını içeriyor fakat metinde Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın nasıl bir rol oynayacağına ilişkin herhangi bir ifade yok.
BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye'ye ilişkin 2254 numaralı karar taslağında şu maddeler var:
- Ocak ayı başında siyasi geçiş için ateşkes ve resmi müzakere çağrısı
- IŞİD ve El Nusra Cephesi dâhil "terörist" olarak görülen gruplar dışında tutulacak
- Bu gruplara yönelik "saldırı ve savunma eylemleri" - ABD ve Rusya öncülüğündeki hava saldırılarına atıf - devam edecek
- BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, ateşkesin nasıl denetleneceğine dair 18 Ocak'a kadar bilgi verecek
- Altı ay içinde "güvenilir, kapsayıcı ve mezhepsel olmayan bir yönetim" oluşturulacak
- 18 ay içinde BM gözetimi altında "özgür ve adil seçimler" yapılacak
- Siyasi geçiş Suriye önderliğinde olmalı
Kaynak, Reuters
Batılı ülkeler Esad'ın gitmesinden yana görüş bildirirken, Rusya ve Çin ise barış müzakerelerinde Esad'ın iktidarı bırakması koşulunun öne sürülmemesi gerektiğini söylüyor.
Kerry, Esad'ın 'ülkeyi bir arada tutma yetisini kaybettiğini' belirtirken, diğer yandan Esad'ın iktidarı hemen bırakmasını talep etmenin de 'savaşı uzatacağını' dile getirdi.
Suriye: Bariz bir tezat var
Batılı ülkeler ile Arap dünyası Esad'ın geçiş sürecinin bir parçası olmasını kabul ediyor fakat süreç sonunda da gitmesi gerektiğini savunuyor.
Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius, Esad'ın seçimlerde aday olmasının 'kabul edilemez' olduğunu söyledi.
Suriye'nin BM Büyükelçisi Beşar Caferi de, Suriyelilerin kendi geleceklerine karar vermelerini isteyip Esad'ın gitmesi konusunda ısrarcı olmalarını ülkeler arasında 'bariz bir tezat' olarak yorumladı.
Kaynak, AFP
Karar, Suriye hükümeti ile muhalefet arasında Ocak ayı başında görüşmeler yürütülmesini öngörüyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye'de 6 ay içinde birlik hükümeti konusunda uzlaşıya varılabileceğini söyledi.
BM'nin gözetimindeki plan ise 18 ay içinde seçimlere gidilmesine ilişkin takvim belirledi ve ülkenin geleceğine Suriye halkının karar vermesi gerektiğini vurguladı.
Plan aynı zamanda ateşkes çağrısında bulunuyor. Fakat hangi grupların "terör örgütü" olarak nitelendirileceğine ve dolayısıyla hangi grupların görüşmelerden veya ateşkesten muaf tutulacağına ilişkin fikir birliği yok.
Anlaşmaya göre Rusya, Fransa ve ABD öncülüğündeki IŞİD karşıtı hava operasyonları devam edecek.
Karar, tüm taraflardan da sivillere yönelik saldırılarda bulunulmamasını talep ediyor.
BM verilerine göre beşinci yılına giren Suriye'deki savaşta 250 binden fazla kişi öldü.
