ABD seçimleri: Trump hangi eyaletlerde yargı süreci başlatıyor, mahkemeden talepler neler?

ABD Başkanı Donald Trump'ın temelsiz bir iddiayla oylama sürecinde usulsüzlük yapıldığını öne sürmesi ve seçim sonuçlarını Yüksek Mahkeme'ye götüreceğini söylemesinden iki gün sonra, ekibi beş eyalette yargı süreci başlatmaya hazırlanıyor.

Trump'ın ekibi, sayımın halen devam ettiği ve sonuçların çok yakın olduğu Georgia, Pennsylvania ve Nevada ile Biden'ın kazandığı düşünülen Michigan ve Wisconsin eyaletlerinde sayım sürecine itiraz ederek, konuyu mahkemeye taşıdı.

Georgia'da oyların yeniden sayılacağı açıklandı.

Trump ve danışmanları, oylama sürecinde usulsüzlük yapıldığını ve seçimlerin kendilerinden çalındığını öne sürüyor. Ancak henüz bu iddialarına ilişkin somut bir bilgi ya da kanıt ortaya koyabilmiş değiller. Üstelik, geçmişe dönük yapılan araştırmalar ABD'de büyük seçim usulsüzlüklerinin çok ender olduğunu ortaya koyuyor.

ABD kanunları çerçevesinde, adaylar sonuçların birbirine çok yakın çıktığı durumlarda eyalet bazında yeniden sayım talebinde bulunabiliyor.

Trump'ın ekibi bazı eyaletlerde oy sayımının durdurulmasını talep ederken, bazılarında da yeniden sayım istiyor.

Trump hangi eyalette, neden şikayet ediyor?

Wisconsin

Trump'ın kampanya ekibi, "görülen anormallikler temelinde" Wisconsin eyaletinde oyların yeniden sayılmasını istedi.

Yeniden sayımın ne zaman yapılacağı belli değil, çünkü genelde yeniden sayıp bölge yetkililerinin oyları incelemesinden sonra yapılıyor. Eyaletin bu inceleme için koyduğu son süre 17 Kasım.

Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi Profesörü Richard Briffault, Wisconsin'de 2016'da da yeniden sayım yapıldığını ve "100 dolayında oyun değiştiğini" söylüyor.

Briffault "Yeniden sayım, oylamanın meşruiyetine meydan okumak değil. Sadece hesaplamaların doğruluğundan emin olmak için kullanılan bir araç" diyor.

Michigan

Trump, 2016'da Michigan eyaletini çok çok az bir farkla, sadece 10 bin 700 kadar oyla kazanmıştı. Trump'ın kampanya ekibi, oyların yüzde 96'sının sayılmış ve resmi olmayan sonuçların ortaya çıkmış olmasına karşın, buradaki sayımı durdurmak için dava açtı.

Eyalette binlerce oy henüz sayılmadı ve birçoğu geçmişte Demokrat Parti'ye oy vermiş yerlerden. Ancak ABD medyası ve BBC'nin projeksiyonları, Biden'ın bu eyalette kazandığını gösteriyor.

Pennsylvania

Buradaki dava, eyalet yönetiminin üzerinde Seçim Günü damgası olmasına karşın, üç gün sonrasına kadar gelen oy pusulalarının da sayılması kararına odaklanıyor. Cumhuriyetçiler bu karara itiraz ediyor.

İki Partili Politika Araştırma Merkezi'nden Matthew Weil, Yüksek Mahkeme seçimden ve Trump'ın Yargıç Amy Coney Barrett'ı atamasından önce bu konuda kilitlendiği için, en çok bu davadan kaygılı olduğunu söylüyor.

"Seçim gününde verilen ve Cuma gününe kadar ulaşmayan bazı oyların devre dışı bırakılabileceği riski olduğunu düşünüyorum. Bence bu yanlış olur ama yasal açıdan mümkün bir sonuç aynı zamanda" diyor.

Ancak Weil, bunun bir fark yaratması için seçim sonucunun birbirine "çok çok yakın olması gerektiğini" söylüyor. Eyalet yetkililerinin seçim gününden önce seçmenlere postayla oy vermek yerine sandık başına gitmeleri çağrısı yaptığına dikkat çeken Weil "Dolayısıyla benim tahminim, böyle bir karar alınırsa devre dışı kalan oy sayısının çok olmayacağı yönünde" diyor.

Prof. Briffault ayrıca, geç gelen oylar ayrı sayıldığı için Biden bu oylar sayılmadan galibiyetini ilan ederse, şikayet için herhangi bir yasal temel olmayacağı görüşünde.

Ancak Trump'ın kampanyası, bir milyondan fazla oyun henüz sayılmamış olmasına karşın, eyalette zafer ilan etti. Ancak hiçbir büyük ABD'li medya kuruluşunu projeksiyonları iki tarafı da galip ilan etmedi.

Georgia

Eyaletteki Cumhuriyetçi Partililer ve Trump'ın kampanyası, Georgia'daki Chatham Bölgesi'nde oy sayımının durdurulması için dava açtı.

Georgia Cumhuriyetçi Parti Başkanı David Schafer Twitter paylaşımında "gözlemcilerin bir kadının sayılmamış oy pusulalarının arasına 50'den fazla oy pusulası kattığını gördüğünü" söyledi.

Eyalette oyların yeniden sayılacak.

Nevada

Donald Trump'ın kampanya ekibi, Perşembe günü, Demokrat aday Joe Biden'ın önde göründüğü ama sonucu kesinleşmeyen Nevada'da "yasadışı oylar" diye nitelediği oyların sayımını durdurmak için başvuru yaptığını açıkladı.

Trump cephesi eyalette ölmüş ve artık Nevada'da yaşamayan kişilerin yerine oy kullanıldığına dair kanıtları olduğunu öne sürüyor.

Trump kampanyası bu seçimde şu anda Nevada'da yaşamayan on binlerce kişinin oy kullandığını iddia ediyor ama Biden'ın önde olduğu sayımın tümüyle durdurulmasını talep etmek yerine "yasal" oyların sayılmasını "yasal olmayan" oyların sayılmamasını talep ediyor. yasal olmadığı iddia edilen oyların ise Biden ağırlıklı çıkan posta oyları olduğu iddiasındalar. Bunların usulünce kontrol edilmediğini, seçmen imzalarının asıllarıyla karşılaştırılmadığını öne sürüyorlar.

Trump danışmanlarının iddialarına göre oy pusulaları adresi değişenlerin yaşadığı yerlere de yollandı ve burada yaşayanlar bunları kendi oyları gibi kullandı.

Las Vegas'ta Trump kampanyası tarafından düzenlenen basın toplantısında konuşan yaşlı bir kadın seçmen de odasını paylaştığı arkadaşıyla kendisine postayla gönderilen oy pusulalarının çalındığını, oy kullanmaya gittiklerinde oylarının kullanıldığını gördüklerini söyledi.

Herhangi bir itiraz Yüksek Mahkeme'nin önüne gelebilir mi?

Trump, herhangi bir kanıt sunmadan seçimde hile yapıldığını savundu ve "ABD Yüksek Mahkemesi'ne gideceğiz, bütün oy verme işleminin durdurulmasını istiyoruz" dedi.

Oy verme işlemi zaten bitmiş ve sandıklar kapanmıştı. Ancak Pennsylvania'da olduğu gibi geç gelen oylar meselesi var.

Weil "Yüksek Mahkeme'nin yasal oy sayımını durdurmak gibi özel bir yetkisi yok" diyor.

Prof. Briffault da kampanyaların önemli eyaletlerde başa baş geçen yarışların sonuçlarına karşı çıkabileceğini söylüyor ancak Yüksek Mahkeme'ye gidebilmeleri için hala "anayasal bir kaygıyı gündeme getiren bir davaları olması gerektiğini" belirtiyor:

"Seçim tartışmalarını Yüksek Mahkeme'ye taşımak için belli bir süreç yok. Oldukça sıra dışı bir durum ve dava çok önemli bir konuyu ele almalı."

Biden'ın ekibi nasıl tepki gösterdi?

Demokrat Parti'nin başkan adayı Joe Biden ve başkan yardımcısı adayı Kamala Harris de taraftarlarından hukuki süreçlerle ilgili maddi destek istedi.

Biden, kullanılan her oyun sayılmasını sağlamak için Biden Mücadele Fonu kurduklarını ilan etti.

Harris de Twitter üzerinden attığı mesajda, kullanılan oyların sonuna kadar sayılmasının anayasal bir hak olduğunu belirtti.

Biden kampanyasının kıdemli hukuk danışmanı Bob Bauer, Trump'ın kurallara uygun şekilde kullanılmış oyları geçersiz kılma çabalarının hukuki bir zemini olmadığını söyledi.