Brexit - İngiltere'de Yüksek Mahkeme parlamentonun askıya alınmasını hukuka aykırı buldu

İngiltere'de yüksek mahkeme, Başbakan Boris Johnson'ın parlamentoyu beş hafta süreyle askıya alma kararını hukuka aykırı buldu.

Mahkeme, Johnson'ın hukuka uygun davranmadığını ve parlamentoyu askıya alma kararı ile "makul gerekçe olmadan Parlamento'nun anayasal işlevlerini yerine getirmesini engellediğini" belirtti.

Bu nedenle Parlamento'nun askıya alınması kararının geçersiz olduğu ve Avam Kamarası Başkanı'nın girişimi ile derhal toplanabileceği ifade edildi.

Kararın 11 yargıç tarafından oybirliğiyle alındığı açıklandı. Bu İngiltere'de tarihi bir karar olarak değerlendiriliyor.

Kararı okuyan Mahkeme Başkanı Yargıç Brenda Hale, "parlamenter demokrasinin uzun süreyle askıya alınmasının", "demokrasinin temel ilkeleri üzerindeki etkisinin aşırı" olduğunu söyledi.

Boris Johnson: Karara hiçbir şekilde katılmıyorum ama yargı sürecine saygılı olacağız

Mahkeme kararının ardından BBC'nin sorularını yanıtlayan Başbakan Boris Johnson, "Elbette bu saygı göstereceğimiz bir karar. Yargı sürecine saygılı olacağız" dedi.

Johnson, mahkemenin hükmünü doğru bulmadığını ifade etse de "Parlamento yeniden toplanacak" diye konuştu.

Bundan sonraki süreçte İngiltere'nin AB'den çıkış sürecini yönetmenin önemli olacağını kaydeden Johnson, "Önemli olan 31 Ekim'de AB'den çıkılmasını sağlamak. Bunu başaracağız" dedi.

Johnson, mahkeme kararının Brexit anlaşmasını zorlaştıracağını ifade etti.

Johnson'ın istifası isteniyor

Ana muhalefet İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn, mahkeme kararı üzerine Parlamento'yu derhal toplanmaya ve Başbakan Johnson'ı istifaya çağırdı.

İskoçya Ulusal Partisi SNP, Johnson'ın olanların sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyleyerek aynı çağrıyı tekrarladı.

Avam Kamarası Başkanı John Bercow ise parti liderleriyle görüşerek Avam Kamarası'nın yarın TSİ 13:30'da toplanacağını açıkladı.

Bu noktaya nasıl gelindi?

Hükümet askıya alma kararının yargı alanına girmediğini ifade ederken, muhalifler, Johnson'ın 14 Ekim'e kadar parlamentoyu askıya alma kararının hukuki olmadığını ve Başbakan'ın Brexit planlarına yönelik parlamento denetimini sınırlamayı amaçladığını söylüyordu.

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden çıkışını (Brexit) düzenleyen bir anlaşma için tanınan süre 31 Ekim'de doluyor. Başbakan Johnson, bu tarihe kadar AB ile anlaşmaya varılmamış olsa bile AB'den ek süre istemeyeceğini, İngiltere'nin anlaşmasız AB'den ayrılacağını belirtmişti.

Bu tarihe çok az bir süre kala Parlamento'nun adet olduğundan çok daha uzun bir süre kapatılması kararı muhalefet partileri, hatta iktidardaki Muhafazakar Parti'nin kendi içinden eleştiler almıştı.

Başbakanın parlamentoyu askıya alma kararına karşı İngiltere ve İskoçya'da dava açılmış, Londra'daki mahkeme bu kararın hukukun alanına girmediğini ifade ederken, İskoçya'daki mahkeme, kararın "Parlamentonun denetimini engelleme amaçlı" olduğunu belirterek hukuka aykırı bulmuştu.

Yüksek Mahkeme geçen hafta, bu kararlara itiraz eden tarafların argümanlarını dinlemişti.

Hükümet, Yüksek Mahkeme'nin "kararına uyacağını" açıklamıştı. Ancak Birleşmiş Milletler iklim konferansı için New York'a giden Johnson, mahkeme kararının aleyhte olması durumunda Parlamentoyu ikinci kez askıya alma girişiminde bulunma ihtimalini reddetmemişti.

Parlamentoyu askıya alma kararı 10 Eylül'de uygulamaya konmadan önce, muhalefet partileri ile Muhafazakar Parti'den 20'yi aşkın milletvekilinin girişimiyle AB'den anlaşmasız ayrılmanın önünü kesen bir yasa çıkarıldı.

Buna göre, Başbakan Johnson 17 Ekim'deki AB zirvesinden anlaşma ile dönmezse AB'den Brexit için üç aylık bir erteleme istemesi gerekecek. Ancak Johnson erteleme ihtimalini sürekli reddediyor.

Muhalefet ile hareket eden milletvekillerinin partiden ihraç edilmesi üzerine Johnson azınlık hükümeti haline geldi ve erken seçime gitme çağrısı yaptı. Ancak bu öneri de Parlamento'da reddedildi.