Anayasa değişikliği teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu

AKP ile MHP'nin üzerinde uzlaştığı 21 maddelik anayasa değişikliği teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu.

Parti temsilcilerinin ortak bir basın açıklamasıyla duyurduğu anayasa değişikliği teklifi, Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerinde önemli değişiklikler öngörüyor.

Anayasa değişikliği teklifi, yürütme yetkisini Cumhurbaşkanı'na devrediyor.

Teklif metninde, "Cumhurbaşkanı devletin başı olacak, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı'nda bulunacak. Cumhurbaşkanı ayrıca, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve üst düzey kamu görevlilerini atamaya yetkili olacak" ifadelerine yer verildi.

Bu düzenleme ile, Başbakanlık da kaldırılmış olacak.

HSYK üyelerinin yarısını Cumhurbaşkanı belirleyecek

Anadolu Ajansı'nın (AA) paylaştığı ve kamuoyuna Cumartesi günü duyurulan teklif metninde "Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiği kesilmeyecek" denildi.

Anayasa değişikliği teklifinin 9. Maddesi ile, Cumhurbaşkanı'nın yürütmenin yetkisi ile "ihtiyaç duyduğu konularda kararname çıkarabilmesine" olanak verildiği görüldü.

Teklife göre, HSYK üyelerinin "yarısını TBMM, diğer yarısını Cumhurbaşkanı belirleyecek."

HSYK, 12 üyeden oluşurken, olası düzenlemeler ile "iki daire halinde" çalışmalarını yürütecek.

AKP ve MHP'nin görüşmelerinde "pürüz" yarattığı ifade edilen ve Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divan'da yargılanmasına ilişkin düzenleme şu şekilde:

"Cumhurbaşkanı hakkında, suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çogunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek, üye tamsayısının 5'te üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilecek, üye tam sayısının 3'te ikisinin gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınabilecek."

"Yüce Divan tarafından seçilmeye engel bir suçtan mahkum edilen Cumhurbaşkanı'nın görevinin sona ereceği düzenlenmektedir."

'Yürütmedeki iki başlılık çatışmasının rejim krizine dönüşme riski'

Başbakan Binali Yıldırım ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, anayasa değişikliği paketini konuşmak için geçen hafta biraraya gelmişti.

AKP Grup Başkanvekilleri Mustafa Elitaş, Naci Bostancı ve Mehmet Muş ile Genel Sekreter Abdulhamit Gül, anayasa değişikliği teklifini "316 imzayla" TBMM Başkanı İsmail Kahraman'a sundu.

Teklifin sunulmasının ardından MHP milletvekili Mehmet Parsak ile ortak basın toplantısı yapan AKP Genel Sekreteri Abdülhamit Gül, "Yürütmedeki iki başlılık çatışmasının rejim krizine dönüşme riski" nedeniyle "iki başlılığı ortadan kaldırma" amacı taşıyan bir metin hazırlandığını belirtti.

Gül, "Bu metin bir uzlaşı metnidir" dedi.

TBMM'ye sunulan anayasa değişikliği teklifinde neler var?

AA, anayasa değişikliği teklifinde yer alan şu maddelere de dikkat çekti:

"En az yüz bin seçmen tarafından da Cumhurbaşkanlığı'na aday gösterilme imkanı getirilecek."

"Milletvekili sayısı 600'e çıkarılacak. Ara seçimler kaldırılacak, yedek milletvekilliği sistemi getirilecek."

"Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapıları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenecek."

"TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilecek. Bu kararın verilmesi halinde seçimler birlikte yapılacak; yasama ve yürütme seçimleri aynı gün gerçekleştirilecek."

"Sıkıyönetim uygulaması anayasadan çıkarılacak. OHAL ilan etme yetkisi, Cumhurbaşkanına verilecek. OHAL ilanı kararları Meclis'in onayına sunulacak."

Meclis'e sunulan teklifte, Cumhurbaşkanı seçilebilmek için aranacak "Türk vatandaşları" şartı, "doğuştan Türk vatandaşı" olarak değiştirildi.

Teklif, Anayasa'nın 76. maddesinde yer alan milletvekili seçilme yaşının da 25'ten 18'e indirilmesini öngörüyor.

Cumhurbaşkanı ve milletvekilleri seçimleri ise, teklife göre, "3 Kasım 2019'da yapılacak".

Binali Yıldırım: Koalisyon dönemine son verilmiş oluyor

Başbakan Binali Yıldırım, anayasa değişiklik teklifini değerlendirirken, düzenlemenin "yetki kargaşasına son vereceği" ve "Meclis'i güçlendireceğini" söyledi:

"...Meclisin yürütme üzerinde, yürütmenin de Meclis üzerindeki bir anlamda etkisi asgari düzeye indirilmiş oluyor. Bu da hem Meclis'i güçlendiriyor, hem yürütmeyi güçlendiriyor ama hepsinden daha önemlisi, bu getirilen değişiklikle artık koalisyonlar dönemine son verilmiş oluyor.

"Sürekli güçlü siyasi iktidar çıkaran, istikrarı da beraberinde getiren bir süreci başlatmış oluyoruz."

Erdoğan: İnşallah yeni bir dönemin başlangıcı olsun

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, teklifin sunulmasından saatler önce katıldığı toplu açılış töreninde, AKP hükümetinin anayasayla ilgili hazırlıkları parlamentoya sunacaklarını belirtti.

Erdoğan, "Temennim odur ki, parlamentodan bu, şöyle başarılı bir referandum oylamasıyla 330'u aşacak şekilde geçer ve ondan sonra da parlamento bunu milletimize taşır" dedi.

"İnşallah parlamentomuz da buna hazır olduğumuzu sizlere getirmek suretiyle ortaya koyar. Milletimiz için hayrolsun, ülkemiz için hayrolsun. İnşallah yeni bir dönemin başlangıcı olsun."