ድሌት ጾታዊ ርክብ ከማሓይሽ ዝኽእል ሓቀኛ ፈውሲ ኣሎ ድዩ?

ኣብ 1990ታት፡ ኣላን ሪቭስ ከም ኣባል ዘ ድሪምቦይስ፡ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ተላሃይቲ ዝሓቘፈት ጕጅለኡ፡ ኣብ ፊልምታት 'ስፓይስ ገርልስ'ን 'ስፓይስ ዎርልድ'ን ፍሉጥ ተዋሰኣይ እዩ ነይሩ።

እቲ ሽዑ ወዲ 24 ዓመት ዝነበረ መንእሰይ፡ ብናቱ እምነት "ተደናቒ ወይ ማራኺ" ዝበሃል ዓይነት እዩ ነይሩ።

ሪቭስ ኣብ ሰላሳታት ዕድሚኡ ግን ንነፍሱ ኣብ ኣዝዩ ዝተፈልየ ኵነታት ረኺቡዋ፣ ስምዒቱ እናደኸመ መጺኡ፡ ሸውሃት ጾታዊ ርክቡ ዳርጋ ጠፊኡ።

"ልክዕ ኰይኑ ኣይተሰምዓንን፡" ይብል።

ወዲ 52 ዓመት ኰይኑ ዘሎ ሪቭስ፡ትሑት ድሌት ጾታዊ ርክብ፡ ኣብቲ ነዊሕ ዝጸንሐ ፍቕራዊ ርክቡ ጐዳኢ ጽልዋ ከሕድር ከም ዝጀመረ ይዛረብ።

"ንሰለስተ፡ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ብድርጋ ብዘይ ጾታዊ ርክብ ንጸንሕ ነይርና። በቃ ተገዳስነት ኣይነበረንን፡" ይብል።

"እዚ ዓይነት ነገር መጻምድቲ ክበታተኑ ይኽእል'ዩ።"

ሕጂ ኣብ ለንደን ዝመደበሩ ኣሰልጣኒ ብቕዓትን ኣነባብራን ዝዀነ ሪቭስ፡ ቴስቶስትሮን መተካእታ ፍወሳ (TRT) ጀሚሩ፡ እዚ ድማ ድሌቱ ከም ዝመለሰሉን፡ "ካብ ኣረጊት ሰብኣይ" ናብ ዕስራታት ዝተመልሰ ኰይኑ ከም ዝስምዖን ይዛረብ።

ደቂ ኣንስትዮ እውን ናብዚ ሜላ እዚ ገጸን ይጥምታ ኣለዋ።

ጓል 37 ዓመት ብሎገር ጽግያት ራቸል ሜሰን፡ እቲ ሆርሞን ብዝፈጥሮ ጉልበት፡ ትዅረትን ድሌትን ዘገርም ምዃኑ ትዛረብ።

መድሃኒት ቴስቶስትሮን፡ጠለብ ወሰኽ ኣርእዩ ኣሎ።

ካብ 2021 ክሳዕ 2024 ጠለብ እቲ መድሃኒት ብ135 ሚእታዊ ከም ዝወሰኸ መረዳእታ ይሕብር።

እዚ ወሰኽ ኣብ መላእ ዓዲ እንግሊዝ ድሌት ጾታዊ ርክብ እናነከየ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን እዩ።

ኣብ ዓሰርተ ዓመት ኣብ ልዕሊ ልዕሊ 10,000 ሰባት ቃለመሕትት ዝተገብረሉ መጽናዕቲ ኣብ መወዳእታ እዚ ዓመት ክወጽእ ትጽቢት ይግበር።

ኣብ 1990 ካብ 16 ክሳብ 44 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ብማእከላይ ገምጋም ኣብ ወርሒ ሓሙሽተ ግዜ ጾታዊ ርክብ ከም ዝፍጽሙ ሓቢሮም።

ኣብ 2000 እዚ ናብ ኣርባዕተ ወሪዱ፡ ኣብ 2010 ድማ ናብ ሰለስተ ወሪዱ።

ተመራመርቲ ድማ እዚ ኣንፈት ክቕጽል ምዃኑ ይግምቱ፤ ዋላ'ኳ ሓደ ዓይነት ጠንቂ ናይቲ ምንቍልቋል እንተ ዘይኣመልከቱ።

ኣብዚ ድሕረ-ባይታ`ዚ ሓደ ክትዕ ይለዓል ኣሎ።

ቴስቶስትሮን፡ ብሓቂ ድሌት ጾታዊ ርክብ ከማሓይሽ ይኽእል ድዩ ወይስ ካብዚ መኽሰብ ንምርካብ እዩ?

ምጕዳል ድሌት ጾታዊ ርክብ

ዳይረክተር ኣካዳሚክ ናትሳል፡ ሶዚንግ ክሊፍተን፡ ንምንታይ ድሌት ጾታዊ ርክብ እናነከየ ይኸይድ ከም ዘሎ፡ ብዘየማትእ መንገዲ ንምዝራብ ኣጸጋሚ ምዃኑ ትዛረብ።

"ከም ህዝቢ ግን፡ ስለምንታይ ከምኡ እናዀነ ይመጽእ ኣሎ ንዝብል፡ ክሳዕ ሕጂ ዘለና መረዳእታ (ዳታ) ብሓቂ ከርእየና ኣይክእልን'ዩ፡" ትብል።

ነቲ ምኽንያት ንምርዳእ ዝፍትኑ ሓያሎ መጽናዕትታት ኣለዉ፡ ድጂታዊ ዓለም ዓቢይ ረቛሒ ክኸውን ከም ዝኽእል ዘጕልሑ ኣለዉ።

ደረጃ ጸቕጥን ጭንቀትን እውን ብሓፈሻ፡ ካብቲ ቅድሚ 30 ዓመት ዝነበረ ዝለዓለ ምዃኑን፡ እዚ ድማ ሓደ ረቛሒ ክኸውን ከም ዝኽእል፡ ዶክተር ቤን ዳቪስ ዝተባህለ ሓኪም ስድራቤትን ጾታዊ ፍወሳን ይዛረብ።

"ሰባት ብዙሕ ነገራት ይሓለልፉ ኣለዉ፤ ጽልዋ ቴክኖሎጂ ርዱእ'ዩ፣ እንተኾነ ግን ምውሳኽ ጸቕጢ፡ ጭንቀት፡ ጽምዋ'ውን ኣሎ፤ እዚ ኵሉ ኣብ ምንካይ ድሌት ጾታዊ ርክብ ተራ ኣለዎ።"

ከምኡ'ውን፡ ኣብ ኢንተርነት ብዙሕ ተገዳስነት ምህላዉ፡ ንትሑት መጠን ቴስቶስትሮን ጽልዋ ክህልዎ ከም ዝኽእል ይዛረብ።

"ደረጃ ቴስቶስትሮን ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ብርግጽ ይንኪ ኣሎ፡" ይብል ተመራማሪ ሽንቲን ኣባል ማሕበር ጾታዊ ሕክምና ብሪጣንያን (BSSM) ፕሮፌሰር ጀፍሪ ሃኬት።

ምውሳኽ ክብደት፡ ዓይነት 2 ሕማም ሽኮር፡ እዚ ኵሉ ንደረጃ ቴስቶስትሮን ይንክዮ።

ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ደረጃ ቴስቶስትሮን ዝዕቅኑ ሓያሎ ዓበይቲ መጽናዕትታት፡ ደረጃ ቴስቶስትሮን ከም ዝወረደ ይሕብሩ።

ሃኬት ግን እቲ ስእሊ ንኡስ ምዃኑ የጕልሕ - ትሑት ቴስቶስትሮን ምህላው ብርግጽ ትሑት ድሌት ጾታዊ ርክብ ናይ ምፍጣር ተኽእሎ ይውስኽ።

እዚ ማለት ግን ኵሉ ትሑት ቴስቶስትሮን ዘለዎ ሰብ ትሑት ድሌት ጾታዊ ርክብ ኣለዎ ማለት ኣይኰነን።

ስለዚ፡ ቴስቶስትሮን መተካእታ ፍወሳ (TRT) ብሓቂ ንትሑት ድሌት ጾታዊ ርክብ ፈውሲ ክህብ ይኽእል ድዩ?

'ህይወተይ መሊሱለይ'

ሜሊሳ ግሪን ንኣስታት ሓደ ዓመት ቴስቶስትሮን ክትወስድ ጸኒሓ ኣላ።

"ህይወታ" ከም ዝመለሰላ ጥራይ ዘይኰነስ - ሓዳራ ከም ዘድሓነላ ትዛረብ።

እታ ጓል 43 ዓመት መንእሰይ፡ ትሑት ድሌት ጾታዊ ርክብ ርክቦም ጸልዩዎ ከም ዝነበረ ትዛረብ።

ቴስቶስትሮን ንደቂ ኣንስትዮ ድሕሪ ፈተነ ኤችኣርቲ ጥራይ ክሕሰብ ከም ዘለዎን ካልኦት ኵሎም ትሑት ጾታዊ ድሌት ዘረድኡ ረቛሒታት ኣብ ግምት ከም ዘይኣቱን ይግለጽ።

እቶም ስክፍታ ዘለዎም ሰባት ምስ ሓፈሻዊ ሓኪሞም ክዛረቡ ከም ዘለዎም ይመዓድ።

ግሪን ናብ ናይ ብሕቲ ክሊኒክ ብምኻድ መርመራ ደም ተገይሩላ፡ ደረጃኣ ትሑት ምዃኑ ተነጊርዋ።

"ህይወተይ ናብ ንቡር መሊሱለይ። ብገለ መንገዲ ኣብ ዕስራታት ዘለኹ ኰይኑ እስምዓኒ፣ ዝያዳ ጕልበት ረኺበ፡ ዝያዳ ረሳን ኰይኑ ይስምዓኒ፡ ድሌት ጾታዊ ርክበይ ተመሊሱ፡" ትብል።

ገሊኦም ብዛዕባ ቴስቶስትሮን ኣብ ድሌት ጾታዊ ርክብ ዘለዎ ጽልዋ ክጠራጠሩ እንከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ገለ ተቐባልነት ዘለዎ ኣሉታዊ ጽልዋ ከም ዝነበሮ ይዛረቡ።

ቸሪል ኦማሊ ንሓደ ዓመት ዝኣክል ቴስቶስትሮን ትወስድ ነይራ። ንሳ፡ ገለ ካብቲ ኣብ እዋን ንድፈ-ጽግያት ዝሰኣነቶ ንምምላስ ሓጊዙ ክኸውን ከም ዝኽእለ፡ ንጾታዊ ድሌታ'ውን ኣዝዩ ከም ዘዕዮ፡ ኰይኑ ግን ከቢድ ስምዒት ከም ዝፈጠረላ ትዛረብ።

"ብሓቂ ሓዊ እየ ኰይነ። ምስ ብዓልቤተይ ጾታዊ ርክብ ክገብር እደሊ፤ ግን ኣይፈተኹዎን።"

"ሽዑ ኢኻ እዚ ጽቡቕ ነገር ከም ዘይኰነ ትፈልጥ፡ እዚ ኣነ ከም ዘይኰንኩ፡ ካብ ቍጽጽር ወጻኢ ኰይነ ተሰሚዑኒ።"

ራቸል ሜሰን ብዛዕባ ቲ.ኣር.ቲ ክትልጥፍ ከላ፡ "ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ቴስቶስትሮን ንምጅማር ኣዝየን ከም ዝፈርሓ፡ "ኣብ ገጸን ጸጕሪ ከየብቍላ፡ ንነብሰን ከይስእና ይጭነቓ፡" ትብል።

ምስ ምውሳኽ ጸጉሪ ኣካላት፡TRT ካልኦት ዝተፈላለዩ ጐድናዊ ሳዕቤናት ሒዙ ክመጽእ ይኽእል እዩ።

ንደቂ ኣንስትዮ፡ እቶም ዝበዝሑ ሳዕቤናት ልዕሊ ዓቐን ምብቋል ጸጕሪ፡ ፈጸጋን ምውሳኽ ክብደት ሰብነትን፡ ኣሎፒሽያን (ናይ ቆርበት ጸገም) ምሕፋስ ድምጽን ምስ ምትካእ ቴስቶስትሮን ሳሕቲ እዮም።

ንደቂ ተባዕትዮ፡ ከም ምውሳኽ ክብደት ሰብነት፡ ቃንዛ ዘለዎን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕን ስምዒት ምልዓል (መትሎ)፡ ምቅይያር ስምዒትን ዝኣመሰሉ ጐድናዊ ሳዕቤናት ከስዕብ ይኽእል።

ብተወሳኺ፡ ምጕዳል ምፍራይ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ከስዕብ ይኽእል፤ ርግጽ ነዚ ክሕግዙ ዝኽእሉ ሕክምናታት ኣለዉ።

'መርሰኒ እዩ'

ገለ ናይ NHS ሓፈሻዊ ሓካይምን ኣማኸርቲ ካልኣይ ደረጃ ክንክንን ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ ናይ ብሕቲ ክሊኒካት ንሓደ ዝተሓላለኸ ጸገም ቅልጡፍ መፍትሒ ዝኸውን ቲኣርቲ ብምሻጥ መኽሰብ ይረኽባ ኣለዋ።

ዶክተር ፓውላ ብሪግስ፡ ኣማኻሪት ኤንኤችኤስ ኣብ ጾታውን ተፈጥሮኣውን ጥዕና፡ ሰባት ኣብ መወዳእታ ንዘየድልዮም ነገር ብዙሕ ገንዘብ ዝኸፍሉላ "ግራቪ ትሬን" ኢላ ትገልጾ።

"ካብ ቍጽጽር ወጻኢ'ዩ" ትብል። "ኢንዱስትሪ ጽቡቕ ህይወት ነዚ ክፍተት ኣብቲ ንረብሓኦም ዝጥቀምሉ ዘለዉ ዕዳጋ ፈጢሩ'ሎ።"

"ምጽራፍ'ዩ።"

ናይ ብሕቲ ክሊኒካት ግን፡ ኤንኤችኤስ ክህቦ ዘይከኣለ ኣገልግሎት ብምሃብ ህይወት ሰባት የመሓይሽ ከም ዘለዋ ይገልጻ።