ኣመሪካ፡ መራኽብ ውግእን ነፈርትን ናብ ኢራን ኣጸጊዓ

ኢራን ብሰንኪ እተካይዶ መደብ ኒዩክሌርን ኣብ ቀረባ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ብዝወሰደቶ ስጕምትን፡ ኣብ ልዕሊኣ ጸቕጢ ክትገብር ዝጸንሐት ኣመሪካ፡ ኣብዚ እዋን ገዘፍቲ መራኽብ ውግእ ኣብ ዙርያ ኢራን ተስፍር ኣላ።

ጕጅለ ምጽራይ ሓበሬታ ቢቢሲ ዝዀነ ቢቢሲ ቬሪፋይ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብፍላይ ኣብ ጥቓ ኢራን ዝጠናኸር ዘሎ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣመሪካ ብቐረባ ክከታተሎ ጸኒሑ ኣሎ።

ሰበስልጣን ኣመሪካን ኢራንን ካልኣይ ዙርያ ዝርርብ ንምክያድ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ስዊዘርላንድ ክራኸቡ ምዃኖም እዩ ዝግለጽ።

ኢራን፡ እቲ ኣኼባ ኣብ ኒዩክለሳዊ ፕሮግራማን ኣመሪካ ዘንበረቶ ቁጠባዊ እገዳ ንምልዓልን ዘተኰረ ምዃኑ ገሊጻ። ዋሽንግተን ኣቐዲማ ኣብ ካልኦት ጕዳያት እውን ክትዘራረብ ከም እትደሊ ኣመልኪታ ነይራ።

ኣመሪካ ሰለስተ ኣዕነውቲ መጥቃዕቲ ሚሳይል ዝመርሓ፡ ኤፍ 35 ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ ሓዊሱ 90 ነፈርቲ፡ ከምኡ'ውን 5,680 ሰራሕተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ኣብርሃም ሊንከን፡ ኣብ መወዳእታ ጥሪ ናብ ዞባ ወሽመጥ ከም ዝተዋፈረት እኳ እንተ ተገለጸ፡ ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ ምስሊ ሳተላይት ኣይተራእየትን።

እታ መርከብ፡ ካብ ኢራን ኣስታት 700 ኪ.ሜ ርሒቓ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኦማን ተራእያ ነይራ።

ኣመሪካ እታ ካልአይቲ ዝዓበየት ነፈርቲ እትስከም መርከብ ኲናት ዓለምና ዝዀነት 'USS Gerald R Ford' ናብ ማእከላይ ምብራቕ ከም ዝሰደደትን ኣብ ውሽጢ ዝቕጽሉ ሰለስተ ሰሙናት ናብቲ ዞባ ክትበጽሕ ከም እትኽእልን ይግለጽ።

ምምጻእ ኣብርሃም ሊንከን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ሰሙናት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርአ ዘሎ ምጽጋዕ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣመሪካ ዝውስኽ ኰይኑ፡ ቢቢሲ ቨሪፋይ ኣብቲ ዞባ ወሰኽ ኣዕነውቲ፡ መራኽብ ውግእን ነፈርቲ ውግእን ኣመሪካ ምህላወን ኣረጋጊጹ።

ኣመሪካ እንታይ ዓይነት ኣጽዋራት'ያ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ኣንቀሳቒሳ?

ቢቢሲ ቬሪፋይ፡ ብብዝሒ ቦታ መራኽብ ንምፍላይ ካብ ዝውዕልን ዩሮፒያን ሰንቲነል-2 ካብ ዝተባህለ ንህዝቢ ወግዓዊ ዝዀነ ሳተላይት ዝተረኽበ ምስልታት ብምጥቃም ብዝገበሮ ምጽራይ፡ ነፍርቲ እትጽዕን መርከብ ኣብርሃም ሊንከን ኣብ ባሕሪ ዓረብ ካብ ገማግም ባሕሪ ኦማን ኣስታት 240 ኪ.ሜ ርሒቓ ከም እትርከብ ኣረጋጊጹ።

እታ መርከብ፡ ኣብ ጥሪ ናብቲ ዞባ ከም ዝኣተወት ካብ ዝግለጽ ንደሓር ኣይተራእየትን።

እንተዀነ ሽፋን ሳተላይት ድሩት ዝዀነሉ ክፉት ባሕሪ ክትሰግር ጸኒሓ። ኣብ መሬት ዝርከብ ወተሃደራዊ ንብረት ዝያዳ ዝረአን ብተደጋጋሚ ብሳተላይት ዝስኣልን እዩ።

ሕጂ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከባ 12 መራኽብ ኣመሪካ ብሳተላይት ምስሊ ተኸታቲልናየን።

ኣብርሃም ሊንከን ዝተባህለት መርከብ ምስ ሰለስተ ኣርሊ በርክ ዝዓይነተን ኣዕነውቲ መራኽብ ብምዃን ጕጅለ መጥቃዕቲ ትፈጥር።

እዚአን ክልተ ናይ ነዊሕ ርሕቀት መጥቃዕቲ ሚሳይል ክፍጽማ ዝኽእላ ኣዕነውቲ መራኽብን ሓዊሰን ኣብ ጥቓ ገማግም ባሕሪ ንውግእ ዝውዕላ ሰለስተ ፍሉያት መራኽብን ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ኣብ መደበር ሓይሊ ባሕሪ ባሕሬን ተቐሚጠን ኣለዋ።

ካልኦት ክልተ ኣዕነውቲ ነፈርቲ ኣብ ምብራቓዊ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ጥቓ መደበር ኣመሪካ ሱዳ በይ፡ ሓንቲ ተወሳኺት ድማ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ተራእየን ኣለዋ።

ኣብቲ ዞባ፡ ኣብ ዮርዳኖስ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ሙዋፋቕ ሳልቲ ዓስኪረን ዝርከባ ኤፍ-15ን ኢኤ-18ን ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ፡ ከምኡ'ውን ካብ ኣመሪካን ኤውሮጳን ናብ ማእከላይ ምብራቕ ገጸን ዝጓዓዛ ጸዓንቲ ነፈርቲን ነዳዲ ዝመልኣን መራኽብ ክውስኻ ዝረኣናሉ ምንቅስቓስ ክክታተል ጸኒሑ።

ኢራን እንታይ ምላሽ ሂባ?

ማእከላይ እዚ ኣመሪካ፡ ብ6 ለካቲት ምስሊ ኣብ ባሕሪ ዓረብ ብኣዕነውቲ ነፈርቲ፡ ነፈርቲ ውግእ፡ ናይ ምክትታል ነፈርቲን መራኽብ ሓለዋ ገማግም ባሕርን ዝተሰነየት መርከብ ውግእ ኣብርሃም ሊንከን ፈንዩ እዩ።

ኢራን ብወገና ተመሳሳሊ ምንቅስቓስ ኣርእያ ኣላ።

ብሰኑይ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኣብ መንጐ ዖማንን ኢራንን ኣብ ዝርከብ ወሽመጥ ኣብ ዝርከብ መጻብቦ ሆርሙዝ ናይ ባሕሪ ልምምድ ኣካይዱ።

እቲ ልምምድ ዋና ኣዛዚ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ (IRGC) ሜጀር ጀነራል መሓመድ ፓክፑር ሚሳይላት ካብ መርከብ ቅድሚ ምውንጫፈን፡ ኣብ ሓደ ወደብ ንዝርከባ መራኽብ ሓይሊ ባሕሪ ክምርምር ከም ዝረኣየ ምስቲ ሰውራ ዝተኣሳሰር ማዕከን ዜና ታስኒም ጸብጺቡ።

እቲ መጻብቦ ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ መስመራት መራኽብ ዓለምን ኣገዳሲ መተሓላለፊ ነዳዲን ምዃኑ ይግለጽ።

ብተወሳኺ፡ ካብቲ ቀንዲ መዓርፎ ነፈርቲ ሰደድ ነዳዲ ኢራን ዝዀነት ደሴት ካርግ ሓዊሱ ኣስታት ሓደ ሕምሲት ናይ ዓለምና ነዳድን ጋዝን በቲ መጻብቦ ይሓልፍ።

ፓክፑር፡ ኣብቲ ዳሕረዋይ ወተሃደራዊ ምልውዋጥ ኢራን ዘርኢ ጸብጻብ ብሄሊኮፕተር ኣብ ልዕሊ እታ ደሴት ክሓልፍ ተራእዩ።