ชมปรากฏการณ์ 'ดาวเคราะห์ชุมนุม' เช้ามืด 13 พ.ย. นี้

ดาวพฤหัสบดีโคจรผ่านดวงอาทิตย์
คำบรรยายภาพ, ดาวพฤหัสบดีโคจรผ่านดวงอาทิตย์

เช้ามืดวันจันทร์ที่ 13 พฤศจิกายนนี้ ดาวพฤหัสบดีและดาวศุกร์จะปรากฏอยู่ใกล้กันบนท้องฟ้า สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า 'ดาวเคราะห์ชุมนุม' ด้านสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติเชิญชวนให้ผู้สนใจรอชมปรากฏการณ์ดังกล่าว โดยหากใช้กล้องโทรทรรศน์กำลังขยายไม่เกิน 100 เท่า จะมองเห็นดาวทั้งสองดวงในช่องมองภาพเดียวกัน

ดาวเคราะห์ทั้งสองดวงดังกล่าวจะปรากฏขึ้นพร้อมกันทางตะวันออกเฉียงใต้ เหนือเส้นขอบฟ้า และอาจจะส่องสว่างจนดูเหมือนดาวฤกษ์ โดยในสหราชอาณาจักร ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการชมปรากฏการณ์นี้คือ 40 นาที ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น

ดาวพฤหัสบดีและดาวศุกร์จะมองเห็นได้ชัดที่สุดในพื้นที่ที่ตั้งอยู่แถบเส้นละติจูดทางตอนกลางของซีกโลกเหนือ รวมถึงสหราชอาณาจักรและตอนเหนือของสหรัฐฯ ด้วย

ผู้ที่ต้องการเฝ้าชมปรากฏการณ์นี้จะต้องอยู่ในพื้นที่ที่ไม่มีสิ่งบดบังทัศนวิสัยทางตะวันออกเฉียงใต้ เพราะดาวเคราะห์ทั้งสองดวงจะปรากฏอยู่ต่ำมาก ใกล้กับเส้นขอบฟ้า

ดาวพฤหัสบดี (Jupiter) และดาวศุกร์ (Venus) จะปรากฏให้เห็นใกล้กับเส้นขอบฟ้า

ที่มาของภาพ, JODRELL BANK

คำบรรยายภาพ, ดาวพฤหัสบดี (Jupiter) และดาวศุกร์ (Venus) จะปรากฏให้เห็นใกล้กับเส้นขอบฟ้า

ด้านสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติของไทยเชิญชวนให้ผู้สนใจตื่นเช้าชมปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุมและชวนโรงเรียนเครือข่ายโครงการกระจายโอกาสเรียนรู้ดาราศาสตร์ 77 จังหวัดที่ได้รับมอบกล้องโทรทรรศน์จากทางสถาบัน สามารถใช้กล้องโทรทรรศน์ร่วมกับเลนส์ใกล้ตาขนาด 25 มม. หรือ 12.5 มม. ชมปรากฏการณ์นี้ตั้งแต่เวลา 05.30 - 06.00 น.

เว็บไซต์ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ระบุว่า ดาวศุกร์และดาวพฤหัสบดีจะอยู่เคียงกันบนท้องฟ้าทางทิศตะวันออก ที่ระยะห่างเชิงมุม 0.45 องศา (1 นิ้วก้อยของเราเมื่อเหยียดสุดแขนจะมีระยะเชิงมุมประมาณ 1 องศา) โดยทางดาราศาสตร์จะเรียกว่า "ปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุม" หมายถึง ดาวเคราะห์ตั้งแต่ 2 ดวงขึ้นไปปรากฏใกล้กันบนท้องฟ้าที่ระยะห่างเชิงมุม 1-5 องศา (1 กำปั้นมีระยะเชิงมุมประมาณ 10 องศา) หากฟ้าใส ไม่มีเมฆ จะสามารถมองเห็นความสวยงามของดาวเคราะห์ทั้งสองดวงด้วยตาเปล่าได้อย่างชัดเจน และหากสังเกตการณ์โดยใช้กล้องโทรทรรศน์ที่มีกำลังขยายไม่เกิน 100 เท่า จะมองเห็นดาวเคราะห์ทั้งคู่อยู่ในช่องมองภาพเดียวกัน

โดยในเว็บไซต์ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติยังได้แสดงภาพจำลองลักษณะปรากฏของดาวศุกร์และดาวพฤหัสบดี เมื่อมองผ่านกล้องโทรทรรศน์เลนส์ใกล้ตาขนาด 25 มม. และ 12.5 มม. ด้วย