กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านอาจถูกอังกฤษและยุโรปประกาศให้เป็นองค์กรก่อการร้าย

ในเร็ว ๆ นี้ สหราชอาณาจักรและสหภาพยุโรปอาจประกาศให้กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน (Islamic Revolution Guard Corps - IRGC) เป็นองค์กรก่อการร้าย

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านเป็นกองกำลังด้านทหาร การเมือง และเศรษฐกิจ ของรัฐซึ่งต่อสู้กับภัยคุกคามต่อคณะผู้ปกครองอิหร่าน

ทำไมต้องประกาศ

นายเจมส์ เคลเวอร์ลี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สหราชอาณาจักร กำลังพิจารณาเรื่องนี้หลังการประหารชีวิตนายอาลีเรซา อัคบารี อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมของอิหร่านที่ย้ายถิ่นฐานมาสหราชอาณาจักรและได้สัญชาติอังกฤษ

นายเคลเวอร์ลี บอกว่า นายอัคบารีถูก "หลอก" ให้เดินทางกลับอิหร่านและถูกบังคับให้ต้องเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมายที่ทำ "ตามอำเภอใจของคณะผู้ปกครอง"

ในเวลาต่อมา เขาถูกตัดสินว่าผิดฐานส่งข้อมูลลับให้หน่วยข่าวกรองของอังกฤษ แต่เขาให้การปฏิเสธโดยบอกว่าหน่วยข่าวกรองอิหร่านทรมานจนเขายอมรับสารภาพ

หน่วยข่าวกรองอังกฤษบอกอีกว่า หน่วยข่าวกรองอิหร่านยังตั้งเป้าจัดการบุคคลอีก 10 คนในสหราชอาณาจักรในปีที่ผ่านมา โดยในจำนวนนั้นมีนักข่าวอิหร่านด้วย

อันนาเลนา แบร์บอก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเยอรมนี และนางเออร์ซูลา ฟอน เดอร์ เลเยน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป (อีซี) ร่วมกันเรียกร้องให้ชาติสมาชิกสหภาพยุโรปประกาศให้ IRGC เป็นองค์กรก่อการร้ายเช่นกัน

พวกเขายกตัวอย่างว่า IRGC มีบทบาทในการปราบปรามประชาชนในการประท้วงในช่วงที่ผ่านมาหลัง มาห์ซา อามินี หญิงสาววัย 22 ปี เสียชีวิตขณะที่ถูกควบคุมตัวโดยเจ้าหน้าที่อิหร่านซึ่งรู้จักกันในนาม "ตำรวจศีลธรรม"

ตอนนี้รัฐสภายุโรปได้ผ่านมติเห็นชอบให้จัดให้ IRGC เป็นองค์กรก่อการร้ายแล้ว ตอนนี้เหลือแค่ชาติสมาชิกสหภาพยุโรปต้องลงมติเห็นชอบ

สหรัฐอเมริกากำหนดให้กองกำลังดังกล่าวเป็นองค์กรก่อการร้ายตั้งแต่ปี 2019 เพราะพวกเขาให้การสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธอย่างกลุ่มเฮซบอลเลาะห์

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านคืออะไร

กองกำลังนี้ถูกก่อตั้งหลังการปฏิวัติอิสลามในอิหร่านเมื่อปี 1979 เพื่อทำหน้าที่ปกป้องระบอบการปกครองของผู้นำศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์

ดร.ซานาม วิคัล จากสถาบันศึกษานโยบายต่างประเทศแชตธัม เฮาส์ (Chatham House) บอกว่าจากที่เคยเป็นแค่กองพันเดี่ยว ๆ ตอนนี้กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านได้ขยายเป็นองค์กรขนาดใหญ่

พวกเขามีกองกำลังทางบก เรือ และอากาศ เป็นของตัวเอง และก็เป็นผู้ดำเนินการโครงการด้านขีปนาวุธและอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านด้วย

นอกจากนี้ กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านก็ยังได้สร้างเครือข่ายธุรกิจขนาดใหญ่ด้วย โดยเป็นเจ้าของธุกิจในภาคการกลาโหม วิศวกรรม และการก่อสร้าง และเชื่อกันว่าเป็นผู้ควบคุม 1 ใน 3 ของเศรษฐกิจอิหร่าน

ทำอะไรในอิหร่าน

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านใช้กองกำลังต่อต้านบาซิจ (Basij Resistance Force) ในการดำเนินนโยบายด้านความมั่นคงของชาติ และเป็นกำลังหลักในการปราบปรามการประท้วงทั่วประเทศในช่วง 4 เดือนที่ผ่านมา

สำนักข่าวของนักกิจกรรมด้านสิทธิมนุษยชน (Human Rights Activists' News Agency หรือ HRANA) ซึ่งอยู่ในสหรัฐฯ บอกว่า มีคนอย่างน้อย 522 รายที่ถูกสังหาร

ศ.มาร์ยัม อเล็มซาเดห์ จากมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด บอกว่า กองกำลังต่อต้านบาซิจทำการปราบปรามด้วยความรุนแรงอย่างไม่ยับยั้ง ทุบตีคนจนเสียชีวิต เธอบอกว่านั่นไม่เป็นประโยชน์ต่อรัฐบาลเพราะยิ่งทำให้คนออกมาประท้วงมากกว่าเดิม

ทำอะไรในต่างประเทศ

หน่วยรบพิเศษคุดส์ (Quds) เป็นกองกำลังสังกัด IRGC ที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด พวกเขาจัดหาเงิน อาวุธ และการฝึกสอนให้กับกลุ่มติดอาวุธในตะวันออกกลางอย่างกลุ่มเฮซบอลเลาะห์ กลุ่มติดอาวุธที่นับถืออิสลามนิกายชีอะห์ในอิรัก และกองกำลังที่อยู่ฝ่ายรัฐบาลซีเรีย

ศ.อเล็มซาเดห์ บอกว่า หน่วยรบพิเศษคุดส์เข้าไปเสริมความแข็งแกร่งกองกำลังในประเทศที่อาจเปลี่ยนทิศทางเกมแย่งชิงอำนาจให้เป็นผลดีต่ออิหร่านได้ ด้าน ดร.วิคัล บอกว่า อิหร่านถือว่าสหรัฐฯ เป็นศัตรูที่ร้ายกาจที่สุดของพวกเขาและก็สนับสนุนกลุ่มต่าง ๆ ในการโจมตีสหรัฐฯ ในประเทศต่าง ๆ

สหรัฐฯ เคยออกมากล่าวหาว่า หน่วยรบพิเศษคุดส์ หรือกองกำลังที่พวกเขาให้การสนับสนุน ได้สังหารทหารสหรัฐฯ หลายร้อยรายในอิรักและที่อื่น ๆ ในตะวันออกกลาง

จะเกิดอะไรขึ้นหากประกาศให้เป็นองค์กรก่อการร้าย

หากประกาศเช่นนั้น การเป็นสมาชิกกองกำลังนี้ หรือกลุ่มอื่น ๆ ที่สนับสนุนกองกำลังนี้ จะถือเป็นความผิด นอกจากนี้จะมีการอายัดทรัพย์สินของกองกำลังนี้ในประเทศนั้น ๆ ด้วย และประชาชนและบริษัทในประเทศนั้นจะไม่ได้รับอนุญาตให้ให้เงินสนับสนุนพวกเขาได้

ดร.วิคัล บอกว่าการมุ่งเป้าไปที่กองกำลังสังกัดกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติจะทำให้อิหร่านได้รับผลกระทบมาก เพราะพวกเขาพึ่งกองกำลังนี้เป็นอย่างมากในการปฏิบัติการทั้งในประเทศและต่างประเทศ

แต่เธอก็เตือนเช่นกันว่า อิหร่านก็อาจจะประกาศให้กองกำลังของสหราชอาณาจักรและประเทศสหภาพยุโรปเป็นองค์กรก่อการร้ายเหมือนกัน และพวกเขาก็จะตกเป็นเป้าในตะวันออกกลาง

อย่างไรก็ดี ศ.อเล็มซาเดห์ บอกว่ามาตรการนี้จะไม่ได้ส่งผลกระทบอะไรมากในเชิงปฏิบัติเพราะพวกเขาก็ปฏิบัติการได้อยู่แล้วทั้ง ๆ ที่อิหร่านโดนมาตรการคว่ำบาตรมากมาย

"โดยหลักแล้ว นี่จะเป็นการกระทำในเชิงสัญลักษณ์มากกว่า"